«ساباقتى زەرتتەۋ» دەگەن ءسوز تىركەسى جاڭا عاسىردىڭ العاشقى شيرەگىندە ءبىلىم ۇردىسىنە دەندەپ كىرە باستادى. زاماناۋي داعدىلاردى ۇنەمى جەتىلدىرىپ وتىرۋ ۇستازدارعا قاشاندا ماڭىزدى. بۇل ءتاسىل ارقىلى وقىتۋشىلار كاسىبي بىلىكتىلىگىن تۇراقتى تۇردە شىڭداپ, ءوزارا بىرلەسەدى, پەداگوگيكالىق يدەيالاردى بولىسۋگە ىڭعايلى ورتا قۇرادى. سول سەبەپتى استانادا وتكەن كونفەرەنتسيا «ساباقتى زەرتتەۋ: ۇزدىك وقۋ مەن وقىتۋعا ۇمتىلۋ» تاقىرىبىندا ءوتتى. نەگىزگى سپيكەرلەر قاتارىندا الەمدىك دەڭگەيدەگى ءبىلىم بەرۋدىڭ ەڭ بەدەلدى ساراپشىلارى بار. اتاپ ايتساق, نورۆەگيادان ويستەين كريستيانسەن, ليتۆادان داريۋس رادكەۆيچيۋس, ۇلىبريتانيادان سارا سەلەزنەۆ, جاپونيادان شيرلي تان, گەرمانيادان كلارا كاگەر سىندى ماماندار پىكىرلەرىن ورتاعا سالىپ, تاجىريبەلەرىن ءبولىستى.
جيىننىڭ اشىلۋىنا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى تامارا دۇيسەنوۆا قاتىسىپ, ۇكىمەت باسشىسى ولجاس بەكتەنوۆتىڭ كونفەرەنتسيا قاتىسۋشىلارىنا جولداعان قۇتتىقتاۋىن جەتكىزدى.
بۇدان كەيىن ءسوز العان «WALS» پرەزيدەنتى كەترين ليۋيس كونفەرەنتسيا ماڭىزىنا توقتالدى.
«مەن NIS پەداگوگيكالىق شەبەرلىك ورتالىعىنا, وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنە كونفەرەنتسيانى ۇيىمداستىرۋداعى جۇمىسى الەمنىڭ كوپتەگەن ەلىنەن پەداگوگتەردىڭ قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتكەنى ءۇشىن العىسىمدى بىلدىرەمىن. بۇل – ءبىلىم سالاسىنداعى يننوۆاتسيالىق يدەيالاردى مەملەكەتتىك دەڭگەيدە قولداۋدىڭ جارقىن ۇلگىسى دەر ەدىم. «Lesson Study» – وتە قاراپايىم يدەيا. شاكىرتتەرىڭىزدىڭ قالاي ءبىلىم الىپ جاتقانىن باقىلاپ, ءار ساباققا مۇقيات دايىندالۋىن زەرتتەۋدەن ارتىق نە بار؟ بۇل – وتە قاراپايىم بولىپ كورىنگەنمەن, جۇيەلى زەرتتەۋدى تالاپ ەتەتىن ءتاسىل», دەدى ك.ليۋس.
2015 جىلى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى دۇنيەجۇزىلىك ساباقتى زەرتتەۋ قاۋىمداستىعىنىڭ (WALS) ساراپشىلىق كەڭەسىنە مۇشە بولىپ, رەسمي تۇردە مويىندالعان. وسىلايشا, ەلىمىز حالىقارالىق دەڭگەيدەگى عالىمدارمەن بىرگە الەمدىك زەرتتەۋلەرگە قاتىسىپ, «Lesson Study» ءادىسى بويىنشا جەتكەن جەتىستىكتەردى تانىستىرۋعا مۇمكىندىك العان.
ء«بىز دۇنيەجۇزىلىك ساباقتى زەرتتەۋ قاۋىمداستىعىنىڭ XVI حالىقارالىق كونفەرەنتسياسىن وتكىزۋ مۇمكىندىگىنە يە بولعانىمىزدى ماقتان تۇتامىز. قابىلداۋشى تاراپ – «نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى» دەربەس ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنىڭ پەداگوگيكالىق شەبەرلىك ورتالىعى. بۇل ورتالىق مۇعالىمدەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ كۋرستارىن ۇيىمداستىرۋمەن ءارى وتكىزۋمەن اينالىسىپ, سونىڭ اياسىندا 2012 جىلدان بەرى وقۋ وشاقتارىندا ساباقتى زەرتتەۋ (Lesson Study) ءتاسىلىن ەنگىزىپ كەلەدى. پەداگوگيكالىق شەبەرلىك ورتالىعى – وسى ءتاسىلدىڭ جارشىسى. 2015 جىلدان بەرى حالىقارالىق «WALS» كونفەرەنتسيالارىنا قاتىسۋدىڭ ارقاسىندا ەلىمىزدەگى مۇعالىمدەر قىسقا ۋاقىت ىشىندە الەمدىك قاۋىمداستىقتىڭ ماڭىزدى بولشەگىنە اينالدى. بۇل كونفەرەنتسيا «ساباقتى زەرتتەۋ: ۇزدىك وقۋ مەن وقىتۋعا ۇمتىلىس» تاقىرىبى ارقىلى وسى ءتاسىلدى قولداناتىنداردى بىرىكتىرەدى. ءبىز وقىتۋ مەن وقۋدى جاقسارتۋ جونىندەگى زەرتتەۋلەردى, سونداي-اق ساباقتى زەرتتەۋ سالاسىنداعى تاجىريبەلەردى ءبولىسۋ ءۇشىن وسى كونفەرەنتسياعا 27 ەلدەن كەلگەن 664 دەلەگات پەن وقىتۋشىلاردى قۋانا قارسى الدىق. ءتورت نەگىزگى سپيكەر, 12 سيمپوزيۋم, 13 شەبەر ساباق, 286 بايانداما, 77 پوستەر تانىستىرىلىمى مۇعالىمدەرگە تاجىريبە الماسۋعا جانە الەمنىڭ ءار تۇكپىرىنەن كەلگەن ارىپتەستەرمەن بايلانىس ورناتۋعا ۇلكەن مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى پەداگوگيكالىق شەبەرلىك ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى جانبوتا قابدىكارىموۆا.
ەلىمىز جاھاندىق «WALS» ەستافەتاسىن 2023 جىلدىڭ قاراشاسىندا نيدەرلاندتا قابىلداعان ەدى. «World Association of Lesson Studies» پرەزيدەنتى كەترين ليۋيس پەن «نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى» پەداگوگيكالىق شەبەرلىك ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى جانبوتا قابدىكارىموۆا «WALS 2024» حالىقارالىق كونفەرەنتسياسىن قازاقستاندا وتكىزۋ تۋرالى كەلىسىمشارتقا قول قويدى. حالىقارالىق فورۋم بۇعان دەيىن سينگاپۋر, ۇلىبريتانيا, جاپونيا, قىتاي سىندى ەلدەردە ۇيىمداستىرىلدى.
جاپونياداعى نارا ءبىلىم بەرۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى تاكاشي ناكايدىڭ ايتۋىنشا, مۇعالىمگە ەڭ ماڭىزدىسى – ءبىلىم بەرۋ ەمەس, وقۋشىنىڭ قىزىعۋشىلىعىن وياتۋ.
«جاڭادان كەلگەن پەداگوگتەر باستىسى وقىتۋ, ۇيرەتۋ دەپ ويلايدى, بۇل – ۇلكەن قاتەلىك. سەبەبى مۇعالىمنىڭ وقىتۋى مەن وقۋشىنىڭ ءبىلىم الۋى اراسىندا ءبىرشاما ايىرماشىلىق بار. ءبىز 2-دەن 7 جىلعا دەيىن تاجىريبەسى بار جاس مۇعالىمدەردەن ساۋالناما الدىق. ولار تاجىريبە جيناي كەلە, «مەن نەنى ىستەۋىم كەرەك؟» دەگەن سۇراقتان «وقۋشى نەنى جاساعىسى كەلەدى؟» دەگەن ماقساتقا كوشەتىنىن انىق اڭعاردىق», دەيدى ول.
وسى فورۋمدا «WALS» تاريحىنداعى رەكوردتىق كورسەتكىش ورناتىلدى. ياعني زەرتتەۋلەر سانى 850-گە جەتتى. ونىڭ 86 پايىزىن ەلىمىزدىڭ مۇعالىمدەرى دايىنداعان.
«بۇل كونفەرەنتسيا – ءبىلىم سالاسىنداعى جاڭا باعىتتار مەن زاماناۋي تاسىلدەردى تالقىلاۋعا ارنالعان بىرەگەي الاڭ. وسى جيىنعا ەلىمىزدەن 500-گە جۋىق پەداگوگ قاتىسىپ وتىر. ولاردىڭ اراسىندا 300 مۇعالىم ءوز زەرتتەۋ جۇمىسىن تانىستىردى. الەمدىك دەڭگەيدەگى ساراپشىلار دا وي الماسىپ, جاڭاشا وقىتۋ جۇيەسىن ۇسىندى. «ساباقتى زەرتتەۋ» ءتاسىلى – پەداگوگتەردىڭ بىرىگىپ, ساباقتى جوسپارلاۋ, جۇرگىزۋ جانە تالداۋ ارقىلى وقىتۋ ساپاسىن جاقسارتۋدى ماقسات ەتەتىن كاسىبي دامۋ ادىستەمەسى. بۇل ءادىس قازىر الەمنىڭ كوپتەگەن ەلىندە قولدانىسقا ەنىپ, تيىمدىلىگىن دالەلدەدى. ون جىلدان بەرى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرى «ساباقتى زەرتتەۋ» ءتاسىلىن ەلىمىزدەگى جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەرگە ەنگىزۋمەن اينالىسىپ كەلەدى», دەدى NIS دببۇ باسقارما توراعاسى ءانۋار جانعوزين.
جيىن بارىسىندا ءداستۇرلى سەسسيالاردان بولەك, مۇعالىمدەر تالىمگەر ساعاتى, شىعارماشىلىق زەرتحانا, اۆتوگراف سەسسياسى, سۇراق-جاۋاپ فورماتىنداعى ينتەراكتيۆتى ءىس-شارالارعا قاتىستى.
«بۇل كونفەرەنتسيانىڭ ۇستازدار ءۇشىن ماڭىزى وتە جوعارى. سەبەبى مۇندا ساباقتى قىزىقتى ۇيىمداستىرىپ, ءتيىمدى تالداۋ جايى جان-جاقتى قاراستىرىلادى. وقىتۋداعى ەڭ نەگىزگى ماسەلە – زەرتتەۋدە. كەز كەلگەن ۇستاز ءبىلىم بەرىپ قانا قويماي, شاكىرتىنىڭ تاقىرىپتى تولىق تۇسىنگەنىنە كوز جەتكىزۋگە ءتيىس. ول ءۇشىن ۇستاز ءار ساباقتى زەرتتەپ, تالداۋ كەرەك. ءوزىم جاپونداردىڭ وتكىزگەن سيمپوزيۋمىنا قاتىستىم. ەلىمىزدىڭ ءبىلىم سالاسىن جاقسارتۋعا بايلانىستى ساپالى ادىستەمە مەن تەحنولوگيالار كەلگەنىنە كوزىم جەتتى», دەدى تۇراقتى ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ قورى قامقورشىلىق كەڭەسىنىڭ توراعاسى كۇلاش ءشامشيدينوۆا.
پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى تامارا دۇيسەنوۆانىڭ ايتۋىنشا, «ساباقتى زەرتتەۋ» ءتاسىلىنىڭ اۋقىمىن كەڭەيتۋ – ءبىلىم ساپاسىن جۇيەلى ارتتىرۋدىڭ نەگىزگى شارتى بولماق. اتالعان ءادىس قازىر ەلدەگى مۇعالىمدەردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان وقۋ باعدارلاماسىنا جەكە ءبولىم رەتىندە ەنگىزىلگەن. نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىنىڭ پەداگوگيكالىق شەبەرلىك ورتالىعى بۇگىندە «ساباقتى زەرتتەۋ» يدەيالارىن ىلگەرىلەتۋ جونىندە كورشى مەملەكەتتەردىڭ پەداگوگتەرى اراسىندا ۇلكەن جۇمىستى باستادى.
