«قارتتاردىڭ مەملەكەت پەن قوعام الدىنداعى ەڭبەگىن قۇرمەتتەۋ, ولاردىڭ ءومىر ساپاسىن ارتتىرۋ تۇرعىسىندا قامقورلىق كورسەتۋ – مەملەكەتتىڭ ءبىر مىندەتى. سوندىقتان وبلىستا اعا بۋىننىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ جونىندە 2025 جىلعا دەيىنگى «بەلسەندى ۇزاق ءومىر ءسۇرۋ تۋرالى» وڭىرلىك ءىس-شارالار جوسپارى جاساقتالدى», دەيدى باتىس قازاقستان وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋدى ۇيلەستىرۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ءدىلداش سالاۋاتقىزى.
جوسپار اياسىندا ورال قالاسىندا, بارلىق اۋداندا قارتتار كۇنىنە ارنالعان قايىرىمدىلىق اكتسيالارىن وتكىزۋ, مەنشىك نىسانىنا قاراماستان, وبلىستىڭ كاسىپورىندارىن اتالعان شاراعا قاتىسۋعا تارتۋ, ەگدە ادامدارعا ماتەريالدىق كومەك كورسەتۋ, ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىندا سالتاناتتى ءىس-شارالار وتكىزۋ, كەزدەسۋلەر ۇيىمداستىرۋ, سونداي-اق باسقا دا قايىرىمدىلىق شارالارىن وتكىزۋ قاراستىرىلعان. سونىڭ ىشىندە 24 قىركۇيەكتەن «مەيىرباندىق كۇندەرى» وبلىستىق قايىرىمدىلىق ايلىعى باستالدى.

ارداگەرلەردى الەۋمەتتىك قورعاۋ سالاسىندا وڭىردە بىرقاتار ءىس-شارا اتقارىلىپ جاتىر. سونىڭ ەڭ باستىسى – ارداگەرلەرگە ماتەريالدىق, الەۋمەتتىك قولداۋ كورسەتۋ. ماسەلەن, 2024 جىلى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن ەدس-نىڭ 14 ارداگەرىنە – 1,5 ملن تەڭگە بىرجولعى الەۋمەتتىك جاردەماقى تولەنگەن. سونداي-اق لەنينگراد قورشاۋىندا بولعان 1 ادام, فاشيستىك لاگەر تۇتقىنى بولعان 5 ادام, كەڭەس ارمياسىنىڭ ەرىكتى جالدامالى قۇرامىندا بولعان 1 ادام – 120 مىڭ تەڭگەلىك كومەككە يە بولعان. بۇعان قوسا 124 ەدس جەسىرى – 30 مىڭ تەڭگەدەن, 2 421 تىل ارداگەرى – 50 مىڭ تەڭگەدەن كومەك العان.
بيىل وبلىستا 380 زەينەتكەر تۇرعىن ءۇي كومەگىمەن, از قامتىلعان زەينەتكەرلەر اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەكپەن قامتىلدى. سونداي-اق جەكە وڭالتۋ باعدارلاماسى ارقىلى مۇگەدەكتىگى بار زەينەت جاسىنداعى 2 736 تۇلعا ءارتۇرلى تەحنيكالىق كومەكشى قۇرالدارمەن, الەۋمەتتىك قىزمەتتەرمەن قامتاماسىز ەتىلدى. ونىڭ ىشىندە 86 ادام پروتەزدىك-ورتوپەديالىق قۇرالمەن قامتىلسا, 296 ادام ساناتوري-كۋرورتتىق ەمدەلۋگە جىبەرىلگەن. مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى الەۋمەتتىك وڭالتۋ باعىتىندا 816 ادام سۋردولوگيالىق, تيفلوتەحنيكالىق قۇرالعا, 55 ادام ارباعا يە بولعان. سونىمەن قاتار ءجۇرىپ-تۇرۋى قيىن 281 ادام جەكە كومەكشى قىزمەتىمەن, 30 ادام ىمداۋ ءتىلى مامانىنىڭ قىزمەتىمەن, 1 172 ادام مىندەتتى گيگيەنالىق قۇرالدارمەن قامتاماسىز ەتىلدى.
«وبلىستا قازىر 12 ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەپ تۇر. سونىڭ ىشىندە قارتتار مەن مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتارعا ارنالعان 5 ورتالىق بار. بۇگىنگە دەيىن بارلىعى 5 512 ادام ارناۋلى الەۋمەتتىك قىزمەتپەن قامتىلدى», دەيدى ءدىلداش سالاۋاتقىزى.
وبلىس اۋماعىندا بەلسەندى ۇزاق ءومىر ءسۇرۋ, دەنساۋلىق مادەنيەتى, قوعاممەن بايلانىس باعىتتارىندا جۇمىس ىستەيتىن ەكى ورتالىق ءبورلى اۋدانى مەن ورال قالاسىندا اشىلىپ, بەلسەندى جۇمىس اتقارىپ تۇر.

مۇندا ەگدە جاستاعى ادامداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا, ءونىمدى, بەلسەندى ۇزاق ءومىر ءسۇرۋدى ىنتالاندىرۋعا, قارتتاردىڭ تاۋەلسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە, قوعام ومىرىنە بەيىمدەۋگە جاعداي جاسالعان. ورتالىقتا كاسىبي پسيحولوگ, دارىگەر, سپورتتىق جاتتىقتىرۋشى, زاڭگەر, قازاق, اعىلشىن ءتىلى مۇعالىمدەرى, ءتۇرلى ۇيىرمە ماماندارى كەلۋشىلەرگە قىزمەت كورسەتەدى. قارتتار اعىلشىن ءتىلىن وقىپ ۇيرەنەدى, كومپيۋتەرلىك ساۋاتتىلىق كۋرسىنان ءوتىپ, ەمدىك دەنە شىنىقتىرۋمەن اينالىسادى. ناتيجەسىندە, قارتتاردىڭ قوعامدىق بەلسەندىلىگى ارتىپ, پسيحولوگيالىق-ەموتسيونالدىق جاعدايى تۇزەلەدى. جىل باسىنان بەرى قوس ورتالىقتا 1 347 تۇراقتى كەلۋشى تىركەلگەن.
بۇعان قوسا, ورال قالاسىندا «مادەني-اعارتۋ بىرلەستىگىنە» قاراستى «اراي», «اتامەكەن», «اقبەرەن», «بولاشاق», «بالاۋسا», «بايتەرەك», «جۇلدىز», «وركەن» كوميۋنيتي ورتالىقتارى قاريالارمەن دە قويان-قولتىق جۇمىس ىستەيدى. ماسەلەن, «اراي» كوميۋنيتي ورتالىعىندا سمارتفون ساۋاتتىلىعى ۇيىرمەسىنە 10 قاريا قاتىسادى. بۇل ۇيىرمە ەگدە جاستاعى ادامدارعا سمارتفون باعدارلامالارىن ۇيرەتۋگە ارنالعان. ال «اتامەكەن» كوميۋنيتي ورتالىعىندا «اتامەكەن» اجەلەر ۆوكالدىق توبى قۇرىلعان. وعان 12 اجە قاتىسادى. «بايتەرەك» كوميۋنيتي ورتالىعى بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى وتكىزۋمەن قاتار, زەينەتكەرلەر مەن ارداگەرلەرگە دە ءتۇرلى باعىتتاعى ءىس-شارا وتكىزىپ تۇرادى. ورتالىقتا 12 ادامدىق «جايىق تولقىندارى» ۆوكالدىق توبى بار. ال «سالاماتتى ءومىر سالتى» ۇيىرمەسى قۇرامىندا 65-75 جاس ارالىعىنداعى 35 زەينەتكەردىڭ باسىن قوسقان. «اقبەرەن» كوميۋنيتي ورتالىعىندا 10 ادامنان قۇرالعان «اقنيەت» اجەلەر ءانسامبلى جۇمىس ىستەپ تۇر.
بۇلاردان بولەك, «ارداگەر» كلۋبىندا حالىقتىق «اعالار اۋەنى», «ارۋ انالار», «اجە سالەمى» ۆوكالدىق توپتارىمەن قاتار «نارىن سازى», «اسىل اجەلەر» ۆوكالدىق توپتارى ءتۇرلى ءىس-شارادا ساحناعا ءجيى شىعادى. بۇل توپتاردا 65 ادام بار. سالاماتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاپ جۇرگەن «شاحمات» كلۋبىنا كۇن سايىن 30-35 ادام كەلىپ, بوس ۋاقىتىن ءماندى وتكىزەدى.
مەملەكەتتىڭ وركەنيەتتى بەينەسى قاريالارعا دەگەن قۇرمەتىنەن دە كورىنىپ تۇرادى. قارياسىن ريزا قىلعان قوعامنىڭ بولاشاعى دا زور.
باتىس قازاقستان وبلىسى