دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە رەفورما قاجەت

مەملەكەت باسشىسى شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قول­داۋ, اۋىل شارۋاشىلىعىن قارجى­لاندىرۋ, بانكتەردىڭ ەكونو­مي­كاعا كوبىرەك قارجى قۇيۋىنا جاعداي جاساۋ, سالىق ساياساتىن قايتا قاراۋ, بيۋدجەت تاپشى­لى­عى ماسەلەلەرىن شەشۋ جولىنا توق­تالدى.

سونداي-اق پرەزيدەنت اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالۋ بويىنشا جالپىحالىقتىق رەفەرەندۋم وتەتىنىن جەتكىزدى. 6 قازاندا ەل ازاماتتارى ءوز ۇستانىمدارىن بىلدىرەدى. ال مەملەكەت «حالىق ۇنىنە قۇلاق اسىپ», وڭتايلى شەشىم قابىلداماق.

اتوم ەلەكتر ستانسالارى – الەمدەگى ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ماڭىزدى كوزدەرىنىڭ ءبىرى. اەس سالۋ زامان تالابى ەكەنىن كور­سەتىپ وتىر. ەكولوگيالىق جانە ەكونوميكالىق تۇرعىدا ءتيىمدى. قورشاعان ورتاعا ءتۇتىن مەن كۇل بولمەيدى. ەنەرگيا الۋدا, ونى ۇنەم­دەۋدە ۇلكەن الەۋەتىمىز قا­لىپ­تاسادى.

مامانداردىڭ ەندىگى مىندەتى – الەمدىك تاجىريبەلەردى جۇرتقا ءتۇسىندىرىپ, تابىستى ەنەرگيا تۋرالى ايتۋ. الداعى ايدا وتەتىن ماڭىزدى رەفەرەندۋمدا وتانداس­تارىمىز ءوز تاڭداۋىن جاسايدى دەگەن سەنىمدىمىن.

سونداي-اق پرەزيدەنت دەن­ساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا بيىلعا بولىنگەن سومانى دا اتاپ ءوتتى, بۇل – شامامەن 3,3 ترلن تەڭگە بيۋدجەت قاراجاتى. اقيقا­تىن­دا, بۇگىنگە دەيىن بۇل اقشانى مەديتسينالىق ۇيىمدار تولىق الا المادى. ويتكەنى وسى جىل­دىڭ باسىندا باستالاتىن قارجى­لان­دىرۋ تەك 2024 جىلدىڭ ماۋ­سىم ايىندا جۇرگىزىلدى. وسىن­داي جاعدايلاردان كەيىن مەدي­تسينالىق ۇيىمداردان قانداي ساپا, قانداي ناتيجە كۇتۋگە بولادى؟ سونىمەن قاتار مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساق­تان­دىرۋ ء(مامس) نەگىزىندە قارجى­لاندىرۋ تەگىن مەديتسينا­لىق كومەكتىڭ كەپىلدىك بەرىلگەن كولەمىنە (تمككك) قاراعاندا بىرنەشە كۇن بۇرىن كەلدى. سوندىقتان ماسەلەنىڭ باس­تى سەبەبى – مەديتسينالىق ۇيىم­دار­دى قارجىلاندىرۋدىڭ ۇزاق­­­­­قا سوزىلۋى, ياعني ۋاقتىلى قار­جى­لاندىرماۋدا بولىپ وتىر.

سونىمەن قاتار پرەزيدەنت ايتقان قازىرگى اقپاراتتىق باع­دارلامالاردىڭ دار­­مەن­سىز­دىگى ما­سەلەسى بار. ولار­دىڭ كەم­شى­­لىكتەرى مەن جەتىلدىرىل­مە­گەنىنە بايلانىستى اقپاراتتىق جۇيەلەر اراسىندا ينتەگراتسيا جوق. بۇل, ارينە, بۇكىل رەسپۋب­ليكا كولەمىندە مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ جۇمىسىنا كەرى اسەرىن تيگىزەدى. سوندىقتان بىرىڭعاي مەملەكەتتىك مەديتسي­نا­لىق اقپاراتتىق جۇيەنى قۇرۋ وتە ماڭىزدى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپ­سىرماسىن ورىنداۋ ءۇشىن دەن­ساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى 2025 جىلدان باستاپ 2027 جىلعا دەيىن تمككك جانە ءمامس مەديتسينالىق قىزمەتتەر پاكەت­تەرىن قايتا قاراۋدىڭ كەزەڭ-كەزەڭدىك ۇدەرىسىن جوسپارلاپ وتىر. 2027 جىلعا قاراي مەدي­تسينالىق كومەكتىڭ بىرىڭعاي پاكەتى قۇرىلادى. ونىڭ ىشىندە, اتاپ ايتساق, جۇقپالى جانە پارازيتتىك اۋرۋلار كەزىندە تمككك (جەدەل جاردەم, پال­ليا­تيۆتىك كومەك, الەۋمەتتىك ما­ڭىزى بار اۋرۋلارعا كۇدىك, ايتۆ, تۋبەركۋلەز, پسيحياتريا, ونكولوگيا جانە ونكوگە­ما­تولوگيا, ورفاندىق اۋرۋلار, ۆيرۋستىق گەپاتيتتەر كە­زىندە امبۋلاتوريالىق ءدارى-دار­­­مەكپەن قامتاماسىز ەتىلگەن الەۋ­مەتتىك كومەك, قان جانە ونىڭ كومپونەنتتەرىن ءوندىرۋ, ساقتاندىرىلماعاندار ءۇشىن شۇ­عىل ستاتسيونارلىق كومەك) مينيمالدى پاكەتى بار. سونداي-اق ءمامس بازالىق پاكەتىنە مە­ديتسينالى-سانيتارلىق ال­عاش­قى كومەك كورسەتۋ جانە مەدي­­تسي­نا­لىق كومەكتىڭ بارلىق باسقا ءتۇرى كى­رەدى.

تمككك-دان بوساتىلا­تىن قارا­جات مەملەكەت جار­نالارى­نا جانە ۇنەمى كوتە­رى­لەتىن تاريف­­تەردى ارت­تىرۋعا, سونداي-اق تمككك-نى قار­جى­لاندىرۋدىڭ اسا تاپ­­شى­لىعىن جابۋعا باعىت­تا­لا­تى­نىن اتاپ وتكەن ءجون. مە­دي­تسي­نالىق كومەكتىڭ بىرىڭ­عاي پاكەتى 2027 جىلدان باستاپ تمككك – 30%, ءمامس – 70% ارا­قاتىناسىن قامتاماسىز ەتە­تىن قارجىلاندىرۋدىڭ ساق­تاندىرۋ مو­دە­لىنە كوشۋگە مۇم­كىندىك بەرە­دى.

بۇل ناقتى شىعىنداردى ەسكەرە وتىرىپ, مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە تاريفتەردى قامتا­ماسىز ەتۋگە, مەديتسينالىق كو­مەك­تىڭ ساپاسى مەن قولجەتىم­دىلىگىن ارتتىرۋعا جول اشادى.

ارينە, ەلىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە رەفورما قا­جەت, بىراق ونى مىندەتتى مەدي­تسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋ ارقىلى جۇرگىزۋ كەرەك.

گۇلدارا نۇرىموۆا,

ءماجىلىس دەپۋتاتى