ەلباسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىن سايلاۋ ناتيجەلەرى بويىنشا ەxit-poll قورىتىندىسىن جاريالاۋ راسىمىنە قاتىستى, دەپ حابارلادى پرەزيدەنتتىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
ءىس-شارا بارىسىندا ەxit-poll ناتيجەلەرى جاريالانعان جاڭالىقتار شىعارىلىمى كورسەتىلدى. ونىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس, پرەزيدەنتتىك سايلاۋدا نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەڭ كوپ داۋىس جينادى.
جينالعاندارعا ارناعان سوزىندە قازاقستان پرەزيدەنتى بۇكىل قازاقستان حالقىنا ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
– مەن ءاربىر ازاماتقا, ءاربىر وتباسىنا ماعان ەل دامۋىنداعى بۇكىل تاۋەلسىزدىك جىلدارى بويى سەنىم ارتقانى جانە وسى جولعى سايلاۋدا قولداعانى ءۇشىن ريزامىن. كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋ وتكىزۋ يدەياسى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنا تيەسىلى. بۇل شەشىمدى قازاقستاندىقتار قولدادى. مەنىڭ كانديداتۋرامدى ۇسىنعانى ءۇشىن «نۇر وتان» پارتياسىنا راحمەت ايتقىم كەلەدى, پارتيا مۇشەلەرى جەرگىلىكتى جەرلەردە بەلسەنە جۇمىس جۇرگىزدى. سونداي-اق, رەسپۋبليكالىق قوعامدىق شتابقا دا ريزامىن. ونىڭ وكىلدەرى بۇكىل رەسپۋبليكانى ارالادى, حالىقپەن كەزدەسىپ, ەلدە جۇرگىزىلىپ جاتقان ساياساتتى ءتۇسىندىردى. بارلىق سەنىمدى وكىلدەر مەن بەلسەندىلەرگە العىس ايتامىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردى رەسپۋبليكا ازاماتتارىنىڭ تاعى دا قولداعانىن اتاپ ءوتتى.
– وسىنداي جالپىعا ورتاق سەنىم بولماسا, العا قويىلعان مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ قيىن بولار ەدى. سايلاۋعا رەكوردتىق قاتىسۋ كورسەتكىشى قازاقستاندىقتاردىڭ بىرلىگىن, تۇراقتى مەملەكەتتە ءومىر سۇرۋگە دەگەن قۇلشىنىسىن, سونداي-اق, مەن ۇسىنعان باعدارلامالاردى قولداۋىن كورسەتتى. وسىنىڭ ءبارى وتانىمىزدىڭ بولاشاعى مەن وركەندەۋى ءۇشىن ەسەلەنگەن كۇش-قۋاتپەن جۇمىس ىستەۋدى مىندەتتەيدى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
مەملەكەت باسشىسى قازاقستاندىقتاردىڭ تۇتاستىعىن, دامۋعا جانە بولاشاق ۇرپاق ءۇشىن بيىك ماقساتتارعا بىرلەسىپ جەتۋگە دەگەن تالپىنىسىن كورسەتكەن سايلاۋدىڭ تاريحي مانىنە نازار اۋداردى.
– سايلاۋ بارىسىندا زاڭناما تالابى تولىق ساقتالدى. سايلاۋدى بايقاۋعا كوپتەگەن شەتەلدىك بايقاۋشىلار مەن جۋرناليستەر كەلدى. قازاقستان الەمدىك قوعامداستىققا بيىك ساياسي مادەنيەت پەن دەموكراتيا قاعيداتتارىن پاش ەتتى, سول ارقىلى ءوز دەڭگەيىن الەم الدىندا تاعى ءبىر ساتىعا كوتەردى, – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.
قازاقستان پرەزيدەنتى ەل الدىنا قويىلعان اۋقىمدى ماقساتتارعا جەتۋ ءۇشىن بارلىق مۇمكىندىكتەر بار ەكەنىن ايتتى.
– بىزدە بىلىكتى ماماندار, جەتكىلىكتى قارجى-قاراجات, ساياسي ورنىقتىلىق, حالىقتىڭ بىرلىگى مەن دوستىعى بار. ءبىز يندۋستريالاندىرۋ, «نۇرلى جول» باعدارلاماسى اياسىندا قويىلعان مىندەتتەردى ورىندايمىز, قازاقستاننىڭ الەمدەگى دامىعان 30 ەلدىڭ قاتارىنا كىرۋىن قامتاماسىز ەتىپ, قازاقستاندىقتاردىڭ تۇرمىسىن جاقسارتامىز, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
سوڭىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان حالقىنا باق-بەرەكە جانە تابىس تىلەدى.
ءىس-شارا بارىسىندا مەملەكەت باسشىسى سونداي-اق, ۇزەڭگىلەستەرىمەن ءجانە رەسپۋبليكالىق قوعامدىق شتاب مۇشەلەرىمەن اڭگىمەلەستى.
* * *
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ سايلاۋى بارىسىندا دەموكراتيا ينستيتۋتى ەلدىڭ بارلىق وڭىرىندە جالپىۇلتتىق ەxit-poll جۇرگىزدى. زەرتتەۋلەر 14 وبلىستى, سونداي-اق الماتى جانە استانا قالالارىن قامتىدى. Exit-poll ساعات 7.00-دەن 20.00-عا دەيىن 550 سايلاۋ ۋچاسكەسىندە, سونىڭ ىشىندە 312 قالالىق جانە 238 اۋىلدىق سايلاۋ ۋچاسكەسىندە وتكىزىلدى. Exit-poll-دى ۇيىمداستىرۋ جانە وتكىزۋ ىسىنە 1500-دەن استام ادام تارتىلدى. قولدانىلعان ساۋالداما ءادىسىن شەتەلدىك جانە قازاقستاندىق عالىمدار بىرنەشە رەت سىناقتان وتكىزگەن, بۇل سەنىمدى, رەپرەزەنتاتيۆتى مالىمەت الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتتىگىنە كانديداتتار بويىنشا ەxit-poll ناتيجەسى مىناداي بولدى: ن.نازارباەۆقا – 97,5%, ت.سىزدىقوۆقا – 1,87%, ا.قۇسايىنوۆقا 0,63% داۋىس بەرىلگەن.
استانا
كەشە پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ استاناداعى وقۋشىلار سارايىندا ورنالاسقان №81 سايلاۋ ۋچاسكەسىنە كەلىپ, قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ سايلاۋىندا داۋىس بەردى.
داۋىس بەرگەننەن كەيىن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرىنە بەرگەن سۇحباتىندا ن.نازارباەۆ مەملەكەتتىڭ تاعى ءبىر تاريحي ناۋقاندى باسىنان وتكەرىپ وتىرعاندىعىن اتاپ كورسەتتى. «حالىقتىڭ تالابىمەن, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ۇسىنىسىمەن كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋدى وتكىزۋ ماسەلەسىن قولدادىق. بۇگىن ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزدى سايلاۋ ءوتىپ جاتىر», – دەدى ەلباسى ءوز سوزىندە.
مەملەكەت باسشىسى داۋىس بەرۋ قۇقىنا يە 9,5 ميلليونعا جۋىق قازاقستاندىق 9700-دەن اسا سايلاۋ ۋچاسكەسىندە سايلاۋعا قاتىسىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. «بۇگىن ازاماتتار كونستيتۋتسيالىق پارىزىن وتەۋ قۇقىعىنا يە. ەكىنشى جاعىنان, ولاردىڭ ءوز بولاشاعىن تاڭداۋعا, بيلىكتىڭ قىزمەتىنە باعا بەرۋگە مۇمكىندىكتەرى بار. قازاقستاندىقتار ەڭ الدىمەن ەلىمىزدىڭ تۇراقتى دامۋى ءۇشىن, حالىق تۇرمىسىنىڭ جاقسارۋى ءۇشىن, ءوزىنىڭ جانە بالالارىنىڭ بولاشاعى ءۇشىن, سونداي-اق, مەنىڭ باسشىلىعىممەن ەلدە جۇرگىزىلىپ جاتقان ساياساتتى قولداۋ ءۇشىن داۋىس بەرەتىنىنە سەنىمدىمىن», – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى سايلاۋدىڭ ترانسپارەنتتىلىگىنە دە نازار اۋداردى. «سايلاۋ ۇدەرىسى مەن داۋىس بەرۋ بارىسىن ءىس جۇزىندە 40-قا جۋىق ەل مەن حالىقارالىق ۇيىمدار اتىنان وكىلدىك ەتكەن 850-دەي شەتەلدىك بايقاۋشىلار باقىلاۋدا. 170-كە تارتا شەتەلدىك باق تىركەلدى. ءبىز بۇكىل الەمگە زاڭدىلىقتىڭ ساقتالۋىن, اشىقتىقتى كورسەتىپ وتىرمىز. بايقاۋشىلار ءادىل باعاسىن بەرەدى دەپ سانايمىن جانە سايلاۋعا قاتىسىپ, قىزىعۋشىلىق تانىتقانى ءۇشىن بارشاعا الدىن الا راحمەت ايتقىم كەلەدى», – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
سونىمەن قاتار, مەملەكەت باسشىسى وسى سايلاۋدا قازاقستاندىقتار وزىنە سەنىم بىلدىرەتىن بولسا, ءبىرىنشى كەزەكتەگى ارەكەتى بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا كوميسسيا قۇرۋ بولاتىنىن ايتتى. «بۇل كوميسسيا بەس كىشى توپتان تۇراتىن بولادى, ولار زاڭناماعا وزگەرىس ەنگىزۋدى قاجەت ەتەتىن اۋقىمدى ءارى كۇردەلى جۇمىس كۇتىپ تۇرعاندىقتان, دەرەۋ ىسكە كىرىسەدى. جالپى, بۇل رەفورمالار ەل دامۋىنىڭ كەزەكتى كەزەڭى بولىپ سانالادى جانە ەكونوميكانى, ساياساتتى, قوعامدى قامتيدى, سونداي-اق, ترانسپارەنتتىلىك پەن اشىقتىق ءۇشىن قاجەتتى جاعداي جاسايدى», – دەدى ن.نازارباەۆ.
وقۋشىلار سارايىندا ورنالاسقان №81 ۋچاسكەسىنە جالپى 2532-گە تارتا ازامات تىركەلىپتى. تاڭسارىدەن تۇرىپ, سايلاۋ ۋچاسكەسىنە كەلىپ, داۋىس بەرگەن ازاماتتاردىڭ سانى تاڭعى ساعات 10.00-دە 543-كە جۋىقتاسا, كۇندىزگى ساعات 11.00-دەن اسا 600-گە جاقىنداپ ۇلگەردى. ءبىز تاڭەرتەڭ ەرتە تۇرىپ, سايلاۋ ۋچاسكەسىنە كەلىپ, داۋىس بەرگەن ەلوردا تۇرعىندارىنىڭ اراسىنان 68 جاستاعى ءمارزيا قۋانىشقاليەۆانى كەزىكتىردىك.
«مەن بۇعان دەيىنگى سايلاۋلارعا دا ۇزبەي قاتىسىپ كەلەمىن. بۇرىن اتىراۋدا تۇرعان ەدىم. استاناعا كەلگەنىمە 4 جىلداي ۋاقىت بولدى. سايلاۋ – قوعام ءۇشىن ايتۋلى وقيعا. ءبىزدىڭ وتباسىمىزدا 4 ادام بار. ولاردىڭ بارلىعى بۇگىن سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە بارىپ, مەن سياقتى ءوز تاڭداۋلارىن جاسادى. ءبىز ەلىمىزدىڭ, مەملەكەتىمىزدىڭ, بالالاردىڭ بولاشاعى ءۇشىن داۋىس بەرۋگە كەلدىك. ەلىمىزدە ءاردايىم تىنىشتىقتىڭ بولعانىن, كەلىسىمنىڭ ورناعانىن قالايمىز», – دەدى سايلاۋشى بىزبەن اڭگىمەسىندە.
ەلدەگى ساياسي ناۋقانعا قاتىسۋدى ءوزىنىڭ پارىزى دەپ ساناعان عالىمجان اكىموۆ استاناعا باتىس قازاقستان وبلىسىنان 
2000 جىلى قونىس اۋدارىپتى. 54 جاستاعى سايلاۋشىنىڭ 3 بالاسى بولعانىمەن, ەكەۋىنىڭ عانا داۋىس بەرۋگە قۇقىعى بار ەكەن. ول وزدەرىنىڭ قازاقستاننىڭ دامۋى مەن وركەندەۋى ءۇشىن داۋىس بەرگەنىن جەتكىزدى.
بۇل كۇنى سايلاۋ ۇدەرىسىن قاداعالاۋ ءۇشىن №81 سايلاۋ ۋچاسكەسىنە 29 بايقاۋشى كەلسە, ولاردىڭ 12-ءسى حالىقارالىق بايقاۋشى. ءبىز حالىقارالىق بايقاۋشىنىڭ ءبىرى, سەربيالىق دەپۋتات دراگومير كاريچتەن سايلاۋ ۇدەرىسىنە قاتىستى ويىن بىلدىك. ول سايلاۋدى بايقاۋ ءۇشىن قازاقستانعا ارنايى شاقىرتۋمەن كەلگەن ەكەن.
«بۇگىنگى سايلاۋ وتە جاقسى, ءتىپتى, مەرەكەلىك كوڭىل-كۇيدە ءوتىپ جاتىر دەسەم, ارتىق ايتقاندىق بولماس. مۇنى حالىقتىڭ جىلى جۇزدەرىنەن-اق بايقاۋعا بولادى. كەيبىر ازاماتتار ءوز وتباسىلارىمەن, ءتىپتى, كىشكەنتاي بالالارىمەن كەلىپ, داۋىس بەرىپ جاتتى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, سايلاۋ اۋانى ماعان دۇرىس اسەر ەتتى», – دەدى گ. كاريچ. سەربيالىق بايقاۋشىنىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان – ورتالىق ازيا ايماعىنداعى ساياسي, ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ باعىتىن ۇستانىپ كەلە جاتقان بىردەن-ءبىر ەل. «سوندىقتان, بۇل سايلاۋ وسى ەلدىڭ ودان ءارى ىلگەرىلەۋىنە بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە قوزعاۋ سالادى دەپ ويلايمىن», – دەدى گ.كاريچ سوزىندە.
ال فرانتسۋز بايقاۋشىسى وليۆە دە تيلليەنىڭ قازاقستانعا ءۇشىنشى مارتە كەلۋى ەكەن. ول ءوز سوزىندە قازاقستانداعى سايلاۋ مەن فرانتسياداعى سايلاۋ ۇدەرىستەرىنىڭ ايىرماشىلىقتارىنا توقتالىپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, فرانتسياداعى سايلاۋ ناۋقاندارىنا حالىق كوپ قاتىسپايدى ەكەن. «ەۋروپادا, ونىڭ ىشىندە فرانتسيادا دا كەزەكتەن تىس سايلاۋ دەگەن بولمايدى. ياعني, بىزدە سايلاۋدىڭ مەرزىمى الدىن الا, ناقتى بەكىتىلەدى. سايلاۋعا دايىندىق شارالارى, ەلەكتوراتتى ناۋقان جۇمىستارى ۇزاق جۇرگىزىلەدى. سىزدەردە بۇل جاعىنان وزگەشەلىكتەردىڭ بار ەكەنىن بايقادىم. مەنىڭ ويىمشا, كەزەكتەن تىس سايلاۋ كانديداتتارعا ءوز باعدارلامالارىن دايىنداۋعا, ناسيحاتتاۋعا از عانا ۋاقىت بەرەتىن سەكىلدى», – دەدى ول. وسىلاي دەي كەلە, شەتەلدىك بايقاۋشى جالپى العاندا, ەلدەگى سايلاۋ ۇدەرىسى وڭ سيپاتتا ءوتىپ جاتقانىنا توقتالىپ, بايقاۋشى رەتىندە ءوزىنىڭ كوڭىلى تولاتىنىن جەتكىزدى.
بۇل كۇنى وزدەرىنىڭ سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى كارىم ءماسىموۆ, پارلامەنت سەناتىنىڭ ءتوراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى قابيبوللا جاقىپوۆ, مەملەكەتتىك حاتشى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا داۋىس بەردى.
قازاقستان كوممۋنيستىك حالىقتىق پارتياسىنان پرەزيدەنتتىككە كانديدات تۇرعىن سىزدىقوۆ استانا قالاسىنداعى №32 سايلاۋ ۋچاسكەسىندە داۋىس بەردى.
پرەزيدەنتتىككە كانديدات ابىلعازى قۇسايىنوۆ تا سايلاۋدا ءوز تاڭداۋىن جاسادى. ول داۋىس بەرگەن ۋچاسكەدەگى سايلاۋ ناۋقانىن حالىقارالىق ساراپشى رەتىندە تىركەلگەن رەسەي مەملەكەتتىك دۋماسىنىڭ دەپۋتاتى, تانىمال بوكسشى نيكولاي ۆالۋەۆ باقىلاپ وتىردى.
قازاق ەلى باس ءيىپ پاراساتقا, ازاماتىن مىنگىزدى اقبوز اتقا!
كەشە پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ استاناداعى وقۋشىلار سارايىندا ورنالاسقان №81 سايلاۋ ۋچاسكەسىنە كەلىپ, قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ سايلاۋىندا داۋىس بەردى.
داۋىس بەرگەننەن كەيىن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرىنە بەرگەن سۇحباتىندا ن.نازارباەۆ مەملەكەتتىڭ تاعى ءبىر تاريحي ناۋقاندى باسىنان وتكەرىپ وتىرعاندىعىن اتاپ كورسەتتى. «حالىقتىڭ تالابىمەن, قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ۇسىنىسىمەن كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋدى وتكىزۋ ماسەلەسىن قولدادىق. بۇگىن ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزدى سايلاۋ ءوتىپ جاتىر», – دەدى ەلباسى ءوز سوزىندە.
مەملەكەت باسشىسى داۋىس بەرۋ قۇقىنا يە 9,5 ميلليونعا جۋىق قازاقستاندىق 9700-دەن اسا سايلاۋ ۋچاسكەسىندە سايلاۋعا قاتىسىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. «بۇگىن ازاماتتار كونستيتۋتسيالىق پارىزىن وتەۋ قۇقىعىنا يە. ەكىنشى جاعىنان, ولاردىڭ ءوز بولاشاعىن تاڭداۋعا, بيلىكتىڭ قىزمەتىنە باعا بەرۋگە مۇمكىندىكتەرى بار. قازاقستاندىقتار ەڭ الدىمەن ەلىمىزدىڭ تۇراقتى دامۋى ءۇشىن, حالىق تۇرمىسىنىڭ جاقسارۋى ءۇشىن, ءوزىنىڭ جانە بالالارىنىڭ بولاشاعى ءۇشىن, سونداي-اق, مەنىڭ باسشىلىعىممەن ەلدە جۇرگىزىلىپ جاتقان ساياساتتى قولداۋ ءۇشىن داۋىس بەرەتىنىنە سەنىمدىمىن», – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى سايلاۋدىڭ ترانسپارەنتتىلىگىنە دە نازار اۋداردى. «سايلاۋ ۇدەرىسى مەن داۋىس بەرۋ بارىسىن ءىس جۇزىندە 40-قا جۋىق ەل مەن حالىقارالىق ۇيىمدار اتىنان وكىلدىك ەتكەن 850-دەي شەتەلدىك بايقاۋشىلار باقىلاۋدا. 170-كە تارتا شەتەلدىك باق تىركەلدى. ءبىز بۇكىل الەمگە زاڭدىلىقتىڭ ساقتالۋىن, اشىقتىقتى كورسەتىپ وتىرمىز. بايقاۋشىلار ءادىل باعاسىن بەرەدى دەپ سانايمىن جانە سايلاۋعا قاتىسىپ, قىزىعۋشىلىق تانىتقانى ءۇشىن بارشاعا الدىن الا راحمەت ايتقىم كەلەدى», – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
سونىمەن قاتار, مەملەكەت باسشىسى وسى سايلاۋدا قازاقستاندىقتار وزىنە سەنىم بىلدىرەتىن بولسا, ءبىرىنشى كەزەكتەگى ارەكەتى بەس ينستيتۋتتىق رەفورمانى جۇزەگە اسىرۋ بويىنشا كوميسسيا قۇرۋ بولاتىنىن ايتتى. «بۇل كوميسسيا بەس كىشى توپتان تۇراتىن بولادى, ولار زاڭناماعا وزگەرىس ەنگىزۋدى قاجەت ەتەتىن اۋقىمدى ءارى كۇردەلى جۇمىس كۇتىپ تۇرعاندىقتان, دەرەۋ ىسكە كىرىسەدى. جالپى, بۇل رەفورمالار ەل دامۋىنىڭ كەزەكتى كەزەڭى بولىپ سانالادى جانە ەكونوميكانى, ساياساتتى, قوعامدى قامتيدى, سونداي-اق, ترانسپارەنتتىلىك پەن اشىقتىق ءۇشىن قاجەتتى جاعداي جاسايدى», – دەدى ن.نازارباەۆ. وقۋشىلار سارايىندا ورنالاسقان №81 ۋچاسكەسىنە جالپى 2532-گە تارتا ازامات تىركەلىپتى. تاڭسارىدەن تۇرىپ, سايلاۋ ۋچاسكەسىنە كەلىپ, داۋىس بەرگەن ازاماتتاردىڭ سانى تاڭعى ساعات 10.00-دە 543-كە جۋىقتاسا, كۇندىزگى ساعات 11.00-دەن اسا 600-گە جاقىنداپ ۇلگەردى. ءبىز تاڭەرتەڭ ەرتە تۇرىپ, سايلاۋ ۋچاسكەسىنە كەلىپ, داۋىس بەرگەن ەلوردا تۇرعىندارىنىڭ اراسىنان 68 جاستاعى ءمارزيا قۋانىشقاليەۆانى كەزىكتىردىك.
«مەن بۇعان دەيىنگى سايلاۋلارعا دا ۇزبەي قاتىسىپ كەلەمىن. بۇرىن اتىراۋدا تۇرعان ەدىم. استاناعا كەلگەنىمە 4 جىلداي ۋاقىت بولدى. سايلاۋ – قوعام ءۇشىن ايتۋلى وقيعا. ءبىزدىڭ وتباسىمىزدا 4 ادام بار. ولاردىڭ بارلىعى بۇگىن سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنە بارىپ, مەن سياقتى ءوز تاڭداۋلارىن جاسادى. ءبىز ەلىمىزدىڭ, مەملەكەتىمىزدىڭ, بالالاردىڭ بولاشاعى ءۇشىن داۋىس بەرۋگە كەلدىك. ەلىمىزدە ءاردايىم تىنىشتىقتىڭ بولعانىن, كەلىسىمنىڭ ورناعانىن قالايمىز», – دەدى سايلاۋشى بىزبەن اڭگىمەسىندە.
ەلدەگى ساياسي ناۋقانعا قاتىسۋدى ءوزىنىڭ پارىزى دەپ ساناعان عالىمجان اكىموۆ استاناعا باتىس قازاقستان وبلىسىنان 2000 جىلى قونىس اۋدارىپتى. 54 جاستاعى سايلاۋشىنىڭ 3 بالاسى بولعانىمەن, ەكەۋىنىڭ عانا داۋىس بەرۋگە قۇقىعى بار ەكەن. ول وزدەرىنىڭ قازاقستاننىڭ دامۋى مەن وركەندەۋى ءۇشىن داۋىس بەرگەنىن جەتكىزدى.
بۇل كۇنى سايلاۋ ۇدەرىسىن قاداعالاۋ ءۇشىن №81 سايلاۋ ۋچاسكەسىنە 29 بايقاۋشى كەلسە, ولاردىڭ 12-ءسى حالىقارالىق بايقاۋشى. ءبىز حالىقارالىق بايقاۋشىنىڭ ءبىرى, سەربيالىق دەپۋتات دراگومير كاريچتەن سايلاۋ ۇدەرىسىنە قاتىستى ويىن بىلدىك. ول سايلاۋدى بايقاۋ ءۇشىن قازاقستانعا ارنايى شاقىرتۋمەن كەلگەن ەكەن.
«بۇگىنگى سايلاۋ وتە جاقسى, ءتىپتى, مەرەكەلىك كوڭىل-كۇيدە ءوتىپ جاتىر دەسەم, ارتىق ايتقاندىق بولماس. مۇنى حالىقتىڭ جىلى جۇزدەرىنەن-اق بايقاۋعا بولادى. كەيبىر ازاماتتار ءوز وتباسىلارىمەن, ءتىپتى, كىشكەنتاي بالالارىمەن كەلىپ, داۋىس بەرىپ جاتتى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, سايلاۋ اۋانى ماعان دۇرىس اسەر ەتتى», – دەدى گ. كاريچ. سەربيالىق بايقاۋشىنىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان – ورتالىق ازيا ايماعىنداعى ساياسي, ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ باعىتىن ۇستانىپ كەلە جاتقان بىردەن-ءبىر ەل. «سوندىقتان, بۇل سايلاۋ وسى ەلدىڭ ودان ءارى ىلگەرىلەۋىنە بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە قوزعاۋ سالادى دەپ ويلايمىن», – دەدى گ.كاريچ سوزىندە.
ال فرانتسۋز بايقاۋشىسى وليۆە دە تيلليەنىڭ قازاقستانعا ءۇشىنشى مارتە كەلۋى ەكەن. ول ءوز سوزىندە قازاقستانداعى سايلاۋ مەن فرانتسياداعى سايلاۋ ۇدەرىستەرىنىڭ ايىرماشىلىقتارىنا توقتالىپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, فرانتسياداعى سايلاۋ ناۋقاندارىنا حالىق كوپ قاتىسپايدى ەكەن. «ەۋروپادا, ونىڭ ىشىندە فرانتسيادا دا كەزەكتەن تىس سايلاۋ دەگەن بولمايدى. ياعني, بىزدە سايلاۋدىڭ مەرزىمى الدىن الا, ناقتى بەكىتىلەدى. سايلاۋعا دايىندىق شارالارى, ەلەكتوراتتى ناۋقان جۇمىستارى ۇزاق جۇرگىزىلەدى. سىزدەردە بۇل جاعىنان وزگەشەلىكتەردىڭ بار ەكەنىن بايقادىم. مەنىڭ ويىمشا, كەزەكتەن تىس سايلاۋ كانديداتتارعا ءوز باعدارلامالارىن دايىنداۋعا, ناسيحاتتاۋعا از عانا ۋاقىت بەرەتىن سەكىلدى», – دەدى ول. وسىلاي دەي كەلە, شەتەلدىك بايقاۋشى جالپى العاندا, ەلدەگى سايلاۋ ۇدەرىسى وڭ سيپاتتا ءوتىپ جاتقانىنا توقتالىپ, بايقاۋشى رەتىندە ءوزىنىڭ كوڭىلى تولاتىنىن جەتكىزدى.
بۇل كۇنى وزدەرىنىڭ سايلاۋ ۋچاسكەلەرىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەمەر-ءمينيسترى كارىم ءماسىموۆ, پارلامەنت سەناتىنىڭ ءتوراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ توراعاسى قابيبوللا جاقىپوۆ, مەملەكەتتىك حاتشى گۇلشارا ابدىقالىقوۆا داۋىس بەردى.
قازاقستان كوممۋنيستىك حالىقتىق پارتياسىنان پرەزيدەنتتىككە كانديدات تۇرعىن سىزدىقوۆ استانا قالاسىنداعى №32 سايلاۋ ۋچاسكەسىندە داۋىس بەردى.
پرەزيدەنتتىككە كانديدات ابىلعازى قۇسايىنوۆ تا سايلاۋدا ءوز تاڭداۋىن جاسادى. ول داۋىس بەرگەن ۋچاسكەدەگى سايلاۋ ناۋقانىن حالىقارالىق ساراپشى رەتىندە تىركەلگەن رەسەي مەملەكەتتىك دۋماسىنىڭ دەپۋتاتى, تانىمال بوكسشى نيكولاي ۆالۋەۆ باقىلاپ وتىردى.
