فوتو: ن.بايبۋللين
ماۋلەن اشىمباەۆ بيىلعى جولداۋ ستراتەگيالىق سيپاتقا يە ەكەنىن جانە ەل دامۋىنىڭ نەگىزگى سالالارىن قامتيتىنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق ول مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇكىمەت, پارلامەنت جانە مەملەكەتتىك ورگاندارعا جۇكتەگەن مىندەتتەرىن ىسكە اسىرۋ جولىندا بارلىق مەملەكەتتىك جانە قوعامدىق ينستيتۋتتاردىڭ بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋى اسا ماڭىزدى ەكەنىنە نازار اۋداردى.
بۇل رەتتە اقشا-نەسيە جانە فيسكالدىق ساياسات اراسىنداعى ۇيلەسىمسىزدىكتى جويۋ ءبىرىنشى كەزەكتەگى ماسەلە ەكەنىن اتاپ وتكەن ءجون. پالاتا سپيكەرىنىڭ ايتۋىنشا, مۇنداعى باستى مەسسەدج – «كورپەگە قاراي كوسىلۋ».
«پرەزيدەنتىمىز ۇكىمەتكە بيۋدجەت قارجىسىن ءتيىمدى پايدالانۋ جانە ونىڭ شىعىس بولىگىن قاتاڭ باقىلاۋدا ۇستاۋ جونىندە پارمەندى شارالار قابىلداۋدى تاپسىردى. سونداي-اق ۇلتتىق قوردى ءتيىمدى باسقارۋ جانە بيۋدجەتارالىق قاتىناستاردى وڭتايلاندىرۋ مىندەتى جۇكتەلدى. بۇل باعىت تا جەرگىلىكتى جەرلەردە قاراجاتتى ءتيىمسىز پايدالانۋدى بولدىرماۋ ءۇشىن جەتىلدىرۋدى قاجەت ەتەدى. وسى ورايدا سالىق ساياساتى ساپالى ەكونوميكالىق ءوسۋدى ىنتالاندىراتىن تەتىك بولۋعا ءتيىس», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.
سونىمەن قاتار سەنات توراعاسى ينۆەستيتسيالىق احۋال مەن بيزنەسكە قاجەتتى جاعدايدى جاقسارتۋ ۇلتتىق ەكونوميكانى جاڭا دەڭگەيگە كوتەرەتىنىن ايتتى. وسى تۇرعىدان كەلگەندە, وتاندىق رەسۋرستاردى بەلسەندى پايدالانۋ, ءىرى كاسىپورىندار مەن ارالاس وندىرىستەر كووپەراتسياسىن دامىتۋ جانە وڭىرلەردەگى ينفراقۇرىلىمدى جەتىلدىرۋ ەرەكشە مانگە يە.
«مەملەكەت باسشىسى وبلىسارالىق جانە اۋدانارالىق جولداردى ورتا دەڭگەيدە جوندەۋ باعدارلاماسىنىڭ اۋقىمىن كەڭەيتىپ, سونىڭ اياسىندا كەمىندە 10 مىڭ شاقىرىم جولدى قامتۋدى تاپسىردى. ودان بولەك, ۇكىمەت جىل سوڭىنا دەيىن ەنەرگەتيكا جانە كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسىن جاڭعىرتۋ جونىندەگى جاڭا ۇلتتىق جوبانى قابىلداۋعا ءتيىس. جولداۋداعى نەگىزگى ەرەكشەلىكتەردىڭ ءبىرى بيىلعى 6 قازاندا اتوم ەلەكتر ستانساسىن سالۋعا قاتىستى جالپىۇلتتىق رەفەرەندۋم وتكىزۋ ماسەلەسى ەكەنى انىق. بۇل رەفەرەندۋم ماڭىزدى شەشىمدەردى ازاماتتاردىڭ قاتىسۋىمەن قابىلداۋ ارقىلى «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىن ىسكە اسىرۋدىڭ جارقىن كورىنىسى بولارى ءسوزسىز», دەدى پالاتا سپيكەرى.
كەزدەسۋ بارىسىندا جولداۋدا ايتىلعان ادامي كاپيتالدى دامىتۋعا قاتىستى تەزيستەرگە دە باسا ءمان بەرىلدى. ناقتى ايتقاندا, ۇلت دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ, الەۋمەتتىك قولداۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋ, كادرلىق الەۋەتتى ارتتىرۋ جانە باسقا دا شارالار جونىندە ءسوز بولدى. مۇنىڭ ءبارى سەنات قىزمەتىنىڭ دە نەگىزگى باسىمدىقتارى ەكەنى ايتىلدى.
وسى ورايدا مەملەكەت باسشىسى انىقتاپ بەرگەن مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ كەزىندە كەشەندى ءتاسىلدىڭ ماڭىزى زور. ماۋلەن اشىمباەۆ پارلامەنتتىڭ اتالعان ماقساتتارعا قول جەتكىزۋ كەزىندەگى رولىنە توقتالدى. سونداي-اق سەناتتىڭ تاۋەلسىز ساراپشىلارمەن جانە عىلىمي مەكەمەلەرمەن بىرلەسىپ جۇزەگە اسىرىپ كەلە جاتقان عىلىمي-ساراپتامالىق الەۋەتتى كۇشەيتۋ تاجىريبەسىنە نازار اۋداردى. مۇنداي قادام ءتيىمدى جانە وزەكتى زاڭنامالىق باستامالار ازىرلەۋگە جول اشادى.
«سەنات زاڭ شىعارۋ قىزمەتىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن عىلىمي-ساراپتامالىق قاۋىمداستىقپەن بەلسەندى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. ءبىز ساراپشىلاردىڭ ءتيىمدى جانە وزەكتى زاڭنامالىق باستامالار ازىرلەۋگە ىقپال ەتەتىن ۇسىنىستارى مەن يدەيالارىن ءاردايىم ەسكەرۋگە تىرىسامىز. قازىر پارلامەنتتىڭ الدىندا مەملەكەت باسشىسى جۇكتەگەن تاپسىرمالاردى ىسكە اسىرۋعا ارنالعان ساپالى زاڭدار قابىلداۋ مىندەتى تۇر. بۇل ىستە ساراپشىلار كلۋبى جانە باسقا دا الاڭدار اياسىندا ساراپشىلارمەن جۇمىس جاندانا تۇسەدى. وسى رەتتە بۇگىنگى تالقىلاۋ دا پارلامەنتتىڭ زاڭ شىعارۋ قىزمەتىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى دەپ سەنەمىن. ءبىز زاڭنامالىق جۇمىستى ساراپتامالىق تۇرعىدان قامتاماسىز ەتۋدى كوزدەيتىن ۇسىنىستارعا قاشاندا اشىقپىز. سوندىقتان ساراپشىلاردى سەناتتىڭ ساراپتاما جانە ديالوگ الاڭدارىنىڭ جۇمىسىنا بەلسەندى قاتىسۋعا شاقىرامىز», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.
سونداي-اق ءىس-شارادا پارلامەنت دەپۋتاتتارى, جەتەكشى عىلىمي ينستيتۋتتار مەن زەرتتەۋ ورتالىقتارىنىڭ باسشىلارى جانە وكىلدەرى ءسوز سويلەدى. ولار جولداۋدا ايتىلعان مىندەتتەردى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋعا قاتىستى ءوز ۇسىنىستارىن ايتىپ, پىكىرلەرىمەن ءبولىستى.
