سۋرەتتى تۇسىرگەن – جانگەلدى ابدىعالىم
بيىل 900 مىڭ گەكتاردان اسا القاپتان ەگىن قامباعا تۇسەدى. اۋا رايى قولايلى بولسا, جيىن-تەرىن قىركۇيەكتىڭ سوڭىنا دەيىن اياقتالماق. جاقىندا ايماق باسشىسى ەرماعانبەت بولەكپاەۆ اباي اۋدانىنا بارىپ, ەكى شارۋاشىلىقتىڭ دالا جۇمىسىن كورىپ قايتتى. ەلىمىز عانا ەمەس, رەسەي مەن تاجىكستاندى دا رەپرودۋكتسيالى تۇقىمدىق كارتوپپەن قامتاماسىز ەتىپ وتىرعان «استرا-اگرو LTD» سەرىكتەستىگى جىل سايىن 5 مىڭ توننادان اسا كارتوپ وتكىزەدى. سونىمەن قاتار كاسىپورىن قىزىلوردا وبلىسىنداعى كارتوپ ءفريىن جاسايتىن زاۋىتتى جوعارى ساپالى كارتوپپەن قامتاماسىز ەتەدى. ءداندى داقىلدارىنىڭ ءوندىرىس كولەمىن جىل سايىن ەسەلەپ وتىر.
«شانس» شارۋا قوجالىعى كارتوپ جيناۋدى وڭىردە العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ اياقتادى. شارۋا قوجالىعىنىڭ باسشىسى يگور جابياك بيىلعى ءونىم مول دەيدى.
– ءار گەكتاردان ورتا ەسەپپەن 300 تسەنتنەردەن كوكونىس جيناپ جاتىرمىز. بۇل سوڭعى ناتيجە ەمەس. استىق جيناۋ جالعاسىپ جاتىر. بيىلعى كورسەتكىش جاقسى بولاتىنىنا سەنىمىمىز مول, – دەيدى كاسىپكەر.
وڭىردەگى ءداندى داقىلداردىڭ جالپى اۋدانى – 766 مىڭ گەكتار. اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى سايات مۋسين 60 پايىزدان استام استىق جينالدى دەيدى. ونىڭ ورتاشا ونىمدىلىگى – گەكتارىنا 11,5 تسەنتنەر. كارتوپتىڭ بيىلعى ءتۇسىمى دە كوڭىل قۋانتادى. 11,5 مىڭ گەكتار القاپقا سالعان تۇقىمنان شامامەن 600 مىڭ توننا ءونىم الىنادى دەگەن بولجام بار.
ماماندار بۇل ايماق قاجەتتىلىگىنەن اسىپ تۇسەتىنىن ايتىپ وتىر. القابىمىزدان وسكەن ساپالى ءونىم استانامەن قاتار, ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك وڭىرلەرىنە دە جەتكىزىلەدى.
ەگىن جيناۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن اگرارشىلار ارزانداتىلعان ديزەل وتىنىمەن قامتاماسىز ەتىلدى. سونىمەن قاتار استىق كەپتىرگىشتەر ءۇشىن قولجەتىمدى باعامەن ەكى مىڭ توننادان استام سۇيىتىلعان گاز بولىنگەن. بۇل ىلعالدىلىعى جوعارى استىقتى كەپتىرۋ ءۇشىن قاجەت.
– بيىل جاقسى ءونىم الامىز. بۇل كارتوپقا عانا ەمەس, ءداندى داقىلدارعا دا قاتىستى. بۇگىن 20 جىل قاتارىنان كومباين جۇرگىزگەن اداممەن سويلەستىم. ول ءدال وسىنداي ونىمدىلىك 12 جىل بۇرىن بولعانىن ايتىپ وتىر. ەگىن جيناۋ ناۋقانى اياقتالۋعا از قالدى. تەحنيكا جەتكىلىكتى, ديزەل وتىنى بار, جۇمىس كۇشىنەن تاپشىلىق جوق. ەڭ باستىسى – اۋا رايىنىڭ قولايلى بولعانى, – دەدى ەگىن باسىندا ەرماعانبەت بولەكپاەۆ.
ديقانداردىڭ ايتۋىنشا, بيىل وڭىردە ەگىنگە وراق ەرتە سالىندى. ويتكەنى جەر ىرىسىن مول بەردى.
– بىتىك شىققان ەگىننىڭ بيىلعى ءونىمى كوڭىل قۋانتادى. كەشەگى كۇنگە دەيىن 31 400 گەكتار (80 پايىزى) ءداندى داقىلدار (بيداي, ارپا, س ۇلى) ەگىستىگى ورىلدى. 39 360,5 گەكتار استىق جينالىپ, باستىرىلدى. اۋدان بويىنشا ورتاشا ەسەپپەن ءونىم ءتۇسىمى گەكتارىنا 19,6 تسەنتنەردەن اينالىپ جاتىر. ءتىپتى, كوكسۋ اۋىلدىق وكرۋگىندە 22 تسەنتنەردى قۇرادى. قازىر ەگىن باسىندا جۇرگەن 124 كومباين وراق ناۋقانىن از-ماز كۇندە اياقتايدى, – دەيدى اباي اۋدانى اۋىل شارۋاشىلىعى ءبولىمىنىڭ باسشىسى جانار سۇراۋحانوۆا.
اۋدانداعى توپار, يۋجنىي كەنتتىك جانە قاراباس اۋىلدىق وكرۋگىنەن باسقا 11 اۋىلداعى اۋىل شارۋاشىلىعى قۇرىلىمدارىنىڭ 131-ءى جاۋاپتى ناۋقانعا جاپپاي قاتىسىپ وتىر.
كوكتەمگى ەگىس كەزىندە شارۋالار 39 360,5 گەكتار جەرگە ءداندى داقىل, 3 157 گەكتارعا مايلى داقىل تۇقىمىن سەۋىپ, 6 572 گەكتارعا كارتوپ, 754 گەكتارعا كوكونىس, 12 328 گەكتارعا جەمازىق تاستاعان. ديقاندار بولجامى بويىنشا, بيىل كارتوپ پەن كوكونىستەن دە مول ءونىم جينالادى. ويتكەنى بۇگىنگە دەيىن جينالعان 760 گەكتار (12 پايىز) كارتوپ القابىنان 158 000 توننا ءونىم الىنىپ, ول دا گەكتار باسىنا 200 تسەنتنەردەن اينالعان. مۇنىمەن قوسا, 35 مىڭ توننا كوكونىس تە بىلتىرعىدان دا بىتىك شىققان. شارۋالار ءار گەكتاردان 250 تسەنتنەردەن ءونىم ءتۇسىپ وتىر دەيدى.
كۇزگى دالا جۇمىستارى ءۇشىن ءتيىستى 1 490 توننا ديزەل وتىنىن جەتكىزۋدىڭ وپەراتورى «مۇناي Company» جشس ونىڭ ءار ءليترىن 245 تەڭگەدەن ۋاقىتىلى بەرىپ جاتىر. شارۋانىڭ وڭعا باسۋىنا قىرداعى تەحنيكالاردىڭ تۇگەلدىگىنىڭ دە اسەرى بار. استىق جينايتىن 122 كومباين, 89 جۇك كولىگى, 446 تراكتور تىركەمەسىمەن, 21 كارتوپ جينايتىن كومباين, 25 كارتوپ قازاتىن تەحنيكا قىر باسىنداعى قىزۋ تىرشىلىكتىڭ قامىندا.
كارتوپتى 1 قازانعا دەيىن, كوكونىستەردى 10 قاراشاعا دەيىن جينايمىز دەيدى ديقاندار. ول ءۇشىن ارينە, اۋا رايى قولايلى بولىپ, قول بايلاماسا يگى.
سونىمەن بىرگە, ايماقتا قىسقى مال ازىعىن قامداۋ جۇمىستارى دا قاتار ءجۇرىپ جاتىر. العاشقى قار تۇسكەنشە 90 مىڭعا جۋىق توننا جەمشوپ ازىرلەۋ جوسپارلانعان. ابايلىق فەرمەرلەر وسى قارقىنىنان تانباسا, ەل ازىعىن دا, مال ازىعىن دا قارا سۋىققا ۇرىنباي, قامداپ الادى.
قاراعاندى وبلىسى,
اباي اۋدانى
