ايبىن • 19 شىلدە, 2024

جاۋىنگەرلىك ازىرلىكتىڭ جوعارى الەۋەتى

162 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

ماڭعىستاۋ وبلىسىندا جالاۋىن كوتەرگەن قازاقستان, ازەربايجان, قىرعىز رەسپۋبليكاسى, تاجىكستان جانە وزبەكستان اسكەري قىزمەتشىلەرىنىڭ «بىرلەستىك-2024» جەدەل-تاكتيكالىق كوماندالىق-شتابتىق وقۋ-جاتتىعۋى ءوز مارەسىنە جەتتى. جاۋىنگەرلىك جۇمىستار بارىسىندا كومانديردىڭ شارتتى قارسىلاستىڭ كوزىن جويۋ تۋرالى شەشىمى تولىق ورىندالىپ, «ويماشا» ­پوليگونىندا اسكەري كونتينگەنتتەر سودىرلار توبىن «جويدى».

جاۋىنگەرلىك ازىرلىكتىڭ جوعارى الەۋەتى

ماڭعىستاۋ وڭىرىندە ەلىمىزدىڭ قورعانىس ءمينيسترى, گەنەرال-پولكوۆنيك رۋسلان جاقسىلىقوۆ ازەربايجان, قىرعىز رەسپۋب­ليكاسى, تاجىكستان جانە وزبەك­ستاننان كەلگەن ارىپتەستەرىن سەنىپ تاپسىرىلعان اسكەري بولىم­شەلەردىڭ وقۋ-جاۋىنگەرلىك مۇمكىندىكتەرىمەن جانە وقۋ-جاتتىعۋدى وتكىزۋ شارتتارىمەن تانىستىردى. قورعانىس ۆەدومستۆولارىنىڭ باسشىلارى الدىمەن قازاقستان قارۋلى كۇشتەرى اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىنىڭ زىمىران-ارتيللەريالىق كەمە­سىندە بولدى. وندا دەلەگاتسيا باسشىلارى كەمەنىڭ جاۋىنگەرلىك مۇمكىندىكتەرى مەن ورىندايتىن تاپسىرمالارىمەن تانىسىپ, سۇڭگۋىر ورتالىعىنا كەلدى. وقۋ-جاتتىعۋ كەشەنىندە ولارعا جاۋىنگەر جۇزۋشىلەردى كاسىبي دايىنداۋ بارىسىندا قولدانىلاتىن قارۋ-جاراق پەن تەحنيكالىق قۇرالدار تۋرالى ماعلۇمات بەرىلدى.

بۇدان كەيىن شەتەلدىك قوناق­تارعا 25744 اسكەري بولىمىندە تەڭىز جاياۋ اسكەرلەرىن دايىنداۋ جۇزەگە اسىرىلاتىن وقۋ ترەناجەرلەرى كورسەتىلدى. دەلەگاتسيا باسشىلارى «ويماشا» پوليگونىندا اسكەري قىزمەتشىلەردى ورنالاستىرۋ جانە تاماقتاندىرۋ جاعدايىمەن تانىسىپ, قارۋ-جاراق پەن اسكەري تەحنيكانى تەكسەرگەن سوڭ اسكەري اتىس الاڭىنا كەلدى. وندا دوستىق ارميالارى اسكەري قىزمەتشىلەرى تاكتيكالىق اتىس ەلەمەنتتەرىن ءساتتى ورىنداپ, اتۋ كەزىندە كەرەمەت شەبەرلىك پەن دالدىك كورسەتتى. سونىمەن قاتار قورعانىس ۆەدومستۆولارىنىڭ باسشىلارى «باتىس» جەدەل قولباس­شىلىعى اسكەرلەرى بىرىككەن توبىنىڭ باسقارۋ پۋنكتىندە بولىپ, ونىڭ مۇمكىندىكتەرىمەن جانە وقۋ-جاتتىعۋدىڭ جوسپارىمەن تانىستى.

«بىرلەستىك-2024» وقۋ-جاتتى­عۋى اياسىندا تۇنگى ۋاقىتتا قاتى­سۋشى مەملەكەتتەردىڭ اسكەري جا­ۋىنگەرلەرى تاكتيكالىق ءىس-قيمىلداردى تاجىريبە تۇرىندە كورسەتتى.

اسكەرلەردىڭ بىرىككەن ءىس-قيمىلىن باقىلاۋ الاڭىنان بەس ەلدىڭ قورعانىسقا جاۋاپتى باسشىلارى تۇگەل باقىلاپ وتىردى. ايتا كەتۋ كەرەك, «ويماشا» پوليگونىندا وتكەن سوعىس قيمىل­دارى تەاترىندا قاتىسۋشى ەل­دەردىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى 17 تاكتيكالىق ەپيزودتى پىسىقتادى. ونىڭ ءبارى حاليفات مەملەكەتىن قۇرۋعا ۇمتىلعان زاڭسىز قارۋلى قۇرىلىمداردى تاۋىپ, ولاردىڭ كوزىن جويۋ جونىندەگى بىرىڭعاي وقۋ-جاۋىنگەرلىك تاپسىرمالارعا باعىندى. ارنايى وپەراتسيانى ءساتتى جۇزەگە اسىرۋدا جەر ءۇستى جانە اۋەدەن بارلاۋ قىزمەتتەرى ماڭىزدى ءرول اتقاردى.

باندالىق قۇرىلىمداردىڭ بازا­لارىن تاپقاننان كەيىن, ارنايى ماقساتتاعى توپتار سوق­قى بەرۋ ءۇشىن ارميالىق اۆيا­تسياعا كوورديناتتاردى تاپسىردى. سونىمەن قاتار العى شەپتەگى بازالىق ايماقتاردى, سودىرلاردىڭ پوزيتسيالارىن جانە ولاردىڭ باعدارى مەن قوزعالىسىن ىزدەۋدى جاۋىنگەر­لىك ەكيپاجدار, Wing Loong, Orbiter جانە Puma ۇشقىشسىز ۇشاتىن اپپاراتتارىنداعى بارلاۋ كەشەندەرى جۇزەگە اسىردى. باندالىق قۇرىلىمداردىڭ ورىستەگەن جەرى ارتيللەريا­­نىڭ كۇشىمەن جويىلدى. جاۋ پوزيتسياسىنان ۇشىرىلعان دروندار توبىنىڭ شابۋىلىنا اسكە­ري قىزمەتشىلەر راديوەلەكتروندى كۇرەس قۇرالدارىمەن ءوزارا ءىس-قيمىل جاساي وتىرىپ, جىلجىمالى زەنيتتى زىمىران كەشەندەرىمەن جانە زەنيتتىك قوندىرعىلارمەن تويتارىس بەردى. وسىلايشا, زاڭسىز قارۋلى قۇرىلىمعا بارىنشا زيان كەلتىرۋ ماقساتىمەن اسكەرلەر توبىنىڭ بىرىككەن بولىمشەلەرى باسقارىلاتىن مينا الاڭدارى مەن ارتيللەريا كۇشتەرىن قول­دانىپ «وت قاپشىعىن» قۇرۋ بو­يىنشا مانەۆر جاسادى.

جاۋ ارتيللەرياسىنىڭ اتىس شابۋىلىن تويتارۋعا تانككە قارسى قول جانە ستانوكتىق گراناتومەتپەن, رەاكتيۆتى جاياۋ اسكەر وتشاشارىمەن, تانككە قارسى زىمىران كەشەندەرىمەن جانە پۋلەمەتتەرمەن جابدىقتالعان ۇتقىر توپتار قاتىستى. ولاردىڭ تۋننەلدەر ارقىلى شەگىنىس جاساۋى اسكەري كونتينگەنتتەر ارتيللەريالىق ەسەپ توپتارى­نىڭ قولداۋىمەن جۇزەگە اسىرىلدى. «ساق قورعانى» تاكتيكالىق ءتاسىلىن ورىنداۋ كەزىندە تانك ەكيپاجدارى ۇيلەسىمدى قيمىل كورسەتتى. شابۋىلعا تويتارىس بەرۋدەگى ءادىستىڭ ارتىقشىلىعى – تانكتەردىڭ اياق استىنان پايدا بولۋى جانە شابۋىلداۋشى جەڭىلىسكە ۇشىراۋى بولدى. زاڭسىز قارۋلى قۇرىلىم توپتارىنىڭ سىتىلىپ كەتۋىنە اتىس شەبىندە ورنالاسقان رەزەرۆتىك كۇشتەر كەدەرگى كەلتىردى. وپەراتسيانىڭ ساتتىلىگى الدىن الا ءتيىمدى پوزيتسياعا يە بولعان تاكتيكالىق اۋە دەسانتىن, سونداي-اق ارالاس اۆياتسيالىق توپتىڭ سوققىلارىن ەنگىزۋ ارقىلى دامىدى. ودان ءارى اسكەري مانەۆر­لەر كاسپي جاعالاۋىندا جانە توقماق مۇيىسىنە جاقىن تەڭىز ۋچاسكەسىندە جالعاستى.

ەپتىلىگى مەن جاۋىنگەرلىك دايىندىقتى شىڭداۋعا نەگىز­دەلگەن «بىرلەستىك-2024» جەدەل-تاكتيكالىق كوماندالىق-شتاب­تىق وقۋ-جاتتىعۋىنىڭ سوڭى توق­ماق مۇيىسىندەگى كاسپي تەڭى­زى­نىڭ قازاقستان سەكتورىندا پراك­تيكالىق ءىس-قيمىلداردى پىسىقتاۋمەن اياقتالدى. جوسپار بويىنشا قۇرلىقتىڭ وسى بولىگىنە شوعىرلانعان سودىرلار توبىنىڭ قالدىقتارى ايتارلىقتاي شى­عىنعا ۇشىرايدى. بىرىككەن اسكەر­لەر توبىنىڭ بولىمشەلەرى بارلاۋ جۇرگىزىپ, ميناعا قارسى قام­تا­ماسىز ەتۋ, ارالىق بازانى, قۇر­­لىقتاعى جانە تەڭىزدەگى سو­دىر­­لاردى جويۋ جۇمىستارىن جۇر­­­گىزدى. وپەراتسياعا اسكەري-تە­ڭىز دەسانتى مەن اۋە دەسانتتارى, شابۋىلداۋ ەشەلوندارى, ءمو­­بيلدى-اتىس توبى قاتىستى. ولار­­­دىڭ ارەكەتتەرى زىمىران-ارتيل­­لەريالىق كەمەلەرمەن, ارتيل­­لەريامەن, ارميالىق جانە ماي­­داندىق اۆياتسيامەن قولداۋ تاپتى.

قاتىسۋشىلاردى وقۋ-جات­تىعۋدىڭ اياقتالۋىمەن ەلىمىزدىڭ قورعانىس ءمينيسترى, گەنەرال-پولكوۆنيك رۋسلان جاقسىلىقوۆ قۇتتىقتادى. ول قارۋلى قاق­تىعىستى وقشاۋلاۋ جونىندەگى بىرلەسكەن وپەراتسيا باسقارۋ ورگاندارىنىڭ ۇيلەسىمدىلىگىن, جاۋىنگەرلىك ازىرلىكتى جانە اسكەري كونتينگەنتتەر بولىمشەلەرىنىڭ جەدەل ۇيلەسىمدىلىگىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعانىن جەتكىزدى. اسكەري قىزمەتشىلەر بۇل تاپسىرمانى ءساتتى ورىنداپ, جاۋىنگەرلىك جاعدايداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدىڭ وڭ تاجىريبەسىن الدى.

– وقۋ-جاتتىعۋ جوسپارىن ىسكە اسىرۋ بارىسى ناقتى جاۋىنگەرلىك جاعدايلارعا جاقىن مودەلدەندى. قايتا توپتاستىرۋ جانە بىرىككەن اسكەرلەر توبىن قۇرۋ ماسەلەلەرى پىسىقتالدى. تاكتيكالىق ەپيزودتاردى ورىنداۋ كەزىندە ءارتۇرلى قارۋ-جاراق پەن اسكەري تەحنيكا قولدانىلدى, اۆياتسيا, اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىنىڭ كەمەلەرى, ارتيل­لەريالىق ەسەپتوپتار, اۋە قورعانىسىنىڭ زەنيتتىك-زىمى­راندىق كەشەندەرى, بروندى جانە ينجەنەرلىك تەحنيكا, ۇشقىش­سىز ۇشۋ اپپاراتتارى جۇمىل­دى­رىلدى, – دەپ ناقتىلادى ول.

سونداي-اق قورعانىس ءمينيسترى بيىل قۇرلىقتا جانە تەڭىزدە وتكى­زىلگەن وقۋ-جاتتىعۋ تەك اۋقى­مى­مەن عانا ەمەس, جەكە قۇرامنىڭ كاسىبي دايىندىق دەڭگەيىمەن دە ەرەكشەلەنەتىنىن اتاپ ءوتتى.

– قاتىسۋشى ەلدەردىڭ اس­كە­ري كونتينگەنتتەرى ءبىر ساپتا جا­ۋىنگەرلىك مىندەتتەردى كەلىسىپ ءارى شەبەر ورىنداۋعا دايىن ەكەندىكتەرىن دالەلدەدى. بىرلەسكەن وقۋ-جاتتىعۋ ءوز ماقساتىنا قول جەتكىزدى جانە قويىلعان مىن­دەتتەر تولىق كولەمدە ورىندالدى دەپ ەسەپتەيمىن, – دەدى ر.جاقسىلىقوۆ.

ءراسىم بارىسىندا ازەربايجان قورعانىس ءمينيسترى زاكير گاسانوۆ, قىرعىز رەسپۋبليكاسى قورعانىس ءمينيسترى باقتىبەك بەكبولوتوۆ, وزبەكستان قورعانىس ءمينيسترى باحودير قۇربانوۆ جانە تاجىكستان قارۋلى كۇشتەرى باس شتابى باستىعىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى سايداسرور سايد ابدۋللوزودا ءسوز سويلەدى. وقۋ-جاتتىعۋدى ۇيىمداستىرۋشىلارعا العىسىن بىلدىرگەن دەلەگاتسيا باسشىلارى دايىندىقتىڭ جوعارى دەڭگەيىن اتاپ ءوتتى. قاتىسۋشى ەلدەر قارۋلى كۇشتەرىنىڭ ىقتيمال اگرەسسيالىق اكتىلەردى تويتارۋعا جاۋىنگەرلىك ازىرلىگىن نىعايتۋعا قىزمەت ەتەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.

وقۋ-جاتتىعۋ سوڭىندا قاتى­سۋشى ەلدەر قورعانىس مي­نيسترلەرىنىڭ بۇيرىقتارىمەن بىرقاتار اسكەري قىزمەتشى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا قوسقان ۇلەسى ءۇشىن مەدالمەن جانە ەستەلىك كادە­سىيلارمەن ماراپاتتالدى. ءىس-شارا اسكەري كونتينگەنتتەر لەگىنىڭ سالتاناتتى شەرۋىمەن اياقتالدى.

سوڭعى جاڭالىقتار