ساياسات • 10 تامىز, 2024

حالىقارالىق ساياساتتىڭ بايىپتى كەزەڭى

82 رەت
كورسەتىلدى
14 مين
وقۋ ءۇشىن

ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ كونسۋلتاتيۆتىك كەزدەسۋى حالىقارالىق ساياساتتىڭ ماڭىزدى فاكتورىنا اينالدى. وسى ارقىلى ايماقتىڭ الداعى دامۋ باعىتى ايقىندالىپ, جاھاندىق سىن-قاتەرلەرگە بىرلەسىپ قارسى تۇرۋ مۇددەسى بايىپتالدى. كەشە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرى باس­شىلارىنىڭ VI كونسۋلتاتيۆتىك كەزدەسۋىندە دە كەلەلى ماسەلەلەر تالقىلاندى.

حالىقارالىق ساياساتتىڭ بايىپتى كەزەڭى

سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر – ا.دۇيسەنباەۆ, ە.ۇكىباەۆ

ىقپالداستىقتىڭ باسىم باعىتى

قازاقستان پرەزيدەنتى وسى ۋا­قىتقا دەيىن وتكەن كونسۋلتا­تيۆ­تىك كەزدەسۋلەردىڭ ناتيجەسى اي­ماقتىق ىنتىماقتاستىققا جۇيە­لى, جان-جاقتى, ەڭ باستىسى, سەنىم­دى سيپات بەرىپ, بۇرىن-سوڭدى بولماعان دەڭگەيگە شىعارعانىن جەتكىزدى.

بىرلەسكەن كۇش-جىگەردىڭ ارقا­سىندا جىلدار بويى قوردالانعان ماسەلەلەر شەشىمىن تاۋىپ, ايماق­تىڭ تۇراقتىلىعى مەن قاۋىپ­سىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن كەشەن­دى شارالار قابىلدانىپ جاتىر. وسىلاي دەگەن پرەزيدەنت:

–  شەكارا, سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ, ميگراتسيا ماسەلەلەرى جوسپارلى تۇردە رەتتەلىپ, ءوزارا ساۋدا­داعى كوپتەگەن كەدەرگى جويىلدى. شەكاراداعى وتكىزۋ پۋنكتتەرى جاڭعىرتىلىپ جاتىر. كولىك قاتىناسىنىڭ مۇمكىندىكتەرى كەڭەيىپ, جاڭا باعىتتار اشىلۋدا. ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە ينۆەستيتسيالىق ىقپالداستىق قارقىندى دامىپ كەلەدى, – دەدى.

پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, مادە­ني-گۋمانيتارلىق بايلا­نىس مازمۇندىق تۇرعىدان تولىقتى­رىلىپ كەلەدى. مەملەكەت باسشىسى مادەنيەت كۇندەرى, قولونەر شەبەرلەرىنىڭ كورمەسى, ۇلتتىق تاعام فەستيۆالدەرى, جاستار فورۋمدارى مەن باسقا دا ءىس-شارالار تۇراقتى تۇردە وتكىزىلىپ كەلە جاتقانىنا نازار اۋداردى.

– وتكەن جىلدار ىشىندە كون­سۋل­تاتيۆتىك كەزدەسۋلەر ايماق­تىڭ حالىقارالىق سۋبەكتىلىگى مەن بىرلىگىن تانىتاتىن, سونداي-اق قازىرگى سىن-قاتەرلەرگە توتەپ بەرۋگە دايىندىعىن كورسەتەتىن ءتيىمدى الاڭعا اينالعانىن سەنىم­دى تۇردە ايتا الامىن. ور­تا­لىق ازيا قاشاندا بىرەگەي وركە­نيەتتەر توعىسقان ايماق بول­عان. ونىڭ جالپى الەمدىك پروگ­رەستە اتقاراتىن ءرولى زور. بۇ­گىندە ورتاق تاريحىمىز بەن حا­لىق­تارىمىزدىڭ دۇنيەتانى­مى­نىڭ ۇقساستىعىنا ارقا سۇيەپ, ورتالىق ازيانىڭ جاڭا كەلبەتىن قا­لىپتاستىرامىز. ونى كەلەشەككە ۇمتىلاتىن ءارى مول مۇمكىندىكتەر مەكەنى رەتىندە تانىتامىز. بۇل سامميت وسى جولداعى ماڭىزدى بەلەسكە اينالاتىنىنا سەنىمدىمىن, – دەدى پرەزيدەنت.

قاسىم-جومارت توقاەۆ مەملەكەتتەر باسشىلارى ايماقتىق ىنتىماقتاستىقتى, سونىڭ ىشىندە كونسۋلتاتيۆتىك كەزدەسۋلەر فورماتىن دامىتۋ ءۇشىن بارىنشا كۇش-جىگەر جۇمساپ وتىرعانىن جەتكىزدى. قازاقستاننىڭ توراعا­لىعى اياسىندا قاۋىپسىزدىك پەن ەكونوميكالىق سەرىكتەستىكتى نى­عايتۋعا, قوعامداعى ايەلدەردىڭ ءرولىن كۇشەيتۋگە, ساراپتامالىق تۇرعىدان ىقپالداستىقتى كەڭەي­­تۋگە باعىتتالعان كوپتە­گەن بىر­لەسكەن ءىس-شارا ۇيىم­داستىرىلدى.

– وسى جيىندا 2027 جىلعا دەيىنگى ايماقتىق ىنتىماقتاستى دامىتۋدىڭ جول كارتاسى بەكىتى­لەدى. بۇل ءوزارا ىقپالداستىق تەتىك­­تەرىن جەتىلدىرۋ تۇرعىسىنان اي­تۋ­لى وقيعا بولماق. قۇجات ۇكى­مەت­تەردىڭ ۇيلەسىمدى جۇمىسىن جەت­ىل­­­دىرەدى جانە وسى الاڭدا ۇسى­نىل­­عان باستامالاردىڭ ورىندالۋ با­رىسىنا باقىلاۋدى كۇشەيتەدى. بۇعان قوسا «ورتالىق ازيا – 2040» وڭىرلىك كووپەراتسياسىن دامىتۋعا باعىتتالعان تاعى ءبىر ماڭىزدى قۇ­جاتقا قول قويىلادى. وسى جانە وزگە دە شارالار حالىق­تارىمىز­دىڭ يگىلىگى جولىن­داعى جان-جاق­تى ايماقتىق ىقپال­داستىققا ءبارى­مىزدىڭ بەيىل­دى ەكەنىمىزدى كورسە­تەدى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.

 

بەرىك ەكونوميكالىق بازا قاجەت

قاسىم-جومارت توقاەۆ قازىر­گىدەي كۇردەلى گەوساياسي جانە ەكو­نو­ميكالىق جاعدايدا ايماق­تاعى ىنتىماقتاستىقتىڭ جوعا­رى دامۋ قارقىنىن ساقتاۋ وتە ماڭىزدى دەپ سانايدى. وسى ورايدا مەملەكەت باسشىسى ورتالىق ازيانىڭ وركەندەۋىنە ىقپال ەتەتىن بىرقاتار وزەكتى مىندەتكە توقتالدى.

ۆاپ

– بۇگىندە حالىقارالىق قاتى­ناستار جۇيەسىنىڭ ىرگەلى نەگىزدەرى وزگەرىسكە ۇشىراعانىن بايقاپ وتىرمىز. بۇل – قاۋىپتى قۇبىلىس. مۇنداي جاعدايدا ايماقتاعى بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى ساق­تاۋ ەڭ باستى مىندەت ەكەنى ەس­تەن شىقپاۋعا ءتيىس. قازىرگى سىن-قاتەرلەردى تەك ساياسي ديالوگ پەن مەملەكەتتەرىمىز اراسىندا ءوزارا سەنىم شارالارىن نىعايتۋ ارقىلى ەڭسەرۋگە بولاتىنى انىق. وسى رەتتە كەيىنگى جىلدارى ءبىر-بىرىمىزگە جاساعان ساپارلارىمىز ناتيجەلى بولدى. بۇل ەلدەرىمىزدىڭ دوستىققا, تاتۋ كورشىلىك قارىم-قاتىناسقا جانە وداقتاستىققا نەگىزدەلگەن وڭىرلىك ىنتىماقتاستىعىنىڭ دەڭگەيى جوعارى ەكەنىن بىلدىرەدى. الايدا وڭىرلىك كووپەراتسيا اياسىندا سىرتقى سەرىكتەستەرمەن جان-جاقتى بايلانىستى جوسپارلى تۇردە كۇشەيتۋ ماڭىزدى. الەم­نىڭ جەتەكشى ەلدەرىنىڭ «ورتا­لىق ازيا پليۋس» فورماتىنا قىزىعۋشىلىق تانىتۋى – وسىنىڭ ايعاعى, – دەدى مەملەكەت باس­شىسى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ پرە­زيدەنتتەردى ورتالىق ازيانى قاۋىپسىز, ىنتىماعى جاراسقان ءارى وركەندەگەن كەڭىستىك رەتىندە ساقتاۋ ءۇشىن بارىنشا كۇش-جىگەر جۇمساۋعا شاقىردى.

پرەزيدەنت اتاعان تاعى ءبىر ماڭىزدى مىندەت – جان-جاق­تى ىقپالداستىقتىڭ بەرىك ەكو­نو­ميكالىق بازاسىن قالىپتاس­تىرۋ. كەيىنگى جىلدارى بۇل باعىت­تا ەلەۋلى ناتيجەگە قول جەتكى­زىلدى. ءوڭىر ىشىندەگى ساۋدا كولە­مى بىر­تىندەپ ۇلعايىپ كەلەدى. بۇل كورسەتكىش 11 ميلليارد دول­لارعا جەتتى. مەملەكەت باسشىسى تاۋار اينالىمىن ارتتىرۋ جانە ونى 15 ميلليارد دوللارعا جەت­كىزۋ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

 – ەلدەرىمىزدىڭ ەكونوميكاسىن دامىتۋعا بىرلەسكەن ءىرى ينفراقۇرىلىم جانە كولىك جوبالارى تىڭ سەرپىن بەرەر ەدى. ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتىڭ مۇنداي وڭ مىسالدارى ايماعىمىزدا قازىردىڭ وزىندە دە بار. ماسەلەن, قىرعىزستانداعى قامباراتا 1-گەس-ءىن, تاجىكستانداعى روگۋن گەس-ءىن, قازاقستان, وزبەكستان جانە تاجىكستاننىڭ گاز جوبالارىن, جاڭا كولىك دالىزدەرىنىڭ قۇرىلىسىن, سونداي-اق باسقا دا ماڭىزدى جوبالاردى اتاۋعا بو­لادى. بۇدان بولەك شەكارا ماڭى اۋداندارىندا ساۋدا-لوگيستي­كا جەلىلەرى مەن ونەركاسىپ حابتارىن دامىتۋ ماڭىزدى. اۋىل شا­رۋاشىلىعى, لوگيستيكا, توقىما جانە حيميا ونەركاسىبى, قۇرىلىس سەكىلدى پەرسپەكتيۆتى سالا­لاردا جاڭا كەلىسىمدەر جاساپ, جان-جاقتى سەرىكتەستىگىمىزدى نىعاي­تۋ قاجەت, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.

سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى قازاقستاننىڭ ورتالىق ازيا ىسكەرلىك كەڭەسىن قۇرۋ تۋرالى ۇسىنىستى قولدايتىنىن مالىمدەدى. ونىڭ پىكىرىنشە, ايماقتىڭ كولىك-ترانزيت الەۋەتىن ودان ءارى ىلگەرىلەتۋدىڭ, ورتالىق ازيانىڭ كولىك جۇيەسىن دامىتۋ جونىندەگى كەشەندى ستراتەگيانى قابىلداۋدىڭ ءمانى زور ەكەنىن العا تارتتى.

– ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعىتى, «سولتۇستىك – وڭتۇس­تىك» ءدالىزى, ء«بىر جول, ءبىر بەلدەۋ» سەكىلدى باستامالاردىڭ ماڭى­زى ايرىقشا. بۇل جوبالارعا ورتالىق ازياداعى بارلىق ەلدىڭ بەل­گىلى ءبىر دەڭگەيدە قاتىسى بار. بىرلەسكەن كۇش-جىگەردىڭ ناتي­جەسىندە «قازاقستان – تۇرىك­مەنستان – يران» تەمىرجول ماگيس­ترالىنىڭ الەۋەتى دايەكتى تۇردە ارتىپ كەلەدى. قازىر بۇل پارسى شىعاناعىنداعى ەلدەرگە شىعاتىن ەڭ توتە جول سانالادى. سونىمەن قاتار وڭتۇستىك ازيا نارىعىنا شىعۋ ءۇشىن اۋعانستان ارقىلى تەمىرجول سالۋدىڭ كەلەشەگى زور دەپ ەسەپتەيمىز. قازاقستان ءوزى­نىڭ كولىك-ترانزيت سالاسىندا اۋقىم­دى جۇمىس اتقارىپ جا­تىر. 2030 جىلعا دەيىن 11 مىڭ شا­قىرىم تەمىرجولدى جاڭعىر­تىپ, جاڭادان 5 مىڭ شاقىرىم تە­مىرجول سالۋدى جوسپارلاپ وتىر­مىز, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

 

جاڭا سۋ ساياساتىنىڭ كوكەيكەستىلىگى

ءوڭىردىڭ كۇن تارتىبىندەگى تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە – سۋ-ەنەرگەتيكا رەسۋرستارىن راتسيو­نالدى پايدالانۋ. مەملەكەت باسشىسى سۋدى پايدالانۋدىڭ تەڭ قۇقىلى ءارى ءادىل تارتىبىنە, ءوزارا مىندەتتەمەنى مۇلتىكسىز ورىنداۋ ەرەجەسىنە نەگىزدەلگەن جاڭا سۋ سايا­ساتىن قالىپتاستىرۋ كەرەك دەپ سانايدى.

– ورتالىق ازيا ەلدەرىنە ارنالعان سۋ-ەنەرگەتيكا كونسورتسيۋمىن قۇرۋ جانە گيدرو­ەنەرگەتيكالىق نىسانداردى بىرلەسە سالۋ باستاماسى سۋ شا­رۋا­­شىلىعىنداعى كوپجاقتى ىن­تىماقتاستىققا نەگىز بولادى. سۋدى ءبولۋ مەن ەسەپكە الۋدى تسيفر­لاندىرۋ, عارىشتىق مو­ني­تورينگ تەحنولوگيالارىن ەن­گىزۋ, جۇيەلى عىلىمي جۇمىستار جۇرگىزۋ ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ساناتىنا جاتادى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

د

قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازاقستان ءبىلىم بە­رۋ, عىلىم, مادەنيەت جانە ادامي كاپيتالدى دامىتۋ سا­لا­لارىنداعى بەسجاقتى ىن­تى­­ماق­تاستىقتى كەڭەيتۋدى ءار­دايىم قۇپتايدى. قازىرگى ۋاقىت­تا ورتالىق ازيادا بىرىڭ­عاي جوعارى ءبىلىم كەڭىستىگى قالىپ­تاسىپ كەلەدى.

– بۇگىندە قازاقستاندا ايماق­تاعى ەلدەردەن كەلگەن 9 مىڭعا جۋىق ستۋدەنت ءبىلىم الادى. ءبىز ور­تا­لىق ازيا جاستارىنىڭ ەلىمىز­­دە جوعارى ءبىلىم الۋعا ۇمتىلى­سىن باعالايمىز. وسى كۇنى ەلىمىز اقش, ەۋروپا, قىتاي, رەسەي جانە وڭ­تۇستىك كورەيانىڭ ونداعان تانى­مال ۋنيۆەرسيتەتىمەن سترا­­تەگيالىق سەرىكتەستىك ورنات­تى. قازاقستاننىڭ كوپتە­گەن ايماعىندا شەتەلدىك وقۋ ورىندا­رىنىڭ فيليالدارى جۇيەلى تۇر­دە اشىلىپ, ستۋدەنتتەردى بەل­سەن­دى قابىلداي باستادى. بۇ­عان قو­سا قازاقستاندا زەرتتەۋ ۋني­ۆەر­­سيتەتتەرىنىڭ سانى ارتىپ, تەح­نو­­پاركتەر مەن ينجەنەرلىك ورتا­لىقتار ىسكە قوسىلىپ جاتىر. ءبىز ورتالىق ازيا جانە كاۆ­­­كاز ەلدەرىنىڭ جاستارىن وسى مۇم­­كىندىكتى پايدالانىپ, حالىق­ارالىق دەڭگەيدە سۇرانىسقا يە قوس ديپ­لومدى ءبىلىم الۋعا شاقىرامىز, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

 

سەنىم مەن ديالوگ ۇستىنى

قاسىم-جومارت توقاەۆ اقپا­راتتىق-ساراپتامالىق سالاداعى ىقپالداستىقتى جانداندىرۋ قاجەت ەكەنىنە نازار اۋداردى. مەملەكەت باسشىسى بىرلەسكەن مەديا­ونىمدەردى شىعارۋ جۇمىس­تارىن قولعا الۋ جونىندە ۇكىمەت­تەرگە تاپسىرما بەرۋدى ۇسىندى.

– ورتاق تاريحي سيۋجەتتەردى ەكرانيزاتسيالاۋعا, حالىقتارى­مىز­دىڭ دوستىعى مەن ىنتىماعىن دارىپتەۋگە ەرەكشە ءمان بەرۋ كە­رەك. ءبىز جالپىوڭىرلىك تەلەارنا جانە اقپاراتتىق ينتەرنەت-پورتالىن اشۋ ماسەلەسىن تالقى­لادىق. بۇل رەتتە ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ تەلەحابار تاراتۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستى­عى تۋرالى كەلىسىمدى ازىرلەپ, قول قويۋدىڭ ماڭىزى زور, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

پرەزيدەنت قازاقستاننىڭ وڭىرلىك سەرىكتەستىكتى جان-جاقتى نىعايتۋدى جانە ورتالىق ازيا­نىڭ الەمدىك ارەناداعى ءرولىن ارتتىرۋدى كوزدەيتىن ستراتەگيالىق باعدارى وزگەرمەيتىنىن اتاپ ءوتتى.

– ءبىز ۇلتتىق دەڭگەيدە «تابىس­تى ورتالىق ازيا – تابىستى قا­زاق­ستان» فورمۋلاسىن بەرىك ۇستا­نامىز. ءوڭىرىمىزدىڭ بولاشاعى تەك ەلدەرىمىز اراسىنداعى سەنىمدى ديالوگ پەن ىنتىماقتاستىققا, بارلىق ىشكى جانە سىرتقى سىن-قاتەرلەرگە لايىقتى جاۋاپتى بىرلەسىپ ىزدەۋگە بايلانىس­تى ەكە­نىنە سەنىمدىمىن, – دەدى قازاق­ستان پرەزيدەنتى.

كونسۋلتاتيۆتىك كەزدەسۋدە قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى سادىر جاپاروۆ, تاجىكستان پرەزيدەنتى ەمومالي راحمون, تۇرىكمەنستان پرەزيدەنتى سەردار بەردىمۇحامەدوۆ جانە وزبەكستان پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزيوەۆ ءسوز سويلەدى.

جيىن سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى وزبەكستان پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزيوەۆكە كونسۋلتا­تيۆتىك كەزدەسۋدىڭ كەلەسى توراعالىق مىندەتىن تابىستى اتقارۋىنا تىلەكتەستىك ءبىلدىردى.

 

وڭىرلىك ىنتىماقتاستىقتىڭ ورتاق ۇستانىمى

بۇدان كەيىن پرەزيدەنت ورتالىق ازيا مەملەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ VI كونسۋل­تاتيۆتىك كەزدەسۋىنىڭ كەڭەيتىلگەن قۇرامداعى وتىرىسىنا قاتىستى.

جيىنعا قۇرمەتتى قوناق رەتىندە ازەربايجان پرەزيدەنتى يل­حام اليەۆ جانە بۇۇ باس حاتشىسىنىڭ ارنايى وكى­لى, ورتالىق ازيا بويىنشا پرە­ۆەنتيۆتى ديپلوماتيا جونىندەگى وڭىرلىك ورتالىعىنىڭ باسشىسى كاحا يمنادزە دە كەلدى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ اي­تۋىنشا, كونسۋلتاتيۆتىك كەزدە­سۋدىڭ التىنشى رەت وتكىزىلۋى تا­راپ­تاردىڭ باۋىرلاس حالىقتار اراسىنداعى عاسىرلار بويىنا جالعاسقان دوستىق بايلانىس­تى نىعايتۋعا, كوپجاقتى ىنتى­ماقتاستىقتى ودان ءارى كەڭەيتۋگە جانە حالىقارالىق ارەناداعى ىقپال­داستىقتى كۇشەيتۋگە بەيىل­دى ەكەنىن كورسەتەدى.

– 2018 جىلى استانادا وت­كەن العاشقى كەزدەسۋدەن بەرى بىرلەسكەن كۇش-جىگەردىڭ ارقاسىن­دا بۇل جيىننىڭ دامۋىندا ايتار­لىقتاي جەتىستىكتەرگە قول جەت­كىزىلدى. بۇعان وڭىرلىك ىنتىماق­تاستىقتى ارتتىرۋداعى ماڭىزدى شەشىمدەر قابىلدانعان بۇرىنعى بەس ءسامميتتىڭ قورىتىندىلارى ايقىن دالەل, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

قازاقستان پرەزيدەنتى الەم­­دە­گى كۇردەلى ۇدەرىستەر جاعدايىن­­دا وڭىرلىك ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى ىلگەرىلەتۋ جونىندە ورتاق ۇستا­نىم قالىپتاستىرۋ ماڭىزدى دەپ سانايدى.

– ء«ححى عاسىردا ورتالىق ازيانى دامىتۋ ماقساتىنداعى دوستىق, تاتۋ كورشىلىك جانە ىنتىماقتاستىق تۋرالى شارت­تىڭ» ءمانى ارتىپ كەلەدى. مەم­لەكەت­تەرىمىز كوپجاقتى قۇرىلىمدار, ەڭ الدىمەن, بۇۇ اياسىندا ورتاق ۇستانىمدارعا سۇيەنە وتىرىپ ارەكەت ەتۋگە ءتيىس. ەلدەرىمىز الەۋە­تىن بىرىكتىرسە, ءبىز ورنىقتى دامۋ ماقساتتارى سالاسىنداعى كۇن ءتار­تىبىن جۇزەگە اسىرۋعا ەلەۋلى ۇلەس قوسا الامىز. وسى ماڭىزدى ماق­ساتقا قولداۋ رەتىندە بىرىككەن ۇلت­تار ۇيىمىنىڭ 80 جىلدىعى قار­ساڭىندا ورتالىق ازيادا ورنىق­تى دامۋ ماقساتتارىنا قول جەت­كىزۋ تۋرالى بۇۇ باس اسسام­بلەيا­سىنىڭ قارارىن قابىلداۋ جونىن­دە باستاما كوتەرۋدى ۇسىنا­مىن. بىرىككەن ۇلتتار ۇيى­مى­­نىڭ جوعارى لاۋازىمدى وكىلى, قۇر­مەتتى كاحا يمنادزە مىر­زانىڭ وسى سامميتكە قاتىسۋى يگى داس­تۇرگە اينالىپ, «ورتالىق ازيا – بۇۇ» باعىتىنداعى تىعىز ىقپال­داستىققا جول اشادى دەپ ۇمىت­تەنەمىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

سونىمەن بىرگە پرەزيدەنت كوپجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ بەرىك ەكونوميكالىق نەگىزىن قالىپتاستىرۋ كەزەك كۇتتىرمەيتىن مىندەتتىڭ ءبىرى دەپ ەسەپتەيدى.

– ورتالىق ازيا ەلدەرىندە ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ ءۇشىن مۇمكىندىك مول. ەكولوگيا جانە كليماتتىڭ وزگەرۋىمەن كۇرەس سالاسىنداعى ىقپالداستىق اسا ماڭىزدى. بارلىق ەل ۇقساس سىن-قاتەرلەرمەن بەتپە-بەت كەلىپ وتىر. سوندىقتان ءوزارا ىقپالداستىقتى كەڭەيتۋدىڭ, ۇيلەسىمدى جۇمىستى كۇشەيتۋدىڭ جانە كليماتتىق كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەلەر بويىنشا تاجىريبە الماسۋدىڭ ءمانى زور. وسى مۇم­كىن­دىكتى پايدالانا وتىرىپ, ازەربايجان پرەزيدەنتى, قۇر­مەتتى دوسىمىز يلحام گەيدار وعلىنىڭ بيىل كۇزدە COP29 جاھاندىق كليماتتىق كونفەرەنتسياسىن تابىستى وتكىزۋىنە تىلەكتەستىك بىلدىرەمىن, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.

پرەزيدەنت ەلىمىزدىڭ وڭىرلىك ىنتىماقتاستىقتى جان-جاقتى نىعايتۋ جولىنداعى ستراتە­گيالىق باعدارى وزگەرمەي­تى­نىن راستادى. سونداي-اق بۇگىن قابىل­دانعان شەشىمدەر جانە ونىڭ الداعى ۋاقىتتا ءتيىمدى جۇزەگە اسىرىلۋى عاسىرلاردان تامىر تارتاتىن دوستىق پەن ءوزارا قولداۋ رۋحىنداعى كوپجاقتى سەرىك­تەستىگىمىزدى ودان ءارى تەرەڭ­دەتۋگە سەپتىگىن تيگىزەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.

جيىندا ازەربايجان پرەزي­دەنتى يلحام اليەۆ پەن بۇۇ-نىڭ ورتالىق ازيا بويىنشا پرەۆەنتيۆتى ديپلوماتيا جونىندەگى وڭىرلىك ورتالىعىنىڭ باسشىسى كاحا يمنادزە ءسوز سويلەدى. ال سامميت سوڭىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ كونسۋل­تاتيۆتىك كەزدەسۋدىڭ توراعاسى رەتىندە ورتالىق ازيا مەملەكەت­تەرى باسشىلارىنىڭ اتىنان وزبەكستان پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزيوەۆتى قۇرمەت بەلگىسىمەن ماراپاتتادى.

سوڭعى جاڭالىقتار