كەشە ساياسات.ورگ ينتەرنەت پورتالىنىڭ شەف-رەداكتورى باۋىرجان تولەگەنوۆتەن 
سايلاۋعا قاتىستى پىكىرىن سۇراپ بىلگەن ەدىك.
– تاڭنان بەرگى باقىلاۋىمىزعا قاراعاندا, سايلاۋشىلار ءوز ۋچاسكەلەرىنە بەلسەندى تۇردە اعىلىپ كەلىپ جاتىر. جۇرتتىڭ كوڭىل-كۇيى دە كوتەرىڭكى دەۋگە بولادى. كەيبىر سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە العاش بولىپ داۋىس بەرگەندەرگە لايىقتى سىي-كادە دە كورسەتىلۋدە. نەگىزى, ءبىز سايلاۋ ناۋقانىن سىرتتاي بايقاۋشى بولعاندىقتان, ەلدىك شارانىڭ قالاي اتقارىلىپ جاتقانىنا ءجىتى قاراپ وتىرمىز. ونداعى بايقاعانىمىز, كۇنى بويى ەشبىر سايلاۋ ۋچاسكەسىندە زاڭ نەمەسە ءتارتىپ بۇزۋشىلىق ورىن العان جوق. بۇدان كورەتىنىمىز, سايلاۋ ناۋقانى وتە جاقسى ۇيىمداستىرىلعان.
– سىزدەردىڭ رەداكتسيالارىڭىز سايلاۋ ناۋقانىنا قالاي قاتىسىپ, قانداي شارالاردى اتقاردى؟
– ءبىزدىڭ پورتال قازاقستاننىڭ ىشكى ساياساتىمەن قاتار, شەتەلدىك ساياسي ناۋقانداردى دا ۇنەمى نازاردا ۇستاپ, الەۋمەتتىڭ وعان دەگەن كوزقاراسى مەن ءتۇرلى پىكىرلەرىن جارىققا شىعارىپ وتىرادى. بۇگىنگى سايلاۋ كومپانياسىن وتكىزۋ تۋرالى وسى جىلدىڭ اقپان ايىنىڭ ورتاسىندا جاسالعان ۇسىنىستان باستاپ, بۇل ەلدىك شاراعا بەلسەندى تۇردە اتسالىسىپ كەلەمىز. ارينە, اۋەلى وتاندىق بەلگىلى ساياساتكەرلەردەن الەۋمەتتىڭ اۋجايى مەن وزدەرىنىڭ سايلاۋدى كەزەكتەن تىس وتكىزۋ تۋرالى ۇسىنىسقا دەگەن پىكىرلەرىن سۇراپ بىلدىك. راسىن ايتۋ كەرەك, بۇل ۇسىنىستى ساياساتتانۋشىلار مەن جالپى حالىق تۇگەل دەرلىك قىزۋ قولدادى دەۋگە نەگىز بار. ول تۋرالى ءبىزدىڭ پورتالداعى بەلگىلى تۇلعالاردىڭ سۇحباتتارى مەن جەكە ماقالالارىنان وقىپ, بىلۋگە بولادى.
تالانت رامازانوۆ,
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسياسىنىڭ مۇشەسى:
– قازاقستان پرەزيدەنتىن سايلاۋ جوعارى دەڭگەيدە وتكەنىنە كامىل سەنەمىز. ناۋقان بارىسىندا ءبىزدىڭ بايقاۋشىلار توبى ناعىز كاسىبي بىلىكتىلىك تانىتتى.
ءبىز بىرنەشە اپتا بويى بايقاۋشىلارىمىزدى جاۋاپتى ىسكە جەتە دايىندادىق, ءىس بارىسىندا سايلاۋ زاڭدىلىقتارى مەن حالىقارالىق نورمالاردىڭ ساقتالۋىن قاداعالاۋعا بەيىمدەدىك.
قورىتىندىسى بۇگىن كوز الدىمىزدا: بىرىنشىدەن, سايلاۋشىلار جاپپاي داۋىس بەرۋگە قاتىستى, ەكىنشىدەن, سايلاۋشىلار بايقاۋشىلارعا ارقا سۇيەي وتىرىپ, سايلاۋدىڭ جان-جاقتى وتەرىنە كوز جەتكىزدى. ويتكەنى, ءبىزدىڭ بايقاۋشىلارىمىز داۋىس بەرۋدە, بيۋللەتەندەردى ساناۋدا, سايلاۋ ۋچاسكەلەرىن تەكسەرۋدە ۇقىپتىلىق تانىتتى.
سايلاۋدى باقىلايتىن رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ مۇشەلەرى ناۋقان بارىسىندا زور جاۋاپكەرشىلىكتى موينىنا الدى. ءبىز ءوز وكىلدەرىمىزگە سايلاۋالدى دايىندىق پەن ونىڭ ءوتۋى ءادىل, تازا جانە دە دەموكراتيالىق تۇرعىدا بولۋىن قاداعالاۋدى ۇنەمى قايتالاي ايتىپ, مىندەتتەرىن ايقىنداپ بەردىك. سايلاۋ ۇدەرىسىنە ءجون-جوسىقسىز ارالاسپايتىنىمىزدى, تەك زاڭ بۇزۋشىلىق بايقالعاندا عانا سايلاۋ ۋچاسكەسى توراعاسىنىڭ نازارىنا سالاتىنىمىزدى دا ەسكەرتتىك.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسياسىنىڭ اتقارعان بۇل جۇمىسى قازاقستان تاريحىندا بولاشاققا جول باستاعان ونىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەسىمى جاڭا پاراققا جازىلاتىنى مەنى مەيلىنشە مارقايتادى. وندا ءبىزدىڭ بايقاۋشىلارىمىزدىڭ ماڭداي تەرى, ادال ەڭبەگى بار.
ۆلاديمير تەلنوۆ,
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى:
– سايلاۋ اياسىنداعى ەرىكتىلەردىڭ بەلسەندىلىگى, مەنىڭشە, قازاقستاندىق ازاماتتىق قوعامدىق ينستيتۋتتاردىڭ ءپىسىپ-جەتىلگەنىن كورسەتتى دەر ەدىم.
ءبىزدىڭ كوميسسيا ءوز مىندەتىن ويداعىداي ورىنداپ شىقتى دەپ ماقتانىشپەن ايتا الامىن. ءبىزدىڭ بايقاۋشىلارىمىز جاقسى ءدارىس الدى, ەلىمىزدىڭ بارلىق سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنىڭ جۇمىسىنا بەلسەندى قاتىستى. بيۋللەتەندەر سالىنعان جاشىكتەردى اشۋدان باستاپ قورىتىندى داۋىس سانىنا وراي حاتتاما تولتىرۋعا دەيىنگى بارلىق جۇمىسقا قاتىستى.
قوعامدىق كوميسسيا تەك سايلاۋ بولعان كۇنى عانا جۇمىس ىستەمەگەنى انىق. اۋقىمدى ءىس ناۋقاننىڭ العاشقى كۇنىنەن باستاۋ العان. اسىرەسە, سايلاۋ ۇدەرىسىندە زاڭدىلىقتار مەن حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس زور ۇيىمداستىرۋ جۇمىسى اتقارىلعانىن ەرەكشە سەزىممەن اتاپ وتكىم كەلەدى.
بۇكىل ەلىمىزدە سايلاۋ ۋچاسكەلەرى سايلاۋ الدىنداعى دايىندىق كەزەڭىندە دە, ودان سوڭ دا اۋقىمدى ءىس اتقاردى. دەموكراتيالىق دامۋ جولىندا مەملەكەت ءۇشىن ماڭىزدى ازاماتتاردىڭ سايلاۋ قۇقى شارتتارىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ بارلىق تالاپتارى ورىندالدى.
سايلاۋعا قاتىستى پىكىرىن سۇراپ بىلگەن ەدىك.
– تاڭنان بەرگى باقىلاۋىمىزعا قاراعاندا, سايلاۋشىلار ءوز ۋچاسكەلەرىنە بەلسەندى تۇردە اعىلىپ كەلىپ جاتىر. جۇرتتىڭ كوڭىل-كۇيى دە كوتەرىڭكى دەۋگە بولادى. كەيبىر سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە العاش بولىپ داۋىس بەرگەندەرگە لايىقتى سىي-كادە دە كورسەتىلۋدە. نەگىزى, ءبىز سايلاۋ ناۋقانىن سىرتتاي بايقاۋشى بولعاندىقتان, ەلدىك شارانىڭ قالاي اتقارىلىپ جاتقانىنا ءجىتى قاراپ وتىرمىز. ونداعى بايقاعانىمىز, كۇنى بويى ەشبىر سايلاۋ ۋچاسكەسىندە زاڭ نەمەسە ءتارتىپ بۇزۋشىلىق ورىن العان جوق. بۇدان كورەتىنىمىز, سايلاۋ ناۋقانى وتە جاقسى ۇيىمداستىرىلعان.
– سىزدەردىڭ رەداكتسيالارىڭىز سايلاۋ ناۋقانىنا قالاي قاتىسىپ, قانداي شارالاردى اتقاردى؟
– ءبىزدىڭ پورتال قازاقستاننىڭ ىشكى ساياساتىمەن قاتار, شەتەلدىك ساياسي ناۋقانداردى دا ۇنەمى نازاردا ۇستاپ, الەۋمەتتىڭ وعان دەگەن كوزقاراسى مەن ءتۇرلى پىكىرلەرىن جارىققا شىعارىپ وتىرادى. بۇگىنگى سايلاۋ كومپانياسىن وتكىزۋ تۋرالى وسى جىلدىڭ اقپان ايىنىڭ ورتاسىندا جاسالعان ۇسىنىستان باستاپ, بۇل ەلدىك شاراعا بەلسەندى تۇردە اتسالىسىپ كەلەمىز. ارينە, اۋەلى وتاندىق بەلگىلى ساياساتكەرلەردەن الەۋمەتتىڭ اۋجايى مەن وزدەرىنىڭ سايلاۋدى كەزەكتەن تىس وتكىزۋ تۋرالى ۇسىنىسقا دەگەن پىكىرلەرىن سۇراپ بىلدىك. راسىن ايتۋ كەرەك, بۇل ۇسىنىستى ساياساتتانۋشىلار مەن جالپى حالىق تۇگەل دەرلىك قىزۋ قولدادى دەۋگە نەگىز بار. ول تۋرالى ءبىزدىڭ پورتالداعى بەلگىلى تۇلعالاردىڭ سۇحباتتارى مەن جەكە ماقالالارىنان وقىپ, بىلۋگە بولادى.
بەلسەندىلىك تانىتۋعا بار جاعداي جاسالعان
الماتى قالاسىنىڭ تۇرعىندارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋىنا بەلسەندىلىكپەن قاتىستى. باق وكىلدەرىنەن قۇرالعان توپ اسەم قالاعا قىدىرىپ كەلىپ, جەكەلەگەن سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە داۋىس بەرگەن قازاقستاندىقتارمەن دە تىلدەسىپ, قالاداعى سايلاۋ نۇكتەلەرىندە ءوز ازاماتتىق مىندەتىن اتقارعان ازاماتتارمەن كەزدەستى. الماتى قالالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ قۇرامىندا 8 اۋداندىق سايلاۋ كوميسسياسى جۇمىس ىستەدى. ولاردىڭ بارلىعىندا 513 سايلاۋ ۋچاسكەسى تىركەلىپ, ءار ۋچاسكە ءوز ايماعىنداعى تۇرعىندارمەن تىعىز جۇمىس ىستەدى. ساياسي ناۋقانعا قالا بويىنشا 3600-دەن استام ادام جۇمىلدىرىلعان. قالا بويىنشا قالىپتاسقان ءاربىر سايلاۋ كوميسسياسىندا 7 ادامنان بار. ولار ءارتۇرلى پارتيا مەن تاۋەلسىز قوعامدىق ۇيىمداردان, حالىقارالىق بايقاۋشى مەن قوعامدىق بايقاۋشىلاردان تۇراتىن توپتان جاساقتالدى. قالا بويىنشا جۇزگە تارتا شەتەلدىك بايقاۋشىلار كەلىپ, ولار وزدەرى بەلگىلەگەن سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە مىندەتتەرىن تىڭعىلىقتى اتقاردى. ولاردىڭ قاتارىندا ەۋرووداق, ازيا جانە تمد ەلدەرىنەن كەلگەن, سونداي-اق, ەقىۇ مەن اقش-تان كەلگەن وكىلدەر بار. الماتى قالاسى بويىنشا سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ وكىلدەرى كەزەكتەن تىس وتكىزىلگەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتتىگىنە كانديداتتاردىڭ بارشاسىنا تەڭ جاعدايدىڭ جاسالعانى مەن سايلاۋالدى ۇگىت-ناسيحات شارالارىنا بارىنشا جاعداي تۋعىزىلعانىن تىلگە تيەك ەتەدى. سايلاۋ كۇنى قالادا ورنالاسقان بارلىق سايلاۋ ورىندارىندا پوليتسيالىق كۇزەت پەن قوعامدىق قولداۋشىلار توبى بەلسەندى جۇمىس ىستەدى. داۋىس بەرۋگە كەلگەن ءار ازاماتقا ءوزىنىڭ قۇقىعى ايتىلىپ, ونىڭ بۇل ۇدەرىستە اتقاراتىن ءرولى ءتۇسىندىرىلدى. حالىقارالىق جانە تاۋەلسىز بايقاۋشىلارعا سايلاۋ ۇدەرىسىن تولىقتاي باقىلاۋ مۇمكىندىگى جاسالىپ, مەملەكەتتىك ەمەس ۇيىمدار مەن باق وكىلدەرى بۇل ۇدەرىستىڭ ءوتۋ بارىسىن تىكەلەي نازاردا ۇستادى. ***تالانت رامازانوۆ,
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسياسىنىڭ مۇشەسى:
– قازاقستان پرەزيدەنتىن سايلاۋ جوعارى دەڭگەيدە وتكەنىنە كامىل سەنەمىز. ناۋقان بارىسىندا ءبىزدىڭ بايقاۋشىلار توبى ناعىز كاسىبي بىلىكتىلىك تانىتتى.
ءبىز بىرنەشە اپتا بويى بايقاۋشىلارىمىزدى جاۋاپتى ىسكە جەتە دايىندادىق, ءىس بارىسىندا سايلاۋ زاڭدىلىقتارى مەن حالىقارالىق نورمالاردىڭ ساقتالۋىن قاداعالاۋعا بەيىمدەدىك.
قورىتىندىسى بۇگىن كوز الدىمىزدا: بىرىنشىدەن, سايلاۋشىلار جاپپاي داۋىس بەرۋگە قاتىستى, ەكىنشىدەن, سايلاۋشىلار بايقاۋشىلارعا ارقا سۇيەي وتىرىپ, سايلاۋدىڭ جان-جاقتى وتەرىنە كوز جەتكىزدى. ويتكەنى, ءبىزدىڭ بايقاۋشىلارىمىز داۋىس بەرۋدە, بيۋللەتەندەردى ساناۋدا, سايلاۋ ۋچاسكەلەرىن تەكسەرۋدە ۇقىپتىلىق تانىتتى.
سايلاۋدى باقىلايتىن رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ مۇشەلەرى ناۋقان بارىسىندا زور جاۋاپكەرشىلىكتى موينىنا الدى. ءبىز ءوز وكىلدەرىمىزگە سايلاۋالدى دايىندىق پەن ونىڭ ءوتۋى ءادىل, تازا جانە دە دەموكراتيالىق تۇرعىدا بولۋىن قاداعالاۋدى ۇنەمى قايتالاي ايتىپ, مىندەتتەرىن ايقىنداپ بەردىك. سايلاۋ ۇدەرىسىنە ءجون-جوسىقسىز ارالاسپايتىنىمىزدى, تەك زاڭ بۇزۋشىلىق بايقالعاندا عانا سايلاۋ ۋچاسكەسى توراعاسىنىڭ نازارىنا سالاتىنىمىزدى دا ەسكەرتتىك.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسياسىنىڭ اتقارعان بۇل جۇمىسى قازاقستان تاريحىندا بولاشاققا جول باستاعان ونىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەسىمى جاڭا پاراققا جازىلاتىنى مەنى مەيلىنشە مارقايتادى. وندا ءبىزدىڭ بايقاۋشىلارىمىزدىڭ ماڭداي تەرى, ادال ەڭبەگى بار.
ۆلاديمير تەلنوۆ,
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق قوعامدىق كوميسسيانىڭ مۇشەسى:
– سايلاۋ اياسىنداعى ەرىكتىلەردىڭ بەلسەندىلىگى, مەنىڭشە, قازاقستاندىق ازاماتتىق قوعامدىق ينستيتۋتتاردىڭ ءپىسىپ-جەتىلگەنىن كورسەتتى دەر ەدىم.
ءبىزدىڭ كوميسسيا ءوز مىندەتىن ويداعىداي ورىنداپ شىقتى دەپ ماقتانىشپەن ايتا الامىن. ءبىزدىڭ بايقاۋشىلارىمىز جاقسى ءدارىس الدى, ەلىمىزدىڭ بارلىق سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنىڭ جۇمىسىنا بەلسەندى قاتىستى. بيۋللەتەندەر سالىنعان جاشىكتەردى اشۋدان باستاپ قورىتىندى داۋىس سانىنا وراي حاتتاما تولتىرۋعا دەيىنگى بارلىق جۇمىسقا قاتىستى.
قوعامدىق كوميسسيا تەك سايلاۋ بولعان كۇنى عانا جۇمىس ىستەمەگەنى انىق. اۋقىمدى ءىس ناۋقاننىڭ العاشقى كۇنىنەن باستاۋ العان. اسىرەسە, سايلاۋ ۇدەرىسىندە زاڭدىلىقتار مەن حالىقارالىق ستاندارتتارعا سايكەس زور ۇيىمداستىرۋ جۇمىسى اتقارىلعانىن ەرەكشە سەزىممەن اتاپ وتكىم كەلەدى.
بۇكىل ەلىمىزدە سايلاۋ ۋچاسكەلەرى سايلاۋ الدىنداعى دايىندىق كەزەڭىندە دە, ودان سوڭ دا اۋقىمدى ءىس اتقاردى. دەموكراتيالىق دامۋ جولىندا مەملەكەت ءۇشىن ماڭىزدى ازاماتتاردىڭ سايلاۋ قۇقى شارتتارىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ بارلىق تالاپتارى ورىندالدى.
