«رزا» كاسىپ­ورنىنا ەل ريزا

قىزىلوردا وبلىسىندا يندۋس­تريا­لاندىرۋ كارتاسى بوي­ىنشا جۇمىس ىستەپ جاتقان كاسىپ­ورىن­نىڭ ءبىرى – «رزا» اكتسيونەرلىك قو­عامى. قازالى اۋدانىندا ورنا­لاس­قان بۇل ۇجىم شەتەلدەن اكە­لىنگەن اسىل­تۇقىمدى سيىردى جا­زى ىستىق, قىسى قاتال, جەل­دىڭ ءوتىن­دەگى ءبىزدىڭ ايماققا دا ۇيرە­تۋگە بو­لا­تىنىن, سول ارقىلى پايدا تابۋ­عا جول اشىلاتىنىن دالەلدەپ بەردى. نەگىزى «رزا» 2000 جىلى قۇرى­لىس مەكەمەسى رەتىندە اشىلعان. كەيىننەن زامان اعىمىنا سايكەس كاسىپورىندا ءارتاراپتاندىرۋ جۇ­مىستارى جۇرگەن. بۇگىندە ول تاماق ونەركاسىبى, اۋىل شارۋاشىلىعى, قۇرىلىس, لوگيستيكا جانە كولىك قىزمەتتەرى سالاسىن قاتار دامىتۋدا جۇمىس اتقارىپ كەلەدى. اكتسيونەرلىك قوعامدا 1200-دەن استام ادام جۇمىس ىستەيدى. ولاردىڭ قاتارىندا ينجەنەر, ەكونوميست, اگرونوم, زووتەحنيك, قۇرىلىسشى, اۋىل شارۋاشىلىعى جانە ونەركاسىپ ماماندارى بار. ال جۇمىسشىلارىنىڭ ورتاشا ەڭبەكاقىسى 56 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. ايلىقتىڭ جىل سايىن ءوسىپ كەلە جاتقانىن, ونىڭ ۇستىنە كاسىپورىننىڭ قالادا ەمەس, اۋداندا ورنالاسقانىن ەسەپتەسەك, وندا بۇل از اقشا ەمەس. ەندى «رزا» اق-تىڭ ءتۇرلى سالا بويىنشا اتقارىپ وتىرعان جۇ­مىستارىنا توقتالا كەتەيىك. ەڭ الدىمەن, «رزا-اگرو» تۋرا­لى ايتايىق. بۇل مەكەمە ءدان­د­ى داقىلدار مەن مال ازىعىنا قا­­جەت­تى داقىلداردى ەگۋ جانە وتكى­زۋ­مەن اينالىسادى. بارلىعى 35 مىڭ گەكتارعا جۋىق جەر ۋچاس­كە­سىن يەمدەنەتىن سەرىكتەستىك جى­لىنا 1 ميلليارد تەڭگە كولە­مىن­دە ءونىم وندىرەدى. ونىڭ ىشىندە 5 مىڭ توننا اقتالعان جوعا­رى ساپالى كۇرىشتى رەسەي, ۋك­راينا, بەلورۋسسيا, تاجىكستان, تۇرىك­مەنستان نارىعىنا ەكسپورتتايدى. سەرىكتەستىك اۋىل­شارۋاشىلىق داقىلدارىن ءون­دى­رۋدە قۋاتتىلىعى جوعارى, ءبىر ۋاقىتتا بارلىق تەحنيكالىق قىز­مەتتەردى جوعارى ءارى ساپالى دەڭگەيدە جاسايتىن شەتەلدىك قۇرال-جابدىقپەن قام­تىلعان. مىسال رەتىندە, گەر­مانيادا شىعا­رىلاتىن ايگىلى «دجون دير» فير­ماسىنىڭ اۋىلشارۋاشىلىق تەح­نيكالارىن ايت­ساق تا جەتكى­لىكتى شىعار. بۇدان كەيىنگى سەرىكتەستىك «رزا-اسىل ت ۇلىك» دەپ اتالادى. بۇل ەلىمىزدەگى يندۋستريالىق دامۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرىپ, كومەگىن كورىپ جاتقان ۇجىم. اتالمىش باعدارلاما شەگىندە كاسىپورىن 2010 جىلى ءىرى ينۆەستيتسيالىق جوبانى جۇزەگە اسىردى. ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ جونىندەگى مەملەكەتتىك باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋ ماقساتىندا قولعا الىنعان «رزا» اق-تىڭ «660 باسقا ارنالعان ءىرى قارا ءوسىرۋ كەشەنى جانە ءسۇت وڭدەۋ زاۋىتى» جوباسى بار. جوبانىڭ قۇنى 2 ميلليارد 228,4 ميلليون تەڭگەنى قۇرايدى. اسىل تۇقىمدى مال سانى 1714-كە جەتكەن. وتكەن جىلدىڭ 9 ايىندا 4121,4 توننا ءسۇت ونىمدەرىن ءوندىردى. گەرمانيا, يتاليادان اكەلىنگەن وزىق تەحنولوگيالىق قۇرال-جابدىقتار قويىلعان ءسۇت زاۋىتىندا دايىندالعان پاستەرلەنگەن, ۋلتراپاستەرلەنگەن ءسۇت, ايران, قايماق, ىرىمشىك, سارى مايدىڭ ساپاسى جوعارى. سوندىقتان سۇرانىسقا يە. بۇل ونىمدەر كورشىلەس اۋداندارعا, قىزىلوردا, بايقوڭىر قالاسىنا, اتىراۋ, اقتوبە وبلىستارىنا ساتىلۋدا. كەلەشەكتە بالمۇزداق, يوگۋرت سەكىلدى وزگە دە ونىمدەر دايىنداۋ جوسپاردا بار. ءىرى قارا ءوسىرۋ كەشەنى مەن ءسۇت وڭدەۋ زاۋىتىندا 120 ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلعان. تيپتىك جوباداعى 1200 باس ساۋىن سيىرعا, ءتولىن قوسقاندا 3000 باسقا ارنالعان تاۋارلى ءسۇت فەرماسىنىڭ كەشەندى قۇرىلىسى سالىندى. كەشەنگە ۆەنگريادان جەتكىزىلگەن 660 باس «گولشتين-فريز» اتتى اسىل تۇقىمدى قاشارلارى ءوز ءتولى ەسەبىنەن كوبەيۋدە. ءبىر جەردە تۇرىپ باعىلاتىن اسىل تۇقىمدى ءىرى قارالارعا قاجەتتى جەم-ءشوپتى قوعامعا قاراستى «رزا-اگرو» جشس دايىندايدى. ەلباسىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن تىكەلەي تەلەكوپىردە «رزا» اق ۆيتسە-پرەزيدەنتى نۇرلان يماندوسوۆ ەسەپ بەردى. «بۇرىن-سوڭدى قىزىلوردا وبلىسىندا مۇنداي كولەمدە جۇمىس اتقارىلماعان. وسىنىڭ ءبارى مەملەكەتتىڭ ناقتى قولداۋىنىڭ ارقاسىندا ىسكە اسىپ وتىر»,– دەدى مەملەكەت باسشىسى. ال «رزا-ءسۇت», اتى ايتىپ تۇرعانداي, ءسۇت ونىمدەرىن وڭدەۋ جانە ساتۋمەن شۇعىلدانادى. تاۋلىگىنە 30 توننا ءسۇت وڭدەيتىن زاۋىت ەۋروپانىڭ وزىق تەحنولوگيالىق قۇرال-جابدىقتارىمەن جابدىقتاعان. وندا پاستەرلەنگەن جانە ۋلتراپاستەرلەنگەن ءسۇت, ايران, قايماق, ىرىمشىك, سارى ماي, قۇرت ونىمدەرى شىعارىلادى. ءوز ونىمدەرىن قىزىلوردا وبلىسىنىڭ اۋماعىمەن بىرگە ماڭعىستاۋ, اتىراۋ, اقتوبە, باتىس قازاقستان وبلىستارىندا دا ساتادى. زاۋىت ونىمدەرى 2011 جىلى «قازاقستاننىڭ ۇزدىك تاۋارى» رەسپۋبليكالىق كورمە-كونكۋرسىنىڭ «ۇزدىك ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى» نوميناتسياسى بويىنشا ءىىى دارەجەلى ديپلوممەن ماراپاتتالدى. ايتپاقشى, ەلباسىنىڭ قاتىسۋمەن وتكەن تەلەكوپىر باستالاردان بۇرىن استانا تورىندە جۇزدەن جۇيرىك شىققان مەكەمەلەر ماراپاتتالدى. وسى سالتاناتتى شارا بارىسىندا «رزا» اق-تىڭ پرەزيدەنتى سامۇرات يماندوسوۆقا ۇكىمەت باسشىسى كارىم ءماسىموۆ «التىن ساپا» سىيلىعىن تاپسىردى. وسىنىڭ وزىنەن-اق, قازالى اۋدانىنداعى كاسىپورىننىڭ ەل ەكونوميكاسىن دامىتۋعا, الەۋمەتتىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋعا ۇلكەن ەڭبەك ءسىڭىرىپ جاتقانىن بايقاۋعا بولادى. ەرجان بايتىلەس, «ەگەمەن قازاقستان». قىزىلوردا وبلىسى, قازالى اۋدانى.