سۋرەت: ru.freepik.com
– قازىر قوعامدا جاستار, اسىرەسە جاسوسپىرىمدەر اراسىندا وزبىرلىق, قاتىگەزدىك, اگرەسسيا باسىم. ولاردى تاربيەلەۋدە قانداي دۇنيەلەردى ەكشەۋىمىز كەرەك؟
– جاستار اراسىنداعى مۇنداي وتكىر ماسەلەلەر ءبىزدىڭ ەلدى عانا ەمەس, جالپى الەم جۇرتشىلىعىن الاڭداتادى. وعان سەبەپ كوپ. ماسەلەن, مەديا, تانىمال سەريالدار مەن باسقا دا فورمالار ەسەبىنەن اگرەسسيانىڭ ناسيحاتتالۋى ءار ەلدە ءوز دەڭگەيىندە قاتىگەزدىكتى ءورشىتىپ وتىر. سوندىقتان وسكەلەڭ ۇرپاق تۋرالى اۋقىمدى زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلەدى.
مەنىڭشە, بالالاردى جانە جاسوسپىرىمدەردى تاربيەلەۋ بارىسىندا قوعامنىڭ جانە ۋاقىتتىڭ تالاپتارىنا ساي كەلەتىن ءبىرتۇتاس تاربيە ءتاسىلىن ەنگىزۋ قاجەت. بۇل جۇيە مەملەكەت بەكىتكەن پەداگوگيكالىق ءادىس-تاسىلدەر مەن وتباسى ينستيتۋتىن قامتىپ, ۇلتتىق قۇندىلىقتار مەن زاماناۋي ءبىلىم بەرۋ ادىستەرىن ۇيلەستىرۋ ارقىلى سانالى, جان-جاقتى دامىعان تۇلعا قالىپتاستىرۋعا باعىتتالۋى كەرەك. سونداي-اق وتباسى ينستيتۋتىنا بەلگىلى ءبىر تۇجىرىمداما نەگىزىندە ناقتى تالاپتار قويىپ, اتا-انالاردىڭ بالالاردى تاربيەلەۋدەگى ءرولىن كۇشەيتۋ قاجەت. ءبىرتۇتاس تاربيە جۇيەسى قوعامدا ىنتىماقتاستىق پەن جاۋاپكەرشىلىكتى ارتتىرۋعا, ۇرپاقتار اراسىنداعى ساباقتاستىقتى قامتاماسىز ەتۋگە ىقپال ەتەدى.
«جاس ۇلان» ۇيىمى قوعامداعى وزەكتى ماسەلەلەردى شەشۋ باعىتىندا تاربيەنىڭ ۇلتتىق جانە يننوۆاتسيالىق قىرلارىن بىرىكتىرە وتىرىپ, بالالار مەن جاسوسپىرىمدەرگە جان-جاقتى قولداۋ كورسەتىپ كەلەدى. ۇيىمنىڭ نەگىزگى ماقساتىنىڭ ءبىرى – جاستاردى الەۋمەتتىك جانە كاسىبي تۇرعىدا دەمەۋ, ولاردىڭ قوعامعا پايدالى بولۋىنا جاعداي جاساۋ. بۇل باعىتتا ءبىز ءارتۇرلى ترەنينگتەر, سەمينارلار جانە موتيۆاتسيالىق كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىرامىز. سونداي-اق جاستارعا ءوز الەۋەتتەرىن اشۋعا كومەكتەسەتىن جوبالاردى جۇزەگە اسىرامىز.
– ناقتىلاي تۇسسەك...
– قازىرگى تاڭدا جەتى باعىت – ينتەللەكتۋالدىق دامۋ («زەردە»), پاتريوتيزم جانە ازاماتتىق بەلسەندىلىك («وتان»), رۋحاني دامۋ («رۋحانيات»), قۇقىقتىق ساۋات («جەتى جارعى»), ەكولوگيالىق جاۋاپكەرشىلىك («ەكوالەم»), دەنساۋلىق جانە فيزيكالىق دامۋ («سالاۋات»), كاسىبي دامۋ جانە الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك («ەڭبەك») نەگىزىندە ءار بالانىڭ مۇمكىندىگى بارىنشا اشىلۋىنا زەيىن قويىپ كەلەمىز. ياعني ۇيىم ءبىرتۇتاس تاربيە جۇيەسىن جۇزەگە اسىرۋ ارقىلى ۇيىم جاس ۇرپاقتى جان-جاقتى دامىتۋدى ماقسات ەتەدى.
ماسەلەن, كيبەربۋللينگ جانە قاتىگەزدىكپەن كۇرەس باعىتىندا 2019-2020 جىلدارى ءبىز «True or False» جانە «ReStart» سەكىلدى جوبالاردى جۇزەگە اسىردىق. بۇل جوبالار اياسىندا كيبەربۋللينگ جانە ينتەرنەت تاۋەلدىلىگىنىڭ الدىن الۋ بويىنشا وقىتۋلار مەن ترەنينگتەر وتكىزىلدى.
– ۇيىم جاسوسپىرىمدەردى ەڭبەككە, بىلىمگە باۋلۋدا قانداي ۇلەس قوسىپ كەلەدى؟
– جاسوسپىرىمدەردى ەڭبەككە باۋلۋ مەن ءبىلىم بەرۋ باعىتىندا بىرنەشە جوبا مەن باستامانى جۇزەگە اسىردىق. ماسەلەن, «ەڭبەك» باعىتى اياسىندا جاستاردىڭ كاسىبي داعدىلارىن دامىتۋعا, الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىكتى ارتتىرۋعا ارنالعان ارنايى باعدارلامالار بار. سونىمەن قاتار ۇيىم جاستار اراسىندا ۆولونتەرلىك قىزمەتتى ناسيحاتتاپ, بالالاردى مەكتەپ ۆولونتەرلىگىن دامىتۋعا تارتادى. اسىرەسە بالالارعا قوعامعا پايدالى ءىس-شارالار مەن الەۋمەتتىك جوبالارعا قاتىسۋ ارقىلى ەڭبەككە باۋلۋدى كوزدەيدى.
2015 جىلدان باستاپ «JasUlanTeam» ەرىكتىلەر شتابى جۇمىس ىستەيدى, ونىڭ قاتىسۋشىلارى الەۋمەتتىك, ءىس-شارالىق, سپورتتىق ۆولونتەرلىككە بەلسەندى قاتىسادى. بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر اراسىندا ەكولوگيالىق مادەنيەتتى ءسىڭىرۋ ماقساتىندا «Birgemiz: Taza Alem», «Kieli Tabigat», «EcoAlem» سياقتى ءىرى ۇلتتىق جوبالاردى شەشۋ ىسكە اسىردى.
ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ءسىڭىرۋ باعىتىندا «وركەندەۋ» جوباسى جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. بۇل باستاما بالالاردى, اتا-انالاردى جانە پەداگوگتەردى ءبىر ورتاعا بىرىكتىرە وتىرىپ, ۇلتتىق وتباسىلىق قۇندىلىقتاردى ساقتاۋعا جانە جاڭعىرتۋعا باعىتتالعان. جوبا اياسىندا «اتا مەكتەبى», «اجە مەكتەبى», «اكە مەكتەبى» سىندى ءارتۇرلى مەكتەپ جۇمىس ىستەيدى. ماقسات – ۇلتتىق داستۇرلەر مەن تاربيەلىك ەلەمەنتتەردى جاستارعا جەتكىزۋ.
– پرەزيدەنت ايتقان جاستار ساياساتىنا قاتىستى پىكىرىڭىز قانداي؟ قازىرگى ەل جاستارى وسى ۇدەدەن شىعىپ وتىر ما؟
– جاستار – كەز كەلگەن قوعامنىڭ بولاشاعى, ولاردىڭ بەلسەندىلىگى مەن يدەيالارى ەلدىڭ دامۋىنا ۇلكەن اسەر ەتەدى. پرەزيدەنتتىڭ جاستارعا ارتىپ وتىرعان ءۇمىتى مەن قولداۋى ولاردىڭ الەۋەتىن تولىق اشۋعا, قوعامدا ءوز ورىندارىن تابۋعا ۇلكەن مۇمكىندىك بەرەدى. ەل جاستارى – ءبىلىمدى, تالانتتى, جاڭا باستامالارعا اشىق دەپ ايتا الامىن. مەملەكەت باسشىسى باسىمدىق بەرگەن كرەاتيۆتى ەكونوميكاداعى جاستاردىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋعا باسا نازار اۋدارۋ كەرەك. مىسالى, كوۆوركينگتەر, ستۋديالار, زەرتحانالار, مەنتورلىق باعدارلامالار, شەبەرلىك ساباقتارى قاجەت. سونىمەن قاتار ازاماتتاردى حالىقارالىق جوبالارعا تارتۋ, شەتەلدىك ماماندارمەن تاجىريبە الماسۋ, الەمدىك دەڭگەيدەگى جارىستار مەن فورۋمدارعا قاتىسۋ مۇمكىندىگىن بەرۋ ماڭىزدى. بۇل جاستاردىڭ ءوز مۇمكىندىكتەرىن حالىقارالىق دەڭگەيدە سىناپ كورۋىنە, جاڭا يدەيالارمەن شابىت الۋىنا ىقپال ەتەدى.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن –
زەيىن ەرعالي,
«Egemen Qazaqstan»
