بۇل – زور جەتىستىك

شەتەلدىك بايقاۋشىلار ەلىمىزدە وتكەن پرەزيدەنتتىك سايلاۋدى جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى دەپ باعالاپ وتىر. ولاردىڭ مالىمدەۋىنشە, سايلاۋ بارىسىندا ەشقانداي كەمشىلىك كەزدەسپەگەن. بۇل ويدى يسپاندىق بايقاۋشىلار دا قۇپتايدى. يسپانيا سەناتىنىڭ دەپۋتاتى حوسە ماريا چيكيلو – ەلىمىزگە كەلگەن حالىقارالىق بايقاۋشىلاردىڭ ءبىرى. ول الدىمەن پرەزيدەنتتىك سايلاۋعا حالىقارالىق بايقاۋشى رەتىندە قاتىسۋعا شاقىرتۋ العانى ءۇشىن العىسىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, سايلاۋ كەزىندە ەشقانداي زاڭ بۇزۋشىلىقتار مەن كەمشىلىكتەر تىركەلمەگەن. «ءبارى دە جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. سونداي-اق, قازاقستاننىڭ ءاربىر ازاماتى ءوزىنىڭ داۋىس بەرۋ قۇقىعىن جاقسى بىلەدى. سايلاۋعا ولاردى ەشكىم كۇشتەپ قاتىستىرىپ جاتقان جوق. دەسە دە, ەل ازاماتتارىنىڭ ەلەكتوراتتى پروتسەسكە دەگەن قىزى­عۋشىلىعى وتە جوعارى. ءبىز تاڭەرتەڭنەن باستاپ, بىرنەشە سايلاۋ ۋچاسكەسىن ارالاپ كوردىك. ءبارى زاڭ اياسىندا جۇمىس ىستەپ جاتتى. مەنى تاڭقالدىرعانى – سايلاۋعا جاستاردىڭ بەلسەندى قاتىسۋى. بۇل نەنى كورسەتەدى؟ ارينە, سىزدەردىڭ ەلدەرىڭىزدەگى دەموكراتيالىق ۇردىستەردىڭ ءوز دەڭگەيىندە ەكەنىن اڭعارتادى. جاستار وزدەرىنىڭ بولاشاعىنا بەيجاي قاراي المايتىنىنا كۋا بولدىق. ولار ەلدىڭ ەرتەڭىنە سەنەدى. قوسىمشا تاعى قوسار ويىم بار. قازاقستان قازىر ازيا ەلدەرى عانا ەمەس, باتىس مەملەكەتتەرى ءۇشىن دە ۇلگى. بۇل – زور جەتىستىك», –  دەدى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى وكىلدەرىنە بەرگەن سۇحباتىندا چيكيلو. ارىپتەسىنىڭ بۇل پىكىرىن «ەۋرو­پانى قولدايتىن دەمو­كراتتاردىڭ جانە ليبەرالداردىڭ اليانسى» پارلامەنتتىك توبىنىڭ توراعاسى جوردي چۋكلا جالعاستىردى. ج.چۋك­لا دا ەل جاستارىنىڭ بەلسەن­­دىلىگىنە ايرىقشا ريزا بولىپتى. «داۋىس بەرۋشىلەردىڭ سايلاۋ­داعى بەلسەندىلىگى وتە جوعارى بولدى. اسىرەسە, جاستاردىڭ بۇل پروتسەسكە اسا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىرعانى قاتتى قۋانتادى. بۇل دەموكراتيانىڭ بىردەن-ءبىر بەلگىسى دەپ بىلەمىن. مىسالى, باتىس ەۋروپا ەلدەرىندە ساياسي ومىرگە ارالاسۋشى جاستار قاتارى وتە از», – دەدى ول. يسپانيا سەناتىنىڭ تاعى ءبىر دەپۋتاتى اگۋستين المادوبر بارسەلو دا سايلاۋ بارىسىن ءجىتى با­قىلاۋدا ۇستاعانىن ايتىپ, ءارى ونىڭ وسىنداي دەڭگەيدە وتكەندىگىنە ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. «بۇل – مەنىڭ حالىقارالىق بايقاۋشى رەتىندەگى العاشقى تاجىريبەم. جانە دە ونىڭ وسىندا, قازاقستاندا ءوتىپ وتىرعانىنا وتە قۋانىشتىمىن. سايلاۋ جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. قازاقستاننىڭ داۋىس بەرۋ جۇيەسى ءبىزدىڭ ەلمەن ۇقساس ەكەن. ءبارى دە اشىق, اقپاراتقا قولجەتىمدى. سايلاۋ ۋچاسكەلەرى جاقسى جابدىقتالعان. ەشقانداي ەسكەرتۋلەر جوق», – دەدى اگۋستين المادوبر بارسەلو. مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, ەلى­مىزدە وتكەن پرەزيدەنتتىك ساي­لاۋعا  856 حالىقارالىق بايقاۋشى تىركەلگەن ەكەن. ولاردىڭ ىشىندە ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمى ميسسياسىندا 36 مەملەكەتتەن – 291, تمد ميسسياسىندا  8 مەملەكەتتەن – 410,  شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيى­مىندا 5 مەملەكەتتەن – 10, ءۇش حالىقارالىق ۇيىمنان – 29 جانە 37 شەت مەملەكەتتەن –116 بايقاۋشى بولعان. بۇدان بولەك, سايلاۋدى بايقاۋعا 37 شەت مەملەكەتتىڭ اككرەديتتەلگەن 168 بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلى دە قاتىسىپتى. سونىمەن, بارلىعى 1024 حالىقارالىق بايقاۋشى مەن باق وكىلى اككرەديتتەۋدەن وتكەن ەكەن. ال بايقاۋشىلاردىڭ بارلىعىنا دەرلىگى سايلاۋدىڭ بارىسىن جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى دەپ باعالادى. ەندەشە, تورتكۇل دۇنيە كوز تىككەن ساياسي ناۋقان سىرت كوز – سىنشىلارىنان سۇرىنبەي ءوتتى دەۋگە ابدەن نەگىز بار. دينارا بىتىكوۆا, «ەگەمەن قازاقستان».