استانا. 27 ءساۋىر. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باس پروكۋراتۋراسى كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋى بارىسىندا زاڭدىلىقتىڭ ساقتالۋى تۋرالى مالىمدەمەسىن جاريالادى. بۇل تۋرالى باس پروكۋراتۋرانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ كەزەكتەن تىس
سايلاۋى بارىسىندا زاڭدىلىقتىڭ ساقتالۋى تۋرالى
مالىمدەمە
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باس پروكۋراتۋراسى كونستيتۋتسياعا سايكەس بولىپ وتكەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋى بارىسىندا زاڭدىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا قاجەتتى بارلىق شارالاردى قابىلدادى. سايلاۋ ناۋقانىندا سايلاۋ پروتسەسىنىڭ بارلىق قاتىسۋشىلارىمەن زاڭناما تالاپتارىن جانە ازاماتتاردىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىن مۇلتىكسىز ساقتاۋ ماسەلەلەرى پروكۋراتۋرا ورگاندارى ءۇشىن جۇمىستىڭ باستى باسىمدىلىعى بولدى. باس پروكۋراتۋرا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ارقىلى سايلاۋ پروتسەسىنە قاتىسۋشىلارعا سايلاۋ تۋرالى زاڭنامانىڭ نورمالارىن تۇسىندىرۋمەن جانە ولاردى بۇزعانى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك تۋرالى ەسكەرتۋمەن ەكى رەت (2015 جىلعى 26 ناۋرىزدا جانە 24 ساۋىردە) رەسمي ۇندەۋ جاسادى. جۇرگىزىلگەن قاداعالاۋ ءىس-شارالارى كەزىندە سايلاۋ كوميسسيالارى نەمەسە مەملەكەتتىك ورگاندار تاراپىنان قانداي دا ءبىر بۇزۋشىلىقتار انىقتالعان جوق. سايلاۋ ناۋقانىندا پروكۋراتۋرا ورگاندارىنا سايلاۋمەن بايلانىستى نەبارى 4 ءوتىنىش ءتۇستى, ولاردىڭ 3-ءۋى زاڭنامانى بۇزۋ فاكتىلەرى تۋرالى اقپارات نەمەسە شاعىمداردى قامتىماعان. ەكى وتىنىشتە زاڭداردىڭ نورمالارىن ءتۇسىندىرۋ سۇرانىسى مازمۇندالعان, ۇشىنشىسىندە پرەزيدەنتتىككە كانديداتتارعا زاڭنامامەن قويىلعان كەيبىر تالاپتارمەن كەلىسپەيتىنى ايتىلعان. بۇل 3 ءوتىنىش قۇزىرەتى بويىنشا ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنا ءمانى جاعىنان قاراۋ ءۇشىن جولداندى. سونداي-اق, سايلاۋ كۇنى سەمەي قالاسىنىڭ پروكۋراتۋراسىنا ءبىر وتباسى جۇبىنىڭ ارىزى كەلىپ ءتۇستى. وندا ولار تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا ۋچاسكەنىڭ سايلاۋشىلار تىزىمىندە بولماۋىنا شاعىمدانعان. دەگەنمەن, ولاردىڭ ءتيىستى اۋماقتا تۇراتىندىعى راستالعاننان كەيىن اتالعان سايلاۋشىلارعا وزدەرىنىڭ سايلاۋعا قاتىسۋعا كونستيتۋتسيالىق قۇقىقتارىن جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىندىگى بەرىلدى. سايلاۋ كۇنى قانداي دا ءبىر ەلەۋلى بۇزۋشىلىقتارسىز, تىنىش جاعدايدا وتكەنىن اتاپ وتەمىز. داۋىس بەرۋ كۇنى قارساڭىنداعى كەزەڭدە تەك قانا سايلاۋ الدىنداعى ۇگىتتى وتكىزۋ, سونداي-اق, قوعامدىق پىكىرگە سۇراۋ سالۋ ناتيجەلەرiن جاريالاۋ شارتتارىنىڭ جەكەلەگەن بۇزۋشىلىقتارى تىركەلگەن, ولار بويىنشا الدىن الۋ سيپاتىنداعى شارالار قولدانىلدى. مىسالى, وسى جىلدىڭ 30 ناۋرىزىندا الماتى قالاسىنىڭ پروكۋراتۋراسى فەيسبۋكتەگى وزدەرىنىڭ پاراقشالارىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتتىگىنە كانديداتتاردىڭ ار-نامىسى مەن قادىر-قاسيەتىنە نۇقسان كەلتىرەتىن پىكىر ايتۋعا جول بەرگەن ەكى ازاماتقا زاڭدى بۇزۋعا جول بەرىلمەيتىنى تۋرالى الدىن الا ەسكەرتۋ جاريالادى. سايلاۋ زاڭناماسىنىڭ بۇزۋشىلىق فاكتىلەرى بويىنشا اكىمشىلىك جانە (نەمەسە) قىلمىستىق ىستەر قوزعالعان جوق. بۇكىل ەلەكتورالدىق كەزەڭدە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سوتتارىنا سايلاۋ پروتسەسىنە قاتىستى 7 ارىز ءتۇستى, ولاردىڭ 1-ءى كەرى قايتارىلدى, 3-ءى بويىنشا قابىلداۋدان باس تارتىلدى, 1 ارىز قايتارىلدى, 1-ءى قاراۋسىز قالدىرىلدى جانە 1 شاعىم بويىنشا اكىمشىلىك ءوندىرىس توقتاتىلدى. ماسەلەن, 2015 جىلعى 20 ساۋىردە س.ج.يتەگۋلوۆ ورال قالاسىنىڭ مامانداندىرىلعان اكىمشىلىك سوتىنا ءوزىنىڭ سايلاۋشىلار تىزىمىندە جوق بولۋىنا بايلانىستى شاعىمداندى جانە كىنالى تۇلعالاردى اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋدى سۇرادى. سوت س.ج.يتەگۋلوۆتىڭ سايلاۋشىلار تىزىمىنە قوسىلعانىن انىقتادى. ال سوتقا جۇگىنۋگە Call-ورتالىقتىڭ وپەراتورىنان الىنعان اقپاراتتى قاتە ءتۇسىنۋ فاكتىسى سەبەپ بولعان. 21 ساۋىردە اكىمشىلىك ءوندىرىس قۇقىق بۇزۋشىلىق وقيعاسىنىڭ بولماۋىنا بايلانىستى توقتاتىلدى. كەلتىرىلگەن دەرەكتەر, سونداي-اق, سايلاۋ زاڭناماسىنىڭ بۇزۋشىلىقتارى تۋرالى قانداي دا ءبىر شاعىمداردىڭ بولماۋى وتكەن سايلاۋ پروتسەسىنىڭ بارىنشا ايقىندىعىن جانە زاڭدىلىعىن كورسەتەدى. سالىستىرۋ ءۇشىن الدىڭعى پرەزيدەنتتىك سايلاۋ بارىسىندا (2011 جىلعى ءساۋىر) پروكۋراتۋرا ورگاندارىندا 87 ءوتىنىش قارالعانىن, انىقتالعان بۇزۋشىلىقتار بويىنشا 16 اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتار تۋرالى ءىس قوزعالعانىن, 2012 جىلعى قاڭتاردا وتكەن پارلامەنتتىك سايلاۋ بارىسىندا پروكۋراتۋراعا 536 ارىز تۇسكەنىن, 76 پروكۋرورلىق قاداعالاۋ اكتىلەرى ەنگىزىلگەنىن, 45 اكىمشىلىك ىستەردىڭ قوزعالعانىن حابارلايمىز. جالپى, ەلەكتورالدىق كەزەڭدەگى قاداعالاۋ قىزمەتىنىڭ ناتيجەسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ كەزەكتەن تىس سايلاۋى قازاقستان رەسپۋبليكاسى كونستيتۋتسياسىنىڭ جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭى تالاپتارىنىڭ ساقتالۋىمەن وتكىزىلدى دەپ تۇجىرىمداۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ باس پروكۋراتۋراسى دەرەك: باس پروكۋراتۋرانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى. سۋرەت: prokuror.gov.kz.
