جاستار • 26 شىلدە, 2024

العىس ارقالاعاندار

160 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

بيىلعى سۋ تاسقىنى – ەلدە ۇزاق جىلدان بەرى بولماعان تابيعي اپات. مۇنداي قىسىلتاياڭ تۇستا وتانداستارىمىز ءبىر-بىرىنە ۇيىسا قولداۋ كورسەتىپ, جۇ­مىلا ارەكەت ەتتى. ارقاداعى اعايىنعا, جايىقتاعى جۇرتقا بۇكىل قازاق­ستان حالقى كومەكتەسۋگە ۇمتىلدى. توتەنشە جاعدايدا توسىر­قا­عان جۇرتقا رەسپۋبليكانىڭ ءار تۇكپىرىندەگى ەرىكتىلەر كەرەك-جاراعىن جيىپ, گۋمانيتارلىق كومەك جونەلتتى. ناعىز بىرلىك سىنالعان ساتتە اسسام­بلەيا­نىڭ «جۇرەكتەن جۇرەككە» جوباسىنىڭ ۆولونتەرلەرى دە قاپى قالمادى.

العىس ارقالاعاندار

مىنە, تاسقىن سۋدان قاۋىپ سەيىلىپ, كوڭىل اشىلعالى تۋرا ەكى ايدان استى. اسىرەسە ەلىمىزدىڭ باتىس وڭىرىندە قارا تەرگە ءتۇسىپ, كۇنى-ءتۇنى تولتىرىلعان قاپ-قاپ توپىراق جاعا بويىنان الىنىپ, جۇرت كۇيبەڭ تىرلىكتىڭ قامىنا قايتا كىرىستى. توتەنشە جاعدايدا باسپاناسىز قالعان حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىنا, اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان, قۇقىق بەلگىلەيتىن قۇجاتتارىندا ماسە­لە­لەر تۋىنداعان نە جەكە تۇرعىن ءۇيى جوق كوپبالالى وتباسىلارعا اسسام­بلەيا وكىلدەرى دە ءۇي الىپ بەرىپ جاتىر.

1

شىنايى جاناشىرلىقتى سەزىن­گەن­دەردىڭ ءبىرى – اتىراۋ وبلىسى قۇل­سارى قالاسىنداعى اتا-اناسىنىڭ قام­قور­لىعىنسىز قالعان داۋىلباەۆتار وتباسى. تابيعي اپات سالدارىنان باسپانا­سىز قالعان اپكەلى-ءسىڭلىلى – شاتتىق, اق­تىلەك جانە ايكوركەم بۇعان دەيىن اتى­راۋ قالاسىندا پاتەر جالداپ كەلگەن. ارۋ­لار جۋىردا قحا-نىڭ «جۇرەك­تەن جۇ­رەككە» جوباسى اياسىندا قونىس تويىن تويلادى.

2

– قۇلسارى قالاسىنىڭ اكىمدىگى بىزگە ءۇي بەرىلەتىنىن حابارلاعاندا توبەمىز كوككە جەتكەندەي بولدى. سوزبەن ايتىپ جەتكىزە المايتىن, قۋانىش سەزىمى بويدى كەرنەدى. سۋ تاسقىنىنا دەيىن دە تۋىس­تارىمىزدىكىندە تۇرعان ەدىك. مەن ءۇيدىڭ تۇڭعىشىمىن. وسىنداي جومارت جۇرەك­تى جانداردىڭ ارقاسىندا ۋايىمىم سەيىلدى. اتىراۋ قالاسى, نۇرسايا شاعىن اۋدانىنان پاتەر الىپ بەردى. قۇجات­تارى تولىق رەتتەلگەن سوڭ, اسىعا قۋانى­شتى تويلادىق, – دەدى شاتتىق داۋىلباەۆا.

بوركىن اسپانعا اتىپ, باسپانا كىلتىن جۇدىرىعىنا قىسقانداردىڭ تاعى ءبىرى – باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ پەرەميوتنوە اۋىلىندا سۋ تاسقىنى سالدارىنان ءۇيى قيراعان ەرلى-زايىپتى بەركىنعاليەۆتەر. ولار 3 بالاسىمەن بىرگە پاتەر جاعالاۋعا ءماجبۇر بولعان. ەندى قحا مۇشەلەرى مەن مەتسەناتتارى ءۇي سىيلاپ, قيىن كۇندەر ارتتا قالدى.

– بىزگە كومەكتەسىپ, ءۇي الىپ بەرىپ جاتقان جاناشىر جاندارعا العى­سى­مىز شەكسىز. وتە قۋانىشتىمىز. اپات ايماعىندا تۇرىپ, بارشا وتان­دا­سى­مىزدىڭ شىنايى ىقىلاسىن سەزىندىك. جان-جاقتان قاۋمالاپ, ءار ءتۇرلى كومەك جەتتى. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىل سۋعا كەتكەن تۇر­عىن­­داردى باس­پانامەن قامتۋ تۋرالى ۇندەۋ جولداعان ەدى. باسپاناسىز تەن­تى­رەپ, دال بولعان تۇرعىندار دا ءبىز سياق­تى قۋانسا ەكەن دەپ تىلەيمىن, – دەدى پەرە­­م­يوتنوە اۋىلىنىڭ تۇرعىنى مارال بەركىن­عاليەۆا.

نەگىزى العاش بولىپ, اسسامبلەيا وكىلدەرى اقمولا وبلىسى جارقايىڭ اۋدا­نى دەرجاۆينسك قالاسىنداعى قابي­دەنوۆتەر وتباسىن جاقسى جاڭا­لىقپەن قۋانتتى. دارحان مەن كسە­نيانىڭ باس­پاناسى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەگىپ, قالپىنا كەلتىرۋگە جارامسىز بولىپ قالعان. ەكى بالانى تاربيەلەپ وتىرعان جۇبايلارعا 4 بولمەلى پاتەر بەرىلىپ, كومەك كورسەتىلدى.

– قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى قايى­رىمدىلىققا باسىمدىق بەرەدى. حالىقتىڭ بىرلىگى مەن سابىرى قيىن­دىق­تا سىنالادى. ەلىمىزدىڭ بىرقاتار وڭى­رىندە بولعان سۋ تاسقىنى ءبۇتىن حا­لىقتى جۇدىرىقتاي جۇ­مىلدىردى. بۇل رەتتە اسسامبلەيانىڭ ءار مۇ­شەسى بار­لىق مۇمكىندىگىن اياماي, اي­­ماق­تارعا كومەك قولىن سوزدى. بارلىق دوستىق ۇيىندە ۆولونتەرلىك ورتا­لىقتار مەن گۋمانيتارلىق كومەك قابىل­داۋ پۋنكتتەرى ۇيىمداستىرىلدى. اسسام­بلەيانىڭ مەتسەناتتارى جان-جاقتان قالىس قالماي بەلسەندى تۇردە قار­جىلاي قولداۋلارىن كورسەتتى. «جۇمىلا كوتەر­گەن جۇك جەڭىل» دەمەكشى, قيىن جاعدايدا كاسىپكەرلەر مەملەكەتكە دەگەن ادالدىعىن وسىلاي حالىققا كومەك بەرۋمەن كورسەتىپ, سوزدەن ناقتى ىسكە كوشتى دەپ ايتا الامىن. اسسامبلەيا شىنىمەن مۇقتاج ادامدارعا كومەكتەسەدى. باسپانالى بولعانداردىڭ اراسىندا وتان­داسىمىز, ءتورت بالانى جالعىز تاربيە­لەپ وتىرعان انا – ايمان قازوۆا دا بار. ونىڭ ارقالىق قالاسى ماڭىن­داعى ءۇيى قالپىنا كەلتىرۋگە جارامسىز دەپ بەلگىلەندى. ايماننىڭ قۇقىق بەل­گى­لەي­تىن قۇجاتتارمەن ماسەلەلەرى بولىپ, باس­پانا الۋدان ءۇمىتى ۇزىلگەن ەدى. ءۇمىتى اق­تالدى, – دەدى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەك­­كەندەرگە گۋمانيتارلىق كومەك كور­سە­تۋ جونىندەگى قحا رەسپۋبليكالىق شتا­­بى­نىڭ جەتەكشىسى اكبارجون يسماي­لوۆ.

3

جالپى, قحا-نىڭ زارداپ شەككەندەرگە قولداۋ كورسەتۋ جونىندەگى رەس­پۋب­ليكالىق جانە وڭىرلىك شتابتارى جەدەل جانە ۇيلەسىمدى تۇردە «جۇ­رەك­تەن جۇرەككە» اۋقىمدى اكتسياسىن وتكىزدى. اپات ايماقتارىنا جالپى سوماسى 770 ميلليون تەڭگەگە 1500 توننادان استام ازىق-ت ۇلىك پەن ءبىرىنشى قا­جەت­تىلىكتەگى تاۋارلار جونەلتىلدى. ەتنو­ما­دەني بىرلەستىكتەردىڭ 12 مىڭ ەرىكتىسى قا­يى­رىم­دىلىق كومەك جيناۋعا, ەۆاكۋاتسيالاۋدى ۇيىمداستىرۋعا جانە ازاماتتاردى اقپاراتتاندىرۋعا بەلسەنە قاتىستى.

– وتكەن جىلدىڭ وزىندە قازاق­ستان حالقى اسسامبلەياسىنىڭ ۇيىم­داس­تىرۋىمەن اباي اۋدانىنداعى الا­پات ورتتەن زارداپ شەككەندەرگە جالپى سوماسى 47 ميلليون تەڭگەدەن استام گۋما­نيتارلىق جانە قارجىلىق كومەك كورسەتىلدى. يگى ىستەردىڭ ۇلكەنى مەن كىشىسى بولمايدى. كومەككە مۇق­تاج وتباسىلارعا قول ۇشىن سوزىپ, قايى­­­رىمدىلىق جوبالارعا قول­داۋ كور­سەتۋ – ءبىزدىڭ ازاماتتىق جاۋاپ­كەر­­شى­لى­گى­مىز جانە پاتريوتتىق سەزى­مى­مىز­دىڭ اي­قىن ۇلگىسى دەپ بىلەمىن. سون­دىق­تان بۇل ءىس-شارالار ءالى دە جال­عا­سادى. حالقى­مىز­دىڭ «ىرىس الدى – ىن­تى­ماق» دەگەن قاناتتى سوزىن­دە ۇلكەن ءمان بار. دوستىق پەن تاتۋ­لىق­تىڭ تەمىر­قازىعىنداي ەل بىرلىگى – ەڭ باس­تى قۇندىلىعىمىز, باعا جەتپەس باي­لى­عى­مىز. وسىلايشا, ەلىمىزدىڭ اۋىز بىر­لى­گى ار­تىپ, ءال-اۋقاتى جاقسارسا, وزگە­لەر­مەن تە­رەزەمىز ­تەڭ, كەرەگەمىز كەڭ ەل رە­تىن­دە ودان ءارى دامي بەرەتىنىمىز انىق, – دەدى ا.يسمايلوۆ.

توسىننان كەلىپ, توسىرقاتقان تاس­قىن تۇسىندا جاس تا, جاسامىس تا قولى­نان كەلگەن كومەگىن ايامادى. ءبىرى سۋدان قورعانۋدىڭ امالىن ىستەپ, قامال تۇر­عىزسا, ەندى ءبىرى كۇندىز-ءتۇنى قارا كۇش جۇمساپ, تەر توككەن جۇرتقا اس-اۋقاتىن قام­دادى. تاعى ءبىر ەرىكتىلەر ارنايى پۋنكت­تەردە گۋمانيتارلىق كومەكتى رەتتەپ, ۇلەستىردى. بۇگىنگى قامسىز كوڭىل سول جانداردىڭ ەڭبەگى.

سوڭعى جاڭالىقتار