فوتو: turaninfo.kz
ىنتىماقتاستىقتىڭ جاڭا تەتىكتەرى ەلدەگى جاس بۋىننىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋعا, جاھان جۇرتىنا ورتاق وتكىر ماسەلەلەردە بىرلەسە قامدانۋعا ىقپال ەتەدى. باستىسى – الەمگە ەتنوسارالىق كەلىسىم مەن جالپىۇلتتىق بىرلىكتى نىعايتۋدا وتاندىق بىرەگەي تاجىريبە ۇسىنىلادى.
«بۇگىندە جاستار قاناتىنىڭ حالىقارالىق قىزمەتىن دامىتۋ قوعامدىق ديپلوماتيانىڭ ەلەمەنتى سانالادى. تاياۋدا سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى الىبەك باقاەۆپەن كەزدەسىپ, وسى ماسەلەنى جان-جاقتى تالقىلادىق. بۇل ءوزارا قادام ەلىمىز جاستارىنىڭ حالىقارالىق مادەني, عىلىمي جانە ءبىلىم باعدارلامالارىنا قاتىسۋىنا, جاڭاشىلدىققا باستايدى دەپ سەنەمىز. ءارى بۇل يۋنەسكو-نىڭ مادەنيەتارالىق ديالوگتى دامىتۋ باعدارلامالارىنا تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. باستاما قحا-نىڭ 30 جىلدىعىنا ورايلاستىرىلعان», دەدى «اسسامبلەيا جاستارى» رقب توراعاسى تيمۋر جۇمىرباەۆ.
باعدارلاساق, يۋنەسكو جوبالارىنىڭ باسىم كوپشىلىگى جاستار بەلسەندىلىگىن دامىتۋدى كوزدەيدى. ماسەلەن, الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن ستۋدەنتتەردىڭ ۇيىمنىڭ شتاب-پاتەرىندەگى تاعىلىمدامالارعا, جاستار فورۋمى سەكىلدى ءتۇرلى حالىقارالىق ءىس-شاراعا قاتىسۋ مۇمكىندىگى بار. ءتىپتى ورتالىقتىڭ مادەني جوبالارىن ىسكە اسىرۋعا سەپ بولا الادى. ونىڭ ءبىرى – جاس زەرتتەۋشىلەرگە گرانتتار ۇلەستىرەتىن «جىبەك جولى» جوباسى.
«بىلتىر ماۋسىم ايىندا پاريج قالاسىنداعى يۋنەسكو شتاب-پاتەرىنىڭ جاستار جوبالارى سەكتسياسىنىڭ باسشىلىعىمەن العاشقى كەزدەسۋدى وتكىزدىك. بۇل ءوزارا ىنتىماقتاستىق اياسىنداعى جوبالاردى بەلگىلەۋگە مۇمكىندىك بەردى. سونداي-اق يۋنەسكو-نىڭ الماتى قالاسىنداعى وڭىرلىك بيۋروسىمەن بايلانىس ورناتىلدى. بۇعان قوسا «اسسامبلەيا جاستارى» ۇيىمىنىڭ سەرىكتەسى ۇلتتىق دەلفي كوميتەتىنە يۋنەسكو كلۋبى مارتەبەسىن بەرۋ تالقىلاندى. وتكەن جىلى كرەاتيۆتى جاستاردى قولداۋ ماقساتىندا «جاستار جالىنى» Folk&Art performance» جوباسىن باستادىق. وندا ءتۇرلى ەتنوس وكىلدەرى وتاندىق سازگەرلەردىڭ كلاسسيكالىق شىعارمالارىن ۇسىندى. جاس تالانتتارعا حالىقارالىق كونكۋرستارعا قاتىسۋ جانە قازاقستاننىڭ مادەنيەتىن شەتەلدە تانىستىرۋ ءۇشىن ۇيىمنىڭ گرانتتارى تابىستالدى», دەدى ت.جۇمىرباەۆ.
«اسسامبلەيا جاستارى» ۇيىمى ەل جاستارىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى الەۋەتىن ارتتىرىپ كەلەدى. گەرمانيا, ءۇندىستان, قىرعىزستان, رەسەي, تۇرىكمەنستان, وزبەكستان, فرانتسياداعى ءىس-شارالارعا بەلسەندى قاتىسىپ, مادەنيەتارالىق كوممۋنيكاتسيانى, ءتۇرلى الەۋمەتتىك جوبانى ىلگەرىلەتۋدە باستاماشى بولىپ ءجۇر.
«مامىر ايىندا بەرلينگە رەسمي ىسساپارمەن باردىق. ۇيىمنىڭ حالىقارالىق قىزمەتىن دامىتۋ ماقساتىندا گەرمانيانىڭ قوعامدىق ۇيىمدارى وكىلدەرىمەن بىرقاتار كەزدەسۋ ءوتتى. وندا جاستار ساياساتى سالاسىنداعى بىرلەسكەن باستامالاردى ىسكە اسىرۋ جولدارى تالقىلاندى. سونداي-اق بەرلين فەدەرالدىق جەرى وكىلدەر پالاتاسىنىڭ مۇشەسى كاتارينا سەنگەمەن جۇزدەستىك. قازاقستان مەن گەرمانيا جاستارىنا ورتاق ماسەلەلەر, جوبالار تۋراسىندا اڭگىمەلەستىك. ءىسساپار اياسىندا قازاقستاننان العاش رەت جاستار ىستەرى بويىنشا ەۋروپالىق باسقارۋشى كوميتەت بيۋروسىنىڭ قۇرامىنا سايلاندىم. بۇل جەتىستىك قازاقستان مەن ەۋروپا جاستارىنىڭ ينتەگراتسياسىن كۇشەيتۋگە جول اشادى. ۇيىم ورتالىق ازيانىڭ جاستار قاۋىمداستىعىمەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا دا ەرەكشە نازار اۋدارادى. ايماق مەملەكەتتەرىمەن مادەني, تاريحي, ءبىلىم سالاسى بويىنشا بىرلەسكەن جوبالارىمىز بار. قىركۇيەك ايىندا الماتى قالاسىنداعى قازاقستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ جاستار لاگەرى اياسىندا قىرعىزستان, تاجىكستان, تۇرىكمەنستان جانە وزبەكستان جاستار ۇيىمدارى وكىلدەرىمەن باسقوسامىز», دەدى قحا مۇشەسى ءۋاليحان باحرەتدينوۆ.
جاستار ەكونوميكانىڭ دامۋىنا, ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك سالاسى مەن مادەني ومىرىنە بەلسەندى ۇلەس قوسىپ كەلەدى. ولار ءتۇرلى يننوۆاتسيا مەن جاڭعىرتۋعا جاۋاپكەرشىلىك ارقالاپ, قوعامدىق تۇراقتىلىقتى نىعايتۋعا ىقپال ەتىپ وتىر.