بيىل قىزىلشانىڭ جالپى ءتۇسىمى 1,1 ملن توننا بولادى دەپ كۇتىلىپ وتىر, ودان وندىرىستە شامامەن 120 مىڭ توننا قانت الىنادى. ءونىم جيناۋ باستالىسىمەن قىزىلشا وسىرۋشىلەر قىزىلشانى وڭدەۋگە تاپسىرعانى ءۇشىن سۋبسيديالار مەن زاۋىتتار تاراپىنان تولەم تولەۋ ماسەلەسىن بىرنەشە رەت كوتەردى. قايتا وڭدەۋگە تاپسىرىلعان قىزىلشا كولەمى ءۇشىن فەرمەرلەردى سۋبسيديالاۋ نورماتيۆتەرى 25 تەڭگە/كگ, ال زاۋىتتارداعى قىزىلشانىڭ ساتىپ الۋ قۇنى – 1 كگ ءۇشىن 15 تەڭگە.
ۇكىمەت شەشىمىمەن قىركۇيەك ايىنىڭ سوڭىندا قىزىلشا وسىرىلەتىن جەتىسۋ, جامبىل جانە الماتى وبلىستارىنداعى الەۋمەتتىك-كاسىپكەرلىك كورپوراتسيالاردىڭ قىزمەت تۇرلەرىنىڭ تىزبەسى كەڭەيتىلدى. بۇل وسى كورپوراتسيالارعا اينالىم قاراجاتىن جەڭىلدەتىلگەن پايىزبەن تولىقتىرۋ ءۇشىن قانت زاۋىتتارىن قارجىلاندىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق قانت زاۋىتتارىنا جەڭىلدىكپەن كرەديت بەرۋدىڭ جالپى سوماسى 25,8 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى. ونىڭ ىشىندە 15 ملرد تەڭگەگە «اقسۋ قانت» زاۋىتىنا نەسيە جەلىسى اشىلىپ, «جەتىسۋ» اكك ارقىلى 1,6 ملرد تەڭگە ءبولىندى. مەركى قانت زاۋىتىنا 10,8 ملرد تەڭگەگە نەسيە جەلىسى اشىلدى. وسىلايشا, قانت زاۋىتتارى جاقىندا قىزىلشا وسىرۋشىلەرمەن تاپسىرىلعان جاڭا ءونىم ءۇشىن ەسەپ ايىرىسا الادى.
قانت قىزىلشاسىن وڭدەۋگە (25 تگ/كگ) تاپسىرعانى ءۇشىن فەرمەرلەردى سۋبسيديالاۋ ءۇشىن جاقىن ارادا ۇكىمەت رەزەرۆىنەن قاجەتتى قاراجات بولىنەتىن بولادى. فەرمەرلەرگە تولەمدەر بەلگىلەنگەن تارتىپكە سايكەس كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇرگىزىلەدى. جەتىسۋ وبلىسىنداعى اقسۋ قانت زاۋىتىنا 100 مىڭ توننا قىزىلشا تاسىمالداۋعا ءماجبۇر بولعان جامبىل وبلىسى فەرمەرلەرىنىڭ كولىك شىعىندارىن وتەۋ ءۇشىن سۋبسيديالاۋ ءنورماتيۆى تونناسىنا 25 مىڭ تەڭگەدەن 45 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتىلدى.
جيىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ۆيتسە-ءمينيسترى ەرمەك كەنجەحان ۇلى وڭىرلىك تۇراقتاندىرۋ قورلارىنداعى ازىق-ت ۇلىك قورلارىن تەكسەرۋ ناتيجەلەرى تۋرالى حابارلادى. تەكسەرۋ ءۇشىن جۇمىس توبى قۇرىلدى, وعان سيم ساۋدا كوميتەتىنىڭ, اشم اوك, اشم, جقرك مەملەكەتتىك ينسپەكتسيا كوميتەتىنىڭ وكىلدەرى كىردى. تەكسەرۋ قورىتىندىسى بويىنشا بارلىق وڭىرلەر ءوز قورلارىنىڭ جاي-كۇيى تۋرالى سەنىمدى تۇردە حاباردار ەتكەنى بەلگىلى بولدى. الايدا, اقتوبە وبلىسىنداعى رەۆيزيا بارلىق فورۆاردتىق كەلىسىمشارتتار اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرىمەن جاسالماعانىن كورسەتتى. سەرىك جۇمانعارين اقتوبە وبلىسىنىڭ اكىمدىگىنە جۇمىس ىستەپ تۇرعان فەرمەرلەرمەن كەلىسىمشارتتاردى قايتا جاساسۋ ءۇشىن ءبىر اپتا مەرزىم بەردى, ال ساۋدا كوميتەتىنە – اقتوبە وبلىسىنا ءونىم جەتكىزۋگە دايىن باسقا وڭىرلەردەن كوكونىس وندىرۋشىلەردى ىزدەستىرۋگە جاردەمدەسۋ.
سونداي-اق, كەڭەستە نەگىزگى ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنە دەفلياتسيا جالعاسىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى: جىل باسىنان باستاپ 1 قازانعا دەيىن باعانىڭ ءوسۋ قارقىنى – 0,3%-دى قۇرادى. وتكەن اپتادا ورتاشا باعا يندەكسى وزگەرىسسىز, نولدىك ءوسۋ قارقىنى تىركەلدى.
