ارىپتەستىكتى نىعايتاتىن كەلىسسوز

جۇمىس ساپارى بارىسىندا فەدەرال­­دىق ءبىلىم جانە عىلىمي زەرتتەۋ­لەر مينيسترلىگىنىڭ پارلامەنتتىك ستاتس-حاتشىسى يەنس براندەنبۋرگپەن, فەدە­رال­دىق اۋىل شارۋاشىلىعى ازىق-ت ۇلىك مينيسترلىگىنىڭ پارلامەنتتىك ستاتس-حاتشىسى كلاۋديا ميۋللەرمەن, «German Water Partnership» ۇيىمىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى بوريس گرەيفەنەدەرمەن, فەدەرالدىق كانتسلەر ۆەدومستۆوسىنىڭ ۇلتتىق جانە حالىقارالىق ەكونوميكالىق ساياسات توبىنىڭ جەتەكشىسى حولگەر فابيگپەن جانە گەولوگيا عىلىمدارى (GFZ) نەمىس زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ عىلىمي ديرەكتورى سيۋزاننە بۋيتەرمەن كەزدەسۋ ءوتتى. 

فەدەرالدىق ءبىلىم جانە عىلىمي زەرتتەۋلەر مينيسترلىگىنىڭ پارلامەنتتىك ستاتس-حاتشىسى يەنس براندەنبۋرگپەن سۋ شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ كاسىبي كادر­لارىن بىرلەسىپ دايارلاۋ كەلەشەگىن تالقىلاندى. نەمىس تاراپى جاقىن ارادا تارازداعى جاڭا قازاق ۇلتتىق سۋ شا­رۋاشىلىعى جانە يرريگاتسيا ۋني­ۆەر­سيتەتىمەن ىنتىماقتاستىق ءۇشىن جوعارى وقۋ ورنىن ايقىنداۋعا دايىن ەكەنىن ءبىلدىردى.

قانات بوزىمباەۆ فەدەرالدىق ازىق-ت ۇلىك اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ پارلامەنتتىك مەملەكەتتىك حاتشىسى كلاۋديا ميۋللەرمەن قازاقستاندىق اگروونەركاسىپتىك جانە ورگانيكالىق ونىمدەردىڭ گەرمانيا نارىعىنا شىعۋ مۇمكىندىكتەرىن تالقىلادى. 

تاراپتار ورتالىق ازياداعى ورنىقتى ەگىنشىلىكتىڭ ايماقتىق ورتالىعىنىڭ تۇجى­رىمداماسىن بەكىتۋگە كەلىستى. ورنىقتى ەگىنشى­لىكتىڭ ايماقتىق ورتالىعىن قۇرۋ جونىندەگى جۇمىس قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ 2023 جىلعى 28-29 قىركۇيەكتەگى گەرمانياعا رەسمي ساپارى بارىسىندا ايتىلعان باستاماسى بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتىر. 

سودان كەيىن ۆيتسە-پرەمەر «German Water Partnership» باسقارۋشى ديرەكتورى بوريس گرەيفەنەدەرمەن كەلىسسوز جۇرگىزدى.

گەرمانيانىڭ سۋ سەرىكتەستىگى (German Water Partnership, GWP) — بۇل گەرمانيا­نىڭ سۋ سالاسىنداعى 300-دەن استام كومپانيانى بىرىكتىرەتىن حالىقارالىق سۋ سالاسىنىڭ جەلىسى. GWP-مەن ىنتىماقتاستىق سۋ رەسۋرستارىن تۇراقتى جانە ءتيىمدى باسقارۋ جولىنداعى ماڭىزدى قادام جانە دالەل­دەنگەن جاڭا تەحنولوگيالاردى پايدا­لانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. كەزدەسۋ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن گەرمانيا فەدەراتيۆتىك رەسپۋبليكاسىنىڭ سۋ ارىپ­تەس­تىگى تۋرالى جاھاندىق كەلىسىمنىڭ جوباسىن ازىرلەۋ تۋرالى ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلدى.

سونىمەن قاتار قانات بوزىمباەۆ «سۋ – تۇراقتى دامۋ ءۇشىن» دوڭگەلەك ۇستەلىنىڭ پانەلدىك تالقىلاۋىنا قاتىستى.

«سوڭعى 80 جىلداعى قارقىندىلىعى بويىنشا بۇرىن-سوڭدى بولماعان سوڭعى سۋ تاسقىنىنىڭ سالدارى بولاشاقتا وسىنداي اپاتتارمەن كۇرەسۋ جانە الدىن الۋ ءۇشىن يننوۆاتسيالىق تاسىلدەردىڭ قاجەتتىلىگىن كورسەتتى. قازىرگى ۋاقىتتا بۇۇدب-نىڭ كومەگىمەن ءبىز «Talsim» سۋ تاسقىنىن بولجاۋ جونىندەگى نەمىس تسيفرلىق شەشىمىن سىناقتان وتكىزەمىز. ءبىز سونداي-اق سۋ تاسقىنى ماسەلەلەرىن شەشۋدىڭ نەمىس تاجىريبەسىن جانە ونىڭ سالدارىن ازايتۋ باعدارلامالارىن زەرتتەۋگە دايىنبىز», دەدى ق.بوزىمباەۆ. 

دوڭگەلەك ۇستەل بارىسىندا ونداعان نەمىس كومپانياسى قازاقستانداعى وندى­رىس­كە جانە ىنتىماقتاستىققا نيەت ءبىل­دىردى.

بۇدان ءارى قانات بوزىمباەۆ فەدەرال­دىق كانتسلەر ۆەدومستۆوسىنىڭ ۇلتتىق جانە حالىقارالىق ەكونوميكالىق ساياسات جونىندەگى توبىنىڭ جەتەكشىسى حولگەر فابيگپەن كەزدەستى. تاراپتار ونەر­كاسىپتىك-شيكىزاتتىق ىنتىماقتاستىق جانە مينەرالدى رەسۋرستاردى بىرلەسىپ يگەرۋ سالاسىندا پىكىر الماستى.

«شيكىزاتتى جەرگىلىكتى جەردە قايتا وڭدەۋ دارەجەسىن ارتتىرۋ, ودان كەيىن جوعارى قايتا ءبولۋ ونىمدەرىن تاسىمالداۋ قازاقستان ءۇشىن دە, گەرمانيا ءۇشىن دە بىرقاتار ارتىقشىلىققا يە. ءبىزدىڭ پرەزيدەنتىمىز ايتقانداي, ءبىز ءوز تاراپىمىزدان بىرلەسكەن شيكىزات جوبالارىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا نەمىس جانە قازاقستاندىق كومپانيالاردىڭ كونسورتسيۋمىن قۇرۋدى وڭتايلى دەپ سانايمىز», دەپ اتاپ ءوتتى ۆيتسە-پرەمەر.

قانات بوزىمباەۆ نەمىس گەوعىلىمدار زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ (GFZ) عىلىمي ديرەك­تورى سيۋزاننە بۋيتەرمەن قازاق­ستان­داعى جەراستى سۋ رەسۋرستارىن زەرت­تەۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى. بۇگىندە «قاز­گيدرومەت» ۇلتتىق گيدرومەتەورولوگيالىق قىزمەتى مەن GFZ بەرلين پروتسەسى جانە «جاسىل ورتالىق ازيا» باستاماسى اياسىندا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىق قۇرعان.

ۆيتسە-پرەمەردىڭ گەرمانياعا جۇمىس ساپارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا مىناداي قۇجاتتارعا قول قويىلدى:

– قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى مەن گەرما­نيانىڭ قورشاعان ورتا ماسەلەلەرى جو­نىندەگى تاۋەلسىز ينستيتۋتى اراسىنداعى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋم;

– قازاقستان رەسپۋبليكاسى سۋ رەسۋرستارى جانە يرريگاتسيا مينيسترلىگى مەن نەمىس سۋ ارىپتەستىگى اراسىنداعى مەموراندۋم;

– قازاقستان رەسپۋبليكاسى سۋ رەسۋرس­تارى جانە يرريگاتسيا مينيسترلىگى مەن «INNARI يننوۆاتسيالىق تابيعي سۋارۋ» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى اراسىنداعى مەموراندۋم;

– قازاقستان رەسپۋبليكاسى – «قازاق سۋ شارۋاشىلىعى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى» جشس مەن گەرمانيانىڭ تاۋەلسىز ەكولوگيالىق پروبلەمالار ينستيتۋتى (ۇەپ) اراسىنداعى مەموراندۋم;

– قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى مەن گەر­مانيانىڭ ەكولوگيالىق پروبلەمالاردىڭ تاۋەلسىز ينستيتۋتى اراسىنداعى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋم.