ەكونوميكا • 27 شىلدە, 2024

تابىسقا جەتكىزگەن تاباندىلىق

173 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ءانۋاردىڭ كاسىپكەر بولۋىنا تىكەلەي اسەر ەتكەن اكەسى – مۇرات ۇزاقباي ۇلى. ول 80-جىلداردىڭ ورتا تۇسىنان زاماننىڭ جەلى باسقاشا سوعا باستاعانىن جاقسى ءتۇسىندى. كەلىنشەگى گۇلسىم ەكەۋى جەزقازعاندا العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ كاسىپكەرلىككە بەت بۇردى. ەسكى مەن جاڭانىڭ تايتالاسىپ تۇرعان شاعى ەمەس پە, كوپشىلىك «كاسىپكەرلىك» دەگەندى مۇلدەم تۇسىنبەيتىن. ءبىرى كوزىنە ايتىپ, ەندى بىرەۋلەرى سىرتىنان «بۇلار كاپيتاليست بولعالى جۇرگەندەر» دەپ مىسقىلداپ جاتاتىن.

تابىسقا جەتكىزگەن تاباندىلىق

فوتو: dzen.ru

بىراق مۇرات بۇعان ءمان بەرمەدى. ءبىر جەر­­تولەنى جالعا الىپ, سول جەردەن شاعىن ازىق-تۇ­لىك قويماسىن جاساپ الدى. سول ءۇشىن قانشاما قاعاز جينادى, كىرمەگەن ەسىگى قالما­دى. «رۇقسات الۋ» دەگەن اسپان­داعى ايدى قولعا تۇسىرۋمەن بىر­­دەي ەدى. كەيىن مەملەكەتتىڭ تىكە­­­­لەي قامقورلىعىمەن كاسىپكەر­­­لىك­­كە كوپتە­گەن جە­ڭىل­دىك جاسال­­­دى. ال ال­عاش­­قى كەزدەردە... ­«­ەندى ءبارى رەت­­تەلدى» دەپ جۇ­مىس­قا كىرىسە باستاعاندا, تاۋ­سى­لىپ بولمايتىن «تەكسەرۋ­شى­لەر» بىرىنەن سوڭ ءبىرى جە­تىپ كەلىپ, ابدەن تيتىقتاتىپ جىبەرەتىن. قازىر سونىڭ ءبارى كورگەن ءتۇس ءتارىزدى. ايتۋعا وڭاي, ارينە. ساۋدا جاساۋ ءۇشىن ازىق-ت ۇلىكتىڭ ءوزى دە تاپتىرا بەرمەيتىن. قولىنا ىلىككە­نىن ءسال-ءپال ۇستەمە قوسىپ, بازار­عا شىعارىپ ساتادى. كەيدە سونىسى ءوزىن-ءوزى اقتاماي دا قالادى. بىراق مۇرات بۇعان ەش قىسىلمايتىن. «بۇگىن بەرمەسە, قۇداي ەرتەڭ بەرەدى» دەپ ءوز-ءوزىن شىدامدىلىققا شاقىرىپ, باردى قاناعات تۇتاتىن.

انۋاربەك ەسەيە كەلە اكە­سىنەن وسىنداي اڭگىمەلەردى ەستى­گەندە سەنەر-سەنبەسىن بىلمەدى. ول, ارينە, اكەسى كاسىپكەرلىكتى اياعىنان نىق تۇرعىزعان كەزدە وڭ-سولىن تاني باستادى عوي. ءتىپتى سول كەزدىڭ وزىندە دە اكە­سىنىڭ كۇندىز-ءتۇنى تىنىمسىز تىر­لىگىن كورىپ ءوستى. «تەر توك­پەسەڭ ىسىڭدە ءمان بولمايدى» دەپ وتىراتىن اكە ءسوزى بۇعان ومىرلىك وسيەت ىسپەتتى بولىپ, جادىندا جاتتالىپ قالدى.

وسىدان بەس جىل بۇرىن اكەسىن ماڭگىلىك ساپارعا اتاندىرىپ سالدى. كاسىپكەرلىكتىڭ بار سالماعى ءوزىنىڭ يىعىنا تۇسكەنىن ءتۇسىندى. اكە ءىسىن العا جەتەلەۋ – مىندەت. ويتكەنى ناۋقاسى مەڭدەپ جاتقاندا اكەسىنىڭ «بالام, ەندىگى شارۋا­نىڭ ءبارى وزىڭە قالا­تىن ءتۇرى بار. ەڭبەكتەنۋدەن شارشاما, سوسىن قولىڭنان كەلگەنىنشە قايىرىمدىلىق جاساۋدان قاشقاقتاما» دەگەن ەكى ءسوزىن ەسىنەن شىعارعىسى جوق.

«سەنىڭ اكەڭ كاسىپكەرلىك­تى باستاعاندا ءارى شوپىر, ءارى جۇك­شى, ءارى قۇرىلىسشى, ءارى سا­تۋشى بولىپ جۇرەتىن. ەڭبەك­قورلىعىنا قايران قالا­تىن­بىز. ساعان مۇراتتىڭ سول قاسيەت­تەرى جۇققان ەكەن». اكە­سى­نىڭ دوستارى مۇنىڭ ىستە­رىنە ءسۇي­سىنىسىن وسىلايشا ءبىل­دى­­رىپ جاتادى.

انۋاربەك السەيىتوۆ اكە­سى­نىڭ كوزى ىسپەتتى «اقتوتى» ازىق-ت ۇلىك دۇكەنىنىڭ اياسىن كەڭەيتىپ, ازىق-ت ۇلىكتى حالىق­قا نەعۇرلىم قولجەتىمدى باعامەن ۇسىنىپ كەلەدى. ارينە, بۇل وزدىگىنەن بولا قالمايدى, تىنىمسىز ىزدەنىس كەرەك. مىسا­لى, ول ونىمدەرى ەلىمىزگە كەڭى­نەن تانىمال «سۇلتان» كومپانياسىمەن كەلىسىمشارتقا وتىردى. كومپانيانىڭ بارلىق ماكارون ونىمدەرىن تىكەلەي الادى, دۇكەنىندە ساتادى. سونداي-اق كومپانيانىڭ ۇلىتاۋ جە­رىندەگى ديستريبيۋتەرى رە­تىندە دە قىزمەت كورسەتىپ كە­لە­دى. ۇلىتاۋ وبلىسى قۇرىل­عان­نان كەيىن « ۇلىتاۋ» الەۋ­مەتتىك كاسىپكەرلىك كورپورا­تسياسى» اق قۇرىلدى. انۋار­بەك بۇل كومپانيامەن دە بىر­دەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەي باس­تادى. ياعني «اقتوتى» ار­قى­لى تۇراقتاندىرۋ قو­رى­نىڭ ونىمدەرىن ارزان باعا­دا حالىققا ۇسىنىپ وتىر. جەز­قازعان حالقىنىڭ «اقتوتى» دۇكەنىن ارزان دۇكەندەردىڭ ءبىرى رەتىندە سانايتىنى سوندىقتان بولسا كەرەك.

ءا.السەيىتوۆ – جاي عانا كا­سىپ­كەر ەمەس, قوعامدىق جۇمىس­تار­عا دا بەلسەندىلىكپەن اتسالىسا بىلەتىن ازاماتتاردىڭ ءبىرى. ول – جەزقازعان قالالىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى.

«كاسىپكەرلىك – زامان اعى­مى, ۋاقىت تالابى. ەڭ باس­تىسى – حالىقتىڭ قالتاسىنا اۋىرلىق تۇسىرمەيتىن جول ىزدەۋ, ءمىنسىز قىزمەت كورسەتۋ. دەپۋتات رەتىندەگى مىندەتىم دە سولاي. ءبىر-بىرىنە قايشىلىعى جوق», دەيدى جاس كاسىپكەر.

 

جەزقازعان

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە