وسىلاردىڭ اراسىندا ايرىقشا اتاپ وتەرلىگى – دايان باتىر بالبالى. بۇل جادىگەر ساقساي سۇمىن جەرىندەگى دايان كولى اۋماعىندا ورنالاسقان. ون شاقتى جىلدىڭ الدىندا ۇلانباتىر قالاسىندا موڭعول تىلىندە جارىق كورگەن «التاي تاۋى ارحەولوگيالىق ەسكەرتكىشتەر: باي-ولكە ايماعى» اتتى جيناقتا اتالعان نىسانعا «VI-VIII عاسىردا بيلىك جۇرگىزگەن ەرتەدەگى تۇرىك قاعاناتىنا قاتىستى مۇرا» دەگەن انىقتاما بەرىلىپتى.
ءمۇسىن تاستىڭ بيىكتىگى 160 سم, ەنى 40 سم, قالىڭدىعى 20 سم, جادىگەر سۇرعىلت گرانيت تاستان اسا كوركەم شەبەرلىكپەن قاشالىپ, جان-جاعى 4ح4 مەتر كولەمدە ءتورتبۇرىش قورشاۋعا الىنعان.
بالبالدىڭ سىرعالى قۇلاعى, قالىڭ قاباعى, بۇزاۋ تۇمسىعى, شوقشا ساقالى, جالپاق بەتى تاماشا مۇسىندەلگەن. سونىمەن قاتار يىعىن جاۋىپ تۇرعان ۇزىنشا قاپتاماسى مەن تاسپالى كيىمى, موينىنا تاققان قۇس قاناتتى القا-تۇمارى ءساندى دە, ءماندى.
بۇل جادىگەردى العاش رەت عىلىمي ورتاعا تانىستىرعان ادام – ورىس وقىمىستىسى, جيھانگەر, فولكلورشى, تۇركى-موڭعول حالىقتارىنىڭ ەتنوگرافياسىن زەرتتەۋشى گ.ن.پوتانين ەكەن. جارىقتىق بۇل تاستى 1876-1880 جىلدارى باتىس موڭعولياعا جاساعان ساپارى كەزىندە كورىپ, 1881 جىلى سانكت-پەتەربۋرگتە جارىق كورگەن «وچەركي سەۆەرو-زاپادنوي مونگولي» اتتى ەڭبەگىنە ەنگىزىپتى. گريگوري نيكولاەۆيچ: «بالبال شاعىن تەرەزەسى بار دوڭگەلەك پوشىمدى ءۇيدىڭ ىشىندە تۇر. سوعان قاراعاندا, بۇل ادامدار زيارات ەتەتىن نىسان ءتارىزدى» دەپ جازىپتى. قازىر وسى قورشاۋ ءۇيدىڭ بەلگىسى دە قالماعان.
باز ءبىر عالىمدار ءمۇسىننىڭ موينىنداعى قۇس قاناتتى ايقىش تۇمارىنا قاراپ, جادىگەر VI-VIII عاسىردا حريستوس ءدىنىن ءپىر تۇتقان قاۋىمنان قالعان دەگەن پايىم ايتسا, بەرتىندە تاعى ءبىر وقىمىستىلار بۇل ولكە شىڭعىس قاعان زامانىندا نايمان تايپاسىنىڭ مەكەنى بولعانى انىق. ول كەزدە نايمان تايپاسى حريستوس جولىن ۇستانعان, بۇل سودان قالعان بەلگى بولۋى مۇمكىن دەپتى. سونداي-اق نىساننىڭ دايان اتالۋى, نايماننىڭ اتاقتى تايان حانىنا ارناپ قويىلعان-مىس دەگەن دە پىكىر بار.
ءبىر قىزىعى, ءدال وسى دايان باتىر بالبالىنا وتە ۇقساس ەكىنشى ءمۇسىن قىرعىز ەلىنىڭ ىستىقكول وڭىرىندە تۇر. بىراق ونىڭ موينىنداعى سالپىنشاق القانىڭ تۇمارى «ف» (كيريلل) ءارپى سياقتى.
