ءدىلدانىڭ دومبىراسى

وسى ورايدا ايتپاعىمىز حالقىمىزدىڭ بۇرىن-سوڭ­دى ومىردەن وتكەن تاريحي تۇل­عالارىنا ءتان دومبىرا اسپاپ­تارى دا بارشىلىق. دەنى ەلى­مىزدىڭ ءار دەڭگەيلى مۋزەي­لەرىندە ساقتاۋلى تۇر. سونىڭ ءبىرى – الماتى قالاسىنداعى مەم­لەكەتتىك ورتالىق مۋزەيدە «كپ 15294» رەتىمەن ساقتاۋلى تۇرعان اباي قۇنان­باي­ ۇلىنىڭ جارى ءدىلدا ال­شىن­­بايقىزىنىڭ دومبىراسى.

اسپاپ تۋرالى انىق­تا­ما­لىقتا: «بۇل اسپاپ – 1882 جىلى جاسالعان, قوس ىشەكتى, تو­عىز پەر­­نەلى قالاق دومبىرا. موي­نىنىڭ ۇزىندىعى – 47,5 سم, شاناعى پىشىندەتىپ ويىلعان, ۇزىندىعى – 29 سم, ەنى – 11 سم. شاناعىنىڭ پوشىمى المۇرت ءتارىزدى. بەت قاق­پاعى جالپاق, جۇقا اعاشتان جاسالعان. دوم­بىرانىڭ سىرتى جانە مو­يىنعاق پەن قاقپاق تۇيىسكەن ساعاق تۇسى مەن قوس قاپتالى سۇ­يەكتەن جونىپ جا­سالعان قا­زاقى ورنەكتەرمەن كوركەم­دەستىرىلگەن. شاناقتىڭ سىرت جاعىنا ءۇش جەردەن توركوزدى سۇيەك ورنەك سالىنعان. شاناعى, وندىرشەك جانە پەرنەسى الا­قانى­مەن قو­سى­لا قا­زاقى ورنەك­تەر­مەن بەزەندىرىلىپ, وي­مىش­تالعان سۇيەك تىلىم­دەرىمەن قاپ­­تال­عان. شاناقتىڭ ارت­قى جاعىنا ءۇش توركوز ور­نەك سالىنعان. دوم­بى­رانىڭ قوس قاپتالى سۇيەك ويۋمەن كور­كەمدەلىپ, قىزىل ءتۇستى بار­قىتپەن قاپتالىپ, بەت قاقپاعىنا سۇيەكتەن ويىل­عان ءسىڭارمۇيىز ورنەك باس­تىرىلعان. قاقپاعىندا دوڭ­گەلەك ويىق بار» دەلىنىپتى.

مەكەمەنىڭ باس قور ساق­تاۋشىسى ءۇمىت ءاشى­موۆانىڭ ايتۋىنشا, بۇل دومبىرانى مۋزەي قورىنا ابايدىڭ ءىنىسى ىسقاقتىڭ نە­مەرەسى سايدا ارحام­قىزى 1978 جىلى تاپ­سىر­عان. بۇل جادىگەر قازىر مەم­لەكەتتىك ورتالىق مۋزەي­دىڭ تاريح جانە ەتنوگرافيا زالىن­دا ورنالاسقان قۇندى ەكسپوناتتاردىڭ ءبىرى كورىنەدى.

«مۋزەي قورىندا ۇلى اقىن اباي اتامىزعا قاتىستى بۇ­دان باسقا دا جادىگەرلەر بار­شىلىق. اتاپ ايتار بولساق, ول كىسىنىڭ اڭشىلىقتا ۇستاعان بالداعى, توعىزقۇمالاعى, بىر­قانشا قولجازبالارى بار», دەيدى ءۇمىت الياقپارقىزى.