سۋ رەسۋرستارى مينيسترلىگى سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارى جانە تاريفتىك ساياسات دەپارتامەنتىنىڭ باسقارما باسشىسى قارلىعاش نۇريحانوۆانىڭ سوزىنشە, ەلدەگى سۋارمالى جەر اۋدانى – 1,9 ملن گەكتار.
«2023 جىلى سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگياسىمەن 312,2 مىڭ گەكتار سۋارىلدى. بۇل سۋارمالى جەردىڭ جالپى كولەمىنىڭ 16%-ىن عانا قۇرايدى. 2024 جىلى سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن قولدانا وتىرىپ, سۋارمالى جەر كولەمىن 462,2 مىڭ گەكتارعا ۇلعايتۋ, 2030 جىلعا قاراي 1 ملن 362 مىڭ گەكتارعا جەتكىزۋ جوسپارلانعان. مينيسترلىك سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن ورناتۋعا ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديالاۋ قاعيدالارىنا وزگەرىستەر ەنگىزدى. ياعني سۋارمالى جەرلەردە سۋ الۋ جانە بەرۋ ءۇشىن ينفراقۇرىلىمدى جۇرگىزۋ كەزىندە فەرمەرلەردىڭ ۇڭعىمالاردى بۇرعىلاۋعا جۇمساعان شىعىنىن وتەۋ ۇلەسىن 50%-دان 80%-عا دەيىن ۇلعايتۋ كوزدەلگەن», دەيدى.
ايتۋىنشا, سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن قولدانۋ جەر بەتىمەن سۋعارعانعا قاراعاندا سۋدى 20-30% ۇنەمدەيدى. وعان قوسا, سۋارۋ كەزىندە سۋ بىركەلكى جەتكىزىلەدى, قۇنارلى قاباتتى شايۋدىڭ الدىن الادى.
«سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ جۇيەسىن دامىتۋدىڭ 2024-2030 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسىنا» سايكەس, ەلىمىزدە ىلعال ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن 1,4 ملن گەكتارعا ەندىرۋ قاراستىرىلعان. تۇركىستان وبلىسى اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى الىبەك پلالوۆتىڭ سوزىنشە, سونىڭ ىشىندە تۇركىستان وبلىسى ۇلەسى 16% نەمەسە 216,3 مىڭ گەكتاردى قۇرايدى.
«بيىل جاڭادان 22,0 مىڭ گەكتارعا سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگياسى ورنالاستىرىلادى. مۇنداي تەحنولوگيانىڭ تيىمدىلىگى – وسىمدىككە قاجەتتى سۋدى تىكەلەي بەرىپ, سۋدا ەريتىن تىڭايتقىشتاردى ايتارلىقتاي ۇنەمدەپ, پەرسونال جۇمىسىن جەڭىلدەتىپ, ونىمدىلىكتى 2-3 ەسە ارتتىرادى. تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى – تەگىس جەرلەر ءۇشىن دە, بيىكتىك ايىرىمى بار اۋماقتار ءۇشىن دە جارامدى. جەردى تەگىستەۋ بويىنشا ارتىق جۇمىس اتقارۋدى قاجەت ەتپەيدى», دەيدى.
2024 جىلعى مامىردان باستاپ شىعىنداردى سۋبسيديالاۋ ءنورماتيۆى سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن ساتىپ الۋعا جانە ورناتۋعا, سونداي-اق بۇكىل پاسپورت بويىنشا ينفراقۇرىلىمعا ينۆەستيتسيالىق سالىم كەزىندە 80%-دى قۇرايدى. ونىڭ 30%-ى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن سۋبسيديالانادى.
سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ جۇيەسىن دامىتۋدا سۋ جۇيەلەرىن تسيفرلاندىرۋ جانە كانالداردى مودەرنيزاتسيالاۋدىڭ ماڭىزى زور. 2023 جىلى جالپى قۇنى 15,9 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن «تۇركىستان ماگيسترالدى كانالىن كۇردەلى جوندەۋ» جوباسى پايدالانۋعا بەرىلىپ, 60 شاقىرىم كانال بەتونمەن قاپتالدى. جىلىنا 60,0 ملن تەكشە مەتر اعىن سۋ ۇنەمدەلىپ وتىر. كانالدىڭ سۋ وتكىزۋ قۇرىلىمدارىنا 66 دانا اۋستراليالىق «رۋبيكون ۆوۋتەردىڭ» اۆتوماتتاندىرۋ جۇيەسى ورناتىلدى. بۇل ءوز كەزەگىندە سۋ شىعىسىن قاشىقتان اۆتوماتتى باسقارا وتىرىپ, سۋدىڭ نۇكتەلى ەسەبىن ناقتى جۇرگىزۋگە, قوسىمشا سۋ شىعىندارىن ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەردى.
«ەندىگى كەزەكتە كانالدىڭ 4 كەزەڭىنىڭ جوباسى دايىن. جوبا قۇنى – 11,5 ملرد تەڭگە. قۇرىلىس جۇمىستارىن باستاۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 2024 جىلعا 5,0 ملرد تەڭگە قارجى قاجەت. جوبا اياسىندا 25 دانا سۋ وتكىزۋ قۇرىلىمى اۆتوماتتاندىرىلادى. سونداي-اق 24,9 شاقىرىمدا كانالدى بەتونداۋ ارقىلى جىلىنا 29 ملن تەكشە مەتر اعىن سۋدى ۇنەمدەيتىن بولامىز», دەيدى باسقارما وكىلى.
وبلىسىمىزدا سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگياسىن ۇتىمدى پايدالانىپ جاتقان شارۋا قوجالىقتىقتارى از ەمەس. جاڭا تەحنولوگيانى جاتسىنباي, ونى يگەرىپ, يگىلىگىن كورىپ وتىرعان شارۋاشىلىق جەتەكشىلەرىمەن سويلەسكەن ەدىك.
ء«يىرجار-اگرو» جشس ديرەكتورى ورازالى شىرشىقباي 500 گەكتار جەرگە تامشىلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگياسىن ەنگىزگەن.
«بيىل سونىڭ 370 گەكتار جەرىنە كۇنباعىس داقىلىن ەكتىك. بولاشاقتا كلاستەرلىك جۇيەگە كوشۋ نيەتىمىز بار. ماقساتىمىز – جاڭا تەحنولوگيانى جىلدام يگەرىپ, جاقسى ءونىم الىپ, وڭ تاجىريبەنى جاستارعا ۇيرەتۋ», دەيدى شارۋاشىلىق باسشىسى.
ايتۋىنشا, تەحنولوگيانىڭ ءبىر ارتىق تۇسى – ءونىم قۇنارىن كەمىتپەيتىنىندە.
«ەگىس القاپتارىن دۇرىس جوسپارلاماسا, داقىلداردىڭ اۋىسپالى ەگىسى ساقتالمايدى. بۇل دا سۋارمالى سۋدىڭ دۇرىس بولىنۋىنە كەرى ىقپال ەتەدى. ەگەر ەگىستىكتى اعىن سۋمەن سۋارساڭىز دوڭەستەۋ جەردەگى ەگىن قاجەتتى سۋى مەن تىڭايتقىشىن الا المايدى. مىنا تەحنولوگيانىڭ ەرەكشەلىگى سول – سۋ داقىلعا تىكەلەي بارادى ەكەن», دەيدى.
«اگروحولدينگ تۇركىستان» شارۋا قوجالىعى بيىل «BNK Group LTD» جشس ارقىلى سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگياسىنا قول جەتكىزگەن.
ء«بىزدىڭ شارۋاشىلىق ءداندى داقىلدار – جۇگەرى, جوڭىشقا ەگەدى. ويتكەنى شارۋاشىلىعىمىز اسىل تۇقىمدى ءىرى قارا ءوسىرىپ وتىر. جاڭبىرلاتىپ سۋارۋ تەحنولوگياسىن ءبىرىنشى رەت پايدالانىپ جاتىرمىز. تەحنولوگيا شارۋالارعا وتە ءتيىمدى ەكەن. بىرىنشىدەن, سۋدى ۇنەمدەيدى. بۇرىنعىداي باسىنا جەتىپ, اياعىنا جەتپەي, تولىق زاكتەمەي قالۋ دەگەن جوق. سۋ بىرقالىپتى بەرىلەدى. ەكىنشىدەن, سۋارۋدان كەيىنگى ادەتتەگىدەي قاتقاق قالدىرمايدى. سۋارىپ بولعان سوڭ بۇرىن ەگىستىكتى مىندەتتى تۇردە كۋلتيۆاتسيا جۇرگىزىپ, قوپسىتىپ الاتىنبىز. ونىڭ قاجەتى بولماي قالدى. قوندىرعىمەن القاپتى دارىلەۋگە دە بولادى ەكەن. ۇشىنشىدەن, باعاسى وتە ءتيىمدى. بۇرىندارى 50 پايىز بولسا, بيىل 80 پايىزىن مەملەكەت سۋبسيديالايدى. قالعان 20 پايىزىن شارۋالار 1-7 جىل ارالىعىندا وتەسە بولادى. بۇدان ارتىق قانداي قولداۋ قاجەت شارۋاعا؟», دەيدى قوجالىق باسشىسى داۋلەتحان قۋانىشباەۆ.
اتىرگۇل ءتاشىم,
جۋرناليست
تۇركىستان
