الىسقا بارماي, كەڭەس تۇسىندا كوبىمىز «تۋالەت» دەيتىن ورىننىڭ قازاقشاسىن الايىقشى. 90-جىلدارى زيالى قاۋىم وسىنى «اجەتحانا» دەپ تاپ-تاماشا قولدانىسقا ەنگىزىپ-اق ەدى, قايدان شىققانى بەيمالىم, وسى «پاتشالار دا جاياۋ باراتىن» بولمەنىڭ اتاۋى كەيىن «دارەتحانا» بولىپ كەتتى. شىنىمىزدى ايتساق, وسىعان (كەيىنگىسىنە) «بۇل قالاي؟ 70 پايىزدان استام مۇسىلمان جۇرتشىلىعى مەكەندەيتىن ەلمىز. دارەت – تازالانۋ دەگەن ءسوز. قۇداي كەشىرسىن, ءبىزدىڭ اجەتحانامىزدىڭ 95 پايىزىندا دارەت الاتىن قۇرىلعى دا جوق. ول – تەك اجەتتى وتەيتىن جەر» دەپ نامىستان كۇيىپ جۇرەتىنبىز... تاياۋدا تاشكەنت جاقتان ءبىر وزبەك ەسكى ارىپتەسىمىز كەلىپ, وسى قاتەلىكتى بەتىمىزگە باسقانداي بولدى. ول كىسى: «بايقايمىن, سىزدەردە تۋالەتتى بارلىق مەكەمەدە دارەتحانا دەيدى ەكەن. ءبىز hojatxona, ياعني قازاقشا قوتارساق «قاجەتحانا» دەپ اتايمىز. دارەت پەن قاجەتتىلىك ەكى باسقا ەمەس پە؟», دەدى.
ءسىز مۇنى ايتاسىز, قازىر 20 ميلليون حالقىمىزعا ارنالعان اجەتحانا قاعازىنىڭ ءوزى «دارەتحانا قاعازى» بولىپ شىعاتىن بولدى. ماسەلەنىڭ مانىسىنە شىنداپ ۇڭىلسەك, مۇسىلمان بالاسى دارەتتى قاعازبەن ەمەس, سۋمەن الادى عوي. سول جاعىنان دا اتاۋى سايكەس كەلمەيدى.
ءبىزدىڭ ۇسىنىسىمىز مىناۋ: بىرىنشىدەن, ەلىمىزدىڭ بارلىق مەكەمەسىنىڭ, اسىرەسە كوممۋنالدىق قىزمەتىنىڭ باسشىلارى ءوز قاراۋىنداعى ورىندارىنىڭ تۋالەتىن «اجەتحانا» دەپ قازاقشا ساۋاتتى جازىلۋىن قاداعالاسا; ەكىنشىدەن, ەلىمىزدىڭ كۇللى وڭىرىندەگى تۋالەت قاعازىن شىعاراتىن كاسىپورىندار باسشىلارى ءوز ونىمدەرىنە بىرىڭعاي «اجەتحانا قاعازى» دەپ دۇرىس جازۋدى قولعا السا.
بۇرىنعىلار «قاتەلىك قاعيداعا اينالماسىن!» دەپ ەسكەرتۋشى ەدى. قاراپايىم, بىراق قاجەتتى دۇنيەنى قاپەرگە سالۋىمىز سوندىقتان. «اجەتحاناعا دا مادەنيەت كەرەك!» دەيمىز-اۋ. مادەنيەتتىڭ الىپپەسى دۇرىس اتاۋدان باستالادى.
كەرىمجان اينابەك ۇلى,
ەڭبەك ارداگەرى
