قالتا جۇقا. ۇيدەگى كىسىنىڭ ايلىعى جەتى جارىم مىڭ, مەنىكى ون بەس مىڭ. دوللار دەپ ويلاپ قالماڭىز, تەڭگە عوي. ءۇيىمىزدىڭ بارلىق اقشالاي قورى – قالتانىڭ بۇرىش-بۇرىشىندا جۇرەتىن تيىن-تەبەندى قوسپاعاندا ون مىڭ – ءبۇتىن ەكى بەس مىڭ تەڭگەلىك. بۇل قوس بانكنوت جۇرەك تۇستاعى ءتوس قالتادا. وڭ قولمەن سىرتىنان ءجيى-ءجيى سيپاپ قوياسىڭ, قۇدايعا شۇكىر دەپ.
بەس مىڭ تەڭگەلىككە ەشكىمنىڭ كوزى تۇسەر ەمەس. وي بۇزىلدى... قالتاعا سۇڭگىتىپ جىبەرمەسە تاعى بىرەۋ قاعىپ كەتۋى تىپتەن وڭاي. ءبىرىنشى كورگەن مەن. دەمەك, اقشا مەنىكى. «قالتاڭا تۇسكەلى تۇرعان اقشادان ايىرىلىپ جىن ۇردى ما سەنى؟ قانە قيمىلدا», دەيدى ءناپسىم ايتاقتاپ. «مۇمكىندىكتى» قولدان شىعارماۋعا ءتيىسپىن. سودان اسقان جىلدامدىقپەن, ەشكىمگە بايقاتپاعانسىپ الگى قىپ-قىزىل «وتتى» ءىلىپ الدىم دا شالباردىڭ قالتاسىنا سۇڭگىتىپ جىبەردىم. قالتا تۇسىم ىسىپ بارادى. جانعا جايلى تيەدى. وسىناۋ ءابجىل قيمىلمەن وتكەن سەكۋندتارىمدا سانام ءدۇر سىلكىنىپ, ىشكى سارايىمنان الدە ءبىر ءۇن دۇنيە تاۋىپ الساڭ, سول ماڭداعى كوپشىلىككە قاراي داۋىستاپ: «مىناداي دۇنيە تاۋىپ الدىم, بۇل كىمدىكى, يەسى بار ما؟» دەگەن مازمۇندا ءۇش رەت ايقايلاۋ مۇسىلماندىق مىندەت-جول ەكەنىن, بۇلاي ەتپەسەڭ الگى مۇكامال ارام بولاتىنىن قاتاڭ ەسكەرتتى. ءبارى ساناۋلى سەكۋندتاردا بولىپ جاتىر. ەكى وتتىڭ ورتاسىندا قالدىم. ناپسىمە اۋىر سىناق ءتۇستى. الگى بەس مىڭ تەڭگەلىكتى قالتادان قايتا شىعارۋعا قولىم بارار ەمەس, «اقشا تاۋىپ الدىم, بۇل كىمدىكى ەكەن؟» دەپ داۋىستاپ ايتۋعا ءناپسى جىبەرمەيدى. كوپ ويلانۋعا ۋاقىت جوق. ءناپسى يەكتەپ تىرپ ەتكىزەر ەمەس. ىشكى سارايىمدا, دالىرەگى سانامدا قايشىلىقتى ەكى ءۇن قىزىلكەڭىردەك بولىپ ايتىسىپ جاتىر. باسىم ماڭگىپ كەتتى. قۇداي مەنى ءولتىرسىن بە, جانىمنىڭ مۇسىلمانعا ءتان داۋىسى زورايا بەردى. بۇل ءۇن الگى تاۋىپ العان اقشانى نەگىزگى شارتتى – جۇرتقا جاريالاۋ امالىنسىز يەمدەنىپ كەتىپ, وعان وتباسىڭنىڭ قاجەتىنە نە ساتىپ الساڭ دا ارام بولاتىنىن بۇرىننان بىلەتىن مەنى دەگەنىنە كوندىردى. بىراق ءالى دە بولسا ساسىق ءناپسى شىرىلداپ مەنى بەس مىڭ تەڭگەلىكتەن اجىراتقىسى جوق. سودان بارلىق ەرىك-جىگەرىمدى جيناپ, قالتامدا جاتقان الگى اقشانى سۋىرىپ الدىم دا, سول ماڭايداعىلارعا: «مىنا بەس مىڭ تەڭگەلىك كىمدىكى؟ وسى قازىر تاۋىپ الدىم. كىم ءتۇسىرىپ الدى؟» دەپ داۋىستاپ, اسىقپاي ءۇش رەت قايتالادىم. ەشكىم ءۇن قاتپادى. مەن مۇسىلماندىق شارتتى تولىق ورىندادىم, ەندى الگىنى يەمدەنە بەرۋگە بولادى. ارقام كەڭىپ سالا بەردى, ادالدىق شارتى دا ورىندالدى, اقشا دا قالتادا قالاتىن بولدى. بۇعان سەنىمدى ەدىم. سول ساتتە ەشكىم مەنىكى دەمەگەن سوڭ ەرىككەندەي بولىپ ءتورتىنشى رەت تاعى داۋىستاپ, «سونىمەن مىنا اقشا بۇل جەردەگى ەشكىمدىكى ەمەس قوي؟» دەپ قايتالاپ سۇراي سالدىم. سول ساتتە «كيوسكىگە» جاقىنداۋ تۇرعان, اقشا جاتقان جەرگە ماڭايلاماعان دا, بۇيرالاعان شاشىن ساپ-سارى قىلىپ بوياعان ءبىر كەمپىر, «ويباي, مىناۋ مەنىڭ اقشام عوي, جاڭا قولىمدا تۇر ەدى, سومكەمنەن اسىعىس بىردەمە ىزدەيمىن دەپ اۋرەلەنىپ جاتقاندا ءتۇسىپ قالعان عوي دەپ», ماعان قاراي ءجۇردى. ء«سىز بۇل جەرگە ماڭايلاعان دا جوقسىز عوي» دەگىم كەلسە دە, ءۇنىم شىعار ەمەس. جاسى كەلگەن قاريا. ۇلكەندى سىيلاپ قالعان بۋىننىڭ وكىلىمىز. انامداي ادام. «مەنىكى» دەپ تۇرعان سوڭ بەرە سالدىم. اقشانى ۇسىنىپ جاتقاندا ەكەۋمىزدىڭ كوزىمىز ءتۇيىسىپ قالدى. قاريا كوزىن تەز تايدىرىپ اكەتتى. كۇن شالماعان اپپاق جۇزىندە قىزىل وينادى. ءىشى قۋىس قوي, قايتسىن ەندى. كەزەك كۇتىپ تۇرعان ادامدار قارياعا جاقتىرماي, كوز الارتا قارادى, كەمپىر كەزەگىن كۇتپەستەن جىلىستاپ باردى دا, ءوز بەتىمەن كەتتى. وسىلايشا, قىپ-قىزىل بەس مىڭ تەڭگەلىك قولدان سۋسىپ شىعىپ كەتە باردى. كوڭىلدە وكىنىش قالدى. قايتىپ وكىنبەيسىڭ, ول كەزدەگى بەس مىڭ تەڭگەلىك پەن بۇگىنگىسىنىڭ ايىرماسى جەر مەن كوكتەي. بۇرىنعىسى قۇندى ەدى.
بىراق سالدەن كەيىن الگى وكىنىش بويىمنان ءۇشتى-كۇيلى جوعالىپ, دەنەم جەڭىلدەپ, تىنىسىم اشىلىپ سالا بەرمەسى بار ما؟ ەندى مىنا قىزىقتى قاراڭىز...
الگى وقيعاعا كۋا بولعانداردىڭ ەشقايسىسى قالماعان. شارۋام ءبىتتى دە جونىممەن كەتۋگە بۇرىلا بەرگەنىمدە, ءبىر جاس جىگىتتىڭ الدەنە ىزدەپ, كوزىمەن جەر ءسۇزىپ جۇرگەنىن بايقاپ قالماسىم بار ما؟ ءىشىم قىلپ ەتتى. وعان «نە ىزدەپ ءجۇرسىڭ؟» دەدىم. ول «باعانا ءبۇتىن بەس مىڭ تەڭگەمدى ءتۇسىرىپ الدىم. ويلانا كەلىپ, اقشامدى وسى ماڭدا جوعالتقانىمدى ءبىلدىم. مامام بىرەۋدەن قارىز الىپ, تاماق پەن جول كىرەگە جاراتا تۇر دەپ بەرگەن ەدى», دەدى. ستۋدەنت ەكەنى انىق. ول ءۇشىن بەس مىڭ – كوپ اقشا. كوزى جاساۋراڭقىراپ تۇر. مەن نە دەرىمدى بىلمەدىم. ءبارىن ايتىپ جاتۋدىڭ پايداسى جوق. كەمپىردى قايدان تاباسىڭ؟ تاپقانىڭمەن ء«ما, الا عوي» دەپ بەرە سالماسى تاعى انىق. سول ساتتە ستۋدەنتكە جانىم اشىپ كەتتى دە, ءتوس قالتامداعى ەكى بەس مىڭ تەڭگەلىكتىڭ ءبىرىن سۋىرىپ الىپ: «مىناۋ ەمەس پە, ءدال وسى جەردەن تاۋىپ الدىم», دەدىم. جىگىتتىڭ كوزى جانىپ كەتتى. قۋانىشىن جاسىرا الماي: «اعا, راحمەت! ءدال وسى ءبۇتىن بەس مىڭ تەڭگەلىك», دەدى ەكپىندەي سويلەپ. ول ماعان العىس جاۋدىرىپ ءوز جولىمەن كەتتى. ۇزاپ بارا جاتسا دا, ماعان قايتا-قايتا قاراۋمەن بولدى. اقشاعا دەگەن مۇقتاجدىعىم اجەپتاۋىر اسقىنىپ جۇرگەن مەن مىنا مىرزالىعىما ازداپ وكىنگەندەي كۇي كەشىپ قالا بەردىم. بىراق ازدان كەيىن جۇرەگىم الىپ-ۇشىپ, كوڭىلىم جەلپىنىپ الگى وكىنىشتىڭ تابىن دا قالدىرمادى.
ا.بايتۇرسىنوۆ كوشەسى. وسىناۋ تۇلعانىڭ اتىنداعى كوشەدە تازا, ادال ءجۇرىپ-تۇرماساڭ بولا ما؟ ۇقىپتى جۇرۋگە تىرىساسىڭ. ويتكەنى ءجۇرىپ كەلە جاتقان كوشەڭ ارداقتى ۇلدىڭ اتىندا. بۇل دا ءبىر جاۋاپكەرشىلىك.
رەداكتسياعا كەلدىم. ىشكە كىرسەم ارىپتەستەرىم ادەتتەگىدەي ەمەس, وتە قۋانىشتى. تاڭعالىڭقىراپ, «تىنىشتىق پا؟» دەپ سۇراسام, رەداكتسيا ءوزىنىڭ قىزمەتىن باستاعالى العاش رەت اقشالاي سىيلىق بەرىپ جاتىر ەكەن. جارنامادان مول اقشا ءتۇسىپتى دەسەدى ايتۋشىلار. «سىياقى» كولەمى – 30 مىڭ تەڭگە. بۇل – مەنىڭ ەكى ايلىعىم. قۋانىپ سالا بەردىم. كاسسير قىزعا باردىم دا, ۆەدوموستكە قول قويىپ, 30 مىڭ تەڭگەنى قالتاعا باستىم. كوڭىل جازداي جادىراڭقى.
رەداكتسيا ءىشى ءماز-مەيرام. داستارقان جايىلىپ جاتىر, گۋ-گۋ اڭگىمە, جارقىن-جارقىن كۇلكى. مىنا داستارقانعا ءبىر وتىرساڭ, سوڭى باسقا داستارقاندارعا جالعاسىپ كەتۋى مۇمكىن... قالتاڭداعى ءاپ-ساتتە ورتايادى نە تاۋسىلادى. سودان ارىپتەستەرىمە ءبىر ماڭىزدى شارۋام بار ەكەنىن ەسكەرتىپ, جايىلىپ جاتقان داستارقان ءۇشىن ورتاعا تاستايتىن اقشانى ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ بىرىنە بەردىم دە, زىپ ەتىپ شىعا جونەلدىم. «وتباسىڭا تابىسىڭدى ورتايتپاي اپارۋدان, ازىق-ت ۇلىك كوتەرە بارۋدان ۇلكەن قانداي شارۋا بار؟» دەپ ويلادىم دا, العا قاراي ەنتەلەي ءجۇردىم. سول ەنتەلەگەن جۇرىسپەن ءالى كەلەمىن. بۇدان ارتىق نەندەي باقىت بار؟
كوڭىلىم كونشىپ, بالالارىما سيرەكتەۋ بۇيىراتىن ازىق-ت ۇلىك تۇرلەرىن مولىنان ارقالاپ, ۇيىمە ءماز بولىپ كەلگەنىم بار. الگى كەمپىر دە ءماز, اقشاسىن تاۋىپ العان جىگىت تە ءماز, مەن دە ءماز. مۇنى ىزگى امالدىڭ قايىرى بار بۋمەرانگ دەسەك قالاي, دۇرىس پا؟
