ازاپتاۋعا قارسى كۇرەس – ازاماتتىق ۇستانىم

بۇل جيىنعا قۇقىق قورعاۋ, ارنايى جانە سوت ورگاندارى, ورتالىق جانە جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك ورگاندار, ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۇلتتىق مەكەمەلەر, ادۆوكاتۋرا ينستيتۋتى, قۇقىق قورعاۋ سالاسىنداعى ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار, ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ, حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ ۇيىمدارى وكىلدەرى, قۇقىق­تانۋشى عالىم­دار, جۋرناليستەر قاتىستى.

باسقوسۋدا ەۋروپالىق وداقتىڭ قازاقستانداعى وكىلدىگىنىڭ باسشىسى يوحاننەس باۋر, پرەزيدەنت جانىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كوميسسيا توراعاسى­نىڭ ورىنباسارى تاستەمىر ابى­شەۆ, تالدىقورعان قۇقىق قور­عاۋ ورتالىعى ديرەكتورىنىڭ ورىن­­باسارى جانار نۇرمۇحا­نوۆا, ادام قۇقىقتارى جانە زاڭدىلىقتى ساقتاۋ جونىندەگى قازاقستاندىق حالىقارالىق بيۋرو ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى روزا اقىلبەكوۆا ءسوز سويلەدى.

القالى توپ ەلىمىزدە ازاپ­تاۋعا, جابىق مەكەمەلەردەگى قاتىگەزدىكتىڭ باسقا دا تۇرلەرىنە جول بەرمەۋگە باعىتتالعان ۇلت­تىق الدىن الۋ تەتىگىن (ۇات) نىعايتۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن, ۇات ينستيتۋتىنىڭ تيىمدىلى­گىن تالداۋ ناتيجەلەرىن, ادام قۇقىقتارى سالاسىنداعى حالىق­ارالىق ستاندارتتارعا جانە ازاپ­تاۋعا قارسى كونۆەنتسيا مەن ونىڭ فاكۋلتاتيۆتىك حاتتاماسى ەرەجەلەرىنە سايكەس ۇات ينس­تي­تۋتسيونالدىق الەۋەتىن نىعاي­تۋ جونىندەگى ۇسىنىمداردى تالقىلادى.

ماسەلەن, ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كوميسسيا توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ت.ابىشەۆ پرەزيدەنت تاپسىرماسى بويىنشا ەلىمىزدە ازاپتاۋعا قاتىستى قۇقىق بۇزۋ­شىلىقتاردى جويۋ بويىنشا قاجەتتى شۇعىل شارالار قابىل­­دانعانىن, 2023 جىلعى 1 قاڭ­تاردان باستاپ پروكۋراتۋرا ورگاندارىنا ازاپتاۋلار جونىندە زاڭنامالىق دەڭگەيدە ايرىقشا تەرگەۋ جۇرگىزۋ قۇقىعى بەرىلگەنىن اتاپ ءوتتى.

وسى ورايدا ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە ارنايى موبيلدىك توپتار قۇرىلعانىن اتاپ ءوتۋ كەرەك. ولار ازاپتاۋ تۋرالى سيگنال تۇسكەن كەزدە قىلمىس جاسالعان جەرگە بارىپ, شۇعىل تەرگەۋ ارەكەتتەرىن جۇرگىزەدى. 2023-2024 جىلدارى پروكۋرورلار ازاپتاۋ تۋرالى تەرگەپ-تەكسەرىلەتىن ىستەر شەڭبەرىندە قىلمىستىق-پروتسەستىك كودەكستىڭ 200-بابىنىڭ تارتىبىمەن ۋاكىلەتتى ورگانداردىڭ اتىنا قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋ­شىلىق جانە باسقا دا زاڭ بۇزۋ­شىلىقتار جاساۋعا ىقپال ەتكەن ءمان-جايلاردى جويۋ جونىندە 107 ۇسىنىس ەنگىزدى.

مەملەكەتتىك ورگاندار ازاپتاۋدى ايقىنداۋعا قاتىستى زاڭنامانى جەتىلدىرۋ جونىندە شارالار قابىلداپ جاتىر. پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ قاراۋىنا «قىلمىستىق, قىلمىستىق-پروتسەستىك جانە قىلمىستىق-اتقا­رۋ كودەكستەرىن وڭتايلاندىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى ەنگىزىلدى.

بۇۇ ازاپتاۋعا قارسى كومي­تەتىنىڭ ۇسىنىمىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا جانە ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىنىڭ قورعالۋ كەپىل­دىكتەرىن ارتتىرۋ ماقسا­تىندا قازاقستاننىڭ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ باسشىلارى قىل­مىستىق پروتسەستە جانە جازانى ورىنداۋ كەزىندە ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىنىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى نۇسقاۋ­لىقتى بەكىتتى.

جيىندا سويلەگەن قاتىسۋ­شى­لاردىڭ باياندامالارىندا حالىق­ارالىق قۇقىق نورمالا­رىن ودان ءارى يمپلەمەنتاتسيالاۋ­دىڭ, سوت تورەلىگى جۇيەسى مەن سوتتان تىس قۇرالداردى قوسا العاندا, ەلىمىزدە ادام قۇقىقتارىن قور­عاۋ­دىڭ حالىقارالىق جانە ۇلت­تىق تەتىكتەرىن جەتىلدىرۋ­دىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى قوزعالدى. ساراپ­­شىلار ازاپتاۋعا قارسى كونۆەن­تسيانىڭ فاكۋلتاتيۆ­تىك حاتتاماسىنىڭ ەرەجەلەرىنە سايكەس قازاقستانداعى ازاپتاۋعا قارسى قولدانىستاعى ۇلتتىق الدىن الۋ تەتىگى ينستيتۋتىن جەتىل­دىرۋدى ۇسىندى. سونداي-اق قۇقىق قور­عاۋ جانە ارناۋلى ورگاندار قىز­مەت­كەرلەرىنىڭ, بارلىق جابىق مەكەمە قىزمەتكەرلەرى مەن ۇات قاتىسۋشىلارى­­نىڭ ادام قۇقىقتارى سالاسىن­داعى بىلىكتىلىگى مەن قۇقىقتىق مادە­نيەتىن ارتتىرۋ بويىنشا وقىتۋ كۋرستارىن وتكىزۋدىڭ قاجەتتىلىگى اتالىپ ءوتتى.