قىلمىستى اشكەرەلەۋگە تۇرعىندار كومەكتەسەدى

ءبىزدىڭ قوعامدا بايا­عى­دا قالىپتاسقان «تو­قىلداق» دەي­تىن تەرىس تۇسىنىكتىڭ اسەرىمەن قۇ­قىق بۇزۋ­شى­نى پوليتسياعا كور­سەت­كەن­دى ار سانايتىن ادەتتىڭ بار ەكەنى راس. ال ساناسى جەتىلگەن, اقىل-ويى جوعارى, دامىعان, ەكونوميكاسى قارىشتاعان گەرمانيا سياقتى مەملەكەتتەردە ادامدار قىلمىسكەردى اشكەرەلەۋگە, قو­عام­دىق ءتار­تىپتى, سونىڭ ىشىن­دە جول ءتارتىبىن بۇزۋشىنى پو­لي­تسياعا كورسەتۋگە قۇشتار ەكەن. سو­نىڭ ناتيجەسىندە ەلدە ءتارتىپ كۇش­تى بولاتىنىنا ولار­دىڭ كوزى جەتكەن. ال ءتارتىپ كۇشتى بول­سا, بۇل ادامداردىڭ بارىنە پاي­دا­لى.

ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە كەيىنگى جىلدارى حالىقتىڭ قىلمىستىڭ الدىن الۋعا, قوعامدىق ءتارتىپتىڭ ساقتالۋىنا دەگەن مۇددەلىلىك كورىنىپ كەلەدى. پرەزيدەنتتىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان «تازا قازاقستان» اكتسياسىنا قاتىسقان جاستار وزدەرى جيناپ, تازالاعان سوڭ كوشەلەردىڭ, الاڭداردىڭ لاستانباۋىنا, ورىن­سىز قوقىس تاستالماۋىنا باس­قالاردىڭ كوڭىلىن اۋدارتاتىن بولىپتى. جاقىندا ورتالىق الاڭ­داردىڭ بىرىندە مەكتەپ جا­سىنداعى ەركەلەۋ بالانىڭ بال­مۇز­داقتىڭ قاعازىن جەرگە تاس­تاي سالعانىنا اعاسى قاتتى اشۋلا­نىپ, اقىرى قاعازدى قوقىس جا­شى­گىنە تاستاتقان كورى­نىسىنە كۋا بولدىق. مۇنداي ارەكەتتى قازىر پەتروپاۆل قالا­سى­نىڭ كو­شە­لەرىنەن ءجيى بايقاۋعا بو­لا­­دى.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ «ادىلەتتى قازاق­ستان: زاڭ مەن ءتارتىپ, ەكونو­مي­كالىق ءوسىم, قوعامدىق وپتيميزم» اتتى جولداۋىندا: «ازا­مات­تاردىڭ بويىندا جاڭا ادەتتەر, داعدىلار قالىپتاسىپ, جاڭا قۇن­دىلىقتار ورنىعۋدا. ساياسي جانە قوعامدىق بولمىسىمىز, مەنتاليتەتىمىز جانە مادەني كودىمىز وزگەرە باس­­تادى. ءبىر سوزبەن ايتساق, ادى­لەتتى قازاقستان قۇرىلىپ جاتىر. مۇنىڭ ءبارى, ەڭ الدىمەن, حالىقتىڭ قالاۋىمەن جاسالۋدا. سون­دىقتان ءبىز العان بەتىمىزدەن قايت­پايمىز, باعىتىمىزدان تاي­­مايمىز. بۇگىن ءبىز العا قوي­عان جوسپارىمىزدى پ­ى­سىق­تاپ, ماقساتتارىمىزدى ايقىن­داي­مىز», دەدى. وسىنى ءىس جۇزىن­دە, كۇن­دە­لىكتى ومىردە كورە باستا­عا­نىمىز كوڭىل كونشىتەدى.

جۋىردا 63 جاستاعى زەينەتكەر ايەل الاياقتاردىڭ قۇربانى بولا جازدادى. الاياقتىڭ ارباۋىنا الدانعان ول دەپوزيتىن­دەگى 3 ملن تەڭگەسىن الىپ, ءوزىن كۇش قۇرىلىمدارىنىڭ بى­رىنەن حابارلاسىپ تۇرمىن دەپ ت­انىستىرعان الاياقتىڭ كور­سەت­كەن شوتىنا سالماق بولىپ بارا جاتادى. جولدا مودۋلدە كە­­­زەك­شىلىكتە وتىر­عان پاترۋل­­دىك پوليتسيا باتالونىنىڭ ينسپەكتورى المات مۇحامەتقاليەۆكە جولىعىپ, «بانكتەگى شوتىما الاياقتار كۇماندى وپەراتسيا جاساعالى جاتىر ەكەن, سون­دىق­تان دەپوزيتىمدى باس­قا بانككە اۋىستىرعالى بارا جا­تىر­مىن» دەپ سول بانكتىڭ مە­كەن­­جايىن سۇرايدى. ەگەر وسى جەردە پوليتسيا ينسپەكتورى بۇل مەنىڭ جۇمىسىم ەمەس دەپ نەمقۇرايدىلىق كورسەتكەندە, قاريا بارلىق جيعان-تەرگەنى­نەن ايىرىلىپ قالار ەدى. بىراق ماسەلەنىڭ ءمانىسىن بىردەن ۇققان المات زەينەتكەرگە بارلىق ماسەلەنى اسىقپاي ءتۇسىندىرىپ, الاياق كورسەتكەن شوتقا اقشا سالماۋ كەرەكتىگىن ايتىپ, قىل­مىستىڭ الدىن الادى. ءتىپتى زەي­نەتكەردى جاقىن جەردەگى بانك فيليالىنا اپارىپ كەڭەسشى-كونسۋلتانتقا جاڭا دەپوزيتتىك ەسەپشوت اشتىرىپ, قاراجاتىن قورعاپ قالادى. مىنە, بۇل دا – ازاماتتارىمىزدىڭ بويىنا جاڭا قۇندىلىقتار ورناپ كەلە جاتقانىنىڭ كورىنىسى. «ىزدەگەن بانكىڭىز مىنا جەردە» دەپ سىلتەي سالماي, ونى ۇلكەن قاتەردەن الىپ قالۋ – جاقسىلىق.

كەيىنگى كەزدەرى ەسىرتكى تاراتۋشىلار مەن قولدانۋشىلارعا قار­سى كۇرەس تە جاندانا ءتۇستى. بۇل دا – پوليتسياعا تۇر­­عىن­داردىڭ كومەك قولىن سوز­عا­نى­نىڭ ارقاسىندا بولىپ جاتقان جەتىستىك. پد ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ قىزمەتكەرى يگور مەرتسالوۆ­تىڭ حابارلاۋىنا قاراعاندا, جۋىردا جامبىل وبلىسىنىڭ پەتروپاۆلعا كەلگەن ءبىر تۇرعى­نى­نىڭ جالداعان پاتەرىنەن 160 گرامم «مەفەدرون» جانە «α-PvP» سينتەتيكالىق ەسىرتكىسى, ەلەك­تروندى تارازى, بۋىپ-ءتۇيۋ ماتە­ريالدارى تابىلعان. ال كۇدىكتىنىڭ ءوزى ەسىرتكى ساتاتىن ينتەرنەت-دۇكەندەردىڭ مەكەنجايلارى ايتىلعان جازبالاردى (مۇندايلاردى گراففيتي دەيدى) تاراتىپ جۇرگەنىن سول ماڭداعى ءبىر كاسىپكەر كورسەتكەن. جەرگىلىكتى كاسىپكەر پوليتسەيلەرگە جۇگىنىپ, ونىڭ دۇكەنىنىڭ سىرتقى بەينەكامەراسى ەسىرتكى گراففيتيىن سالۋ ۇدەرىسىن ءتۇسى­رىپ العانىن ايتقان. وسى جازبا ارقىلى كۇدىكتى ۇستالعان. ونىڭ ايتۋىنشا, جاقىندا عانا پەتروپاۆلعا كەلىپ, 40-قا جۋىق گراففيتي جاساپ ۇلگەرگەن.

«قازىر جاس جىگىت قاماۋعا الىندى. ونىڭ ءىسى ەسىرتكىنى زاڭ­سىز جارنامالاۋ مەن ناسيحاتتاۋ, سونداي-اق ەسىرتكىنى اسا ءىرى مولشەردە ساتتى دەگەن زاڭ بابى­مەن تەرگەلىپ جاتىر», دەدى سول­تۇستىك قازاقستان وبلىسى پو­ليتسيا دەپارتامەنتى باستى­عى­نىڭ ورىنباسارى, پولي­تسيا پول­كوۆ­­نيگى اسقار مۇحا­مەت­قا­ليەۆ.

سونداي-اق جۋىردا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى پوليتسيا دەپارتامەنتى قىزمەتكەرلەرىنىڭ نازارىنا 36 جاستاعى استانا قالاسىنىڭ تۇرعىنى مەن 46 جاس­­تاعى قاراعاندىلىق ىلىككەن. قولدا بار اقپارات بويىنشا ولار پەتروپاۆلعا سينتەتيكا­لىق ەسىرتكى تاراتۋ ماقساتىمەن كەل­گەن. بۇلار دا – جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ كومەگىمەن كۇدىك­كە ىلىنگەندەر. ولاردىڭ بارلىق ارەكەتىنەن حاباردار بولعان جەرگىلىكتى تۇرعىن كۇدىكتىلەر سينتەتيكالىق ەسىرتكىنى الماتى وبلىسىنداعى جالدامالى پا­تەر­دە جاسايتىنىن ەسكەرتكەن. پەترو­پاۆلدىڭ جەدەل ۋاكىلدەرى قىزمەتتىك ىسساپارعا شىعىپ, الماتى تۇبىندەگى سينتەتيكالىق ەسىرتكى دايارلايتىن زەرتحانانى انىقتادى. وندا بارلىق قاجەتتى جابدىقتار مەن 90 كيلو پرەكۋرسورلار تابىلعان.

«الدىن الا مالىمەتتەر بو­­يىنشا زەرتحانا 18 كيلوعا جۋىق ەسىرتكى ءونىم شىعارۋعا ءتيىس بولعان», دەدى سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى پوليتسيا دەپارتامەنتى ەسىرتكى قىل­مى­سىنا قارسى ءىس-قيمىل باس­قار­ماسىنىڭ باستىعى, پوليتسيا پودپولكوۆنيگى رۋسلان ساپاروۆ.

قازىر كۇدىكتىلەر پەتروپاۆل قالاسىندا قاماۋدا وتىر. ولار 15 جىلعا دەيىن باس بوس­تان­دى­­­عىنان ايىرىلۋى مۇمكىن. بۇل قىلمىس تا جاناشىر تۇر­­عىن­داردىڭ ەسكەرتۋىمەن اشكە­رەلەنىپ وتىر.

جالپى, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ پد ەسىرتكىگە قارسى كۇرەس جۇمىسى جاقسى جولعا قويىلعان. تاراتۋشىلار نەشە ءتۇرلى قيتۇرقى ادىسكە بار­عا­نىمەن, ىزشىلدەر دە ولاردىڭ ورايىن تاۋىپ جاتىر.

ەلدىڭ شەتىندەگى, جەلدىڭ وتىندەگى وبلىس بولعاندىقتان سولتۇستىكتە كوشى-قون سالا­سىن­داعى زاڭ بۇزۋشىلىق ماسەلەسى دە كۇردەلى. پوليتسيا دەپارتامەنتى كوشى-قون قىزمەتى باسقارماسى باستىعىنىڭ مىندەتىن اتقارۋ­شى, پوليتسيا پودپولكوۆنيگى ەرمەك نۇسىرباەۆ جىل باسىنان بەرى وبلىس اۋماعىندا ەلىمىزدە بولۋ ەرەجەلەرىن بۇزعانى ءۇشىن 957 شەتەلدىك اكىمشىلىك جاۋاپ­كەرشىلىككە تارتىلعانىن ايتتى. شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن زاڭسىز تارتقانى ءۇشىن 50 جۇمىس بەرۋشى جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپتى. 8 ايداعى جۇمىستى قورىتىندىلاعان وتىرىستا سولتۇستىك قازاقستان پوليتسيا­سى­نىڭ باسشىسى ايدىن قاب­دۇل­دينوۆ باسشى قۇرامعا شەتەل­دىك­تەردى ءجىتى تەكسەرۋدى جەكە باقىلاۋىنا الۋعا تاپسىردى.

وسى وتىرىستا پروباتسيالىق باقىلاۋدا تۇرعان ادامدار جاسايتىن قىلمىستاردىڭ الدىن الۋعا دا ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. ا.قابدۇلدينوۆ اۋماقتىق بولىمشەلەردىڭ باستىقتارىنا قوعامنان وقشاۋلاۋسىز سوتتال­عان ادامداردى تەكسەرۋدى جەكە با­قىلاۋعا الۋدى, قاساقانا بۇزۋ­ش­ى­­­­لىقتار بولعان جاعدايدا شارت­­تى جازانى ناقتى جازاعا اۋىس­­تىرۋ ءۇشىن زاڭدا كوزدەلگەن شا­را­­لاردى باتىل قابىلداۋ كە­رەك­­تىگىن ايتتى.

ارينە, جول-كولىك وقيعالارى مەن ينتەرنەت الاياقتىقتىڭ ۇدەپ تۇر­عانى راس. پوليتسيانىڭ وتىرىسىندا بۇل ماسەلەلەرگە ءجىتى ءمان بەرىلدى. قاي ماسەلەگە بولسىن تۇرعىندار قىراعىلىعىن پاي­دالانۋ ءارى مۇنى جەتىلدىرە ءتۇسۋ زاڭ بۇزۋشىلىققا قارسى ءىس-قي­مىل­دىڭ ناتيجەلىلىگىن ارتتىرادى.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى