فوتو: سەنات
وتىرىس بارىسىندا بىرقاتار حالىقارالىق كەلىسىم راتيفيكاتسيالاندى. اتالعان زاڭدار نەگىزىنەن حالىقارالىق جۇك تاسىمالداۋ راسىمدەرىن وڭايلاتۋدى, سونداي-اق ترانزيتتىك-كولىكتىك الەۋەتتى جانە حالىقارالىق ساۋدا-ەكونوميكالىق قاتىناستاردى ودان ءارى نىعايتۋ ءۇشىن قولايلى جاعداي جاساۋدى كوزدەيدى. ولار – «تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمىنا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ ۇكىمەتتەرى اراسىنداعى حالىقارالىق قۇرامداستىرىلعان جۇك تاسىمالدارى تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى», «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى حالىقارالىق اۆتوموبيل تاسىمالدارى تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى», «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعىتىن دامىتۋ جونىندەگى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» جانە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى ترانسكاسپي حالىقارالىق كولىك باعىتىن, ونىڭ ىشىندە قىتاي – ەۋروپا قاتىناسىنداعى كونتەينەرلىك پويىزدار ءۇشىن دامىتۋ جونىندەگى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭدار.
پالاتا وتىرىسىندا قازاقستان مەن قىتاي اراسىنداعى مادەني-گۋمانيتارلىق سالاداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا ارنالعان «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى مادەني ورتالىقتاردى ءوزارا قۇرۋ تۋرالى كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» زاڭ دا قارالىپ, ماقۇلداندى.
سونىمەن قاتار دەپۋتاتتار «مەملەكەتتiك ساتىپ الۋ تۋرالى» زاڭدى جانە وعان ىلەسپە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ساتىپ الۋ جانە ارتىق زاڭنامالىق رەگلامەنتتەۋدى بولعىزباۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى», «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسىنە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭداردى قارادى.
سەنات توراعاسى زاڭنامالىق تۇزەتۋلەردىڭ ماڭىزىنا نازار اۋدارىپ, مەملەكەت باسشىسى جولداۋدا ساتىپ الۋدىڭ جاڭا ساپالى جۇيەسىن ەنگىزۋدى تاپسىرعانىن تىلگە تيەك ەتتى. سونداي-اق ول زاڭنىڭ نەگىزگى نورمالارىنا توقتالىپ ءوتتى.
«بۇل زاڭدار پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىمەن ماقۇلداندى. سونىڭ اياسىندا ءادىل, اشىق جانە ءتيىمدى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ ءۇشىن جاڭا قۇقىقتىق تەتىكتەر قاراستىرىلىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ راسىمدەرى قايتا قارالىپ, پروتسەستەردى ودان ءارى وڭتايلاندىرۋعا جانە ولاردى تسيفرلاندىرۋعا باسا ءمان بەرىلدى. مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلارداعى سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن بارىنشا ازايتۋعا, سونداي-اق, قوعامدىق باقىلاۋدى كۇشەيتۋگە ارنالعان ەرەجەلەر دە بار. وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردى قولداۋ شارالارى دا نازاردان تىس قالعان جوق. ساتىپ الىناتىن تاۋارلار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ جانە ولاردىڭ ۋاقتىلى ورىندالۋى ءۇشىن بيزنەستىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋعا ارنالعان نورمالار دا قامتىلعان. ءادىل جانە ترانسپارەنتتى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋ زاڭناماسى ەل ەكونوميكاسىنىڭ وسۋىنە وڭ ىقپالىن تيگىزەدى دەپ سەنەمىز», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.
سەنات وتىرىسىندا دەپۋتاتتار «عىلىم جانە تەحنولوگيالىق ساياسات تۋرالى» زاڭدى جانە وعان ىلەسپە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە عىلىم جانە تەحنولوگيالىق ساياسات, پلاتفورمالىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە مەملەكەتتىك باقىلاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى», «سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كودەكسىنە (سالىق كودەكسى) جانە «سالىق جانە بيۋدجەتكە تولەنەتىن باسقا دا مىندەتتى تولەمدەر تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كودەكسىن (سالىق كودەكسى) قولدانىسقا ەنگىزۋ تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭداردى ەكىنشى وقىلىمدا قاراپ, ماقۇلدادى.
پالاتا توراعاسى اتاپ وتكەندەي, زاڭدارعا ەنگىزىلگەن تۇزەتۋلەر ۇلتتىق عىلىمي جۇيەنى جەتىلدىرۋدى, سونداي-اق عىلىمي-تەحنيكالىق جانە يننوۆاتسيالىق قىزمەتتى ءتيىمدى ۇيلەستىرۋدى كوزدەيدى.
«نەگىزگى زاڭ ارقىلى عىلىمي قىزمەت سۋبەكتىلەرى جانە ولاردىڭ قۇقىقتارى ايقىندالدى. جاس عالىمداردى ىنتالاندىرۋ جانە عىلىمي قىزمەتتى قارجىلاندىرۋ تەتىكتەرى دە قايتا قارالىپ وتىر. عىلىمي-تەحنيكالىق جەتىستىكتەردى كوممەرتسيالاندىرۋعا ارنالعان تۇزەتۋلەر دە قامتىلعان. وسىعان وراي كاسىپكەرلەرگە سالىقتىق جانە ينۆەستيتسيالىق جەڭىلدىكتەر بەرۋ قاراستىرىلىپ وتىر. الداعى ۋاقىتتا قارالعان زاڭدار ەلىمىزدىڭ عىلىمي جۇيەسىن جاڭعىرتۋعا ءوز سەپتىگىن تيگىزەدى دەپ سەنەمىز», دەدى ماۋلەن اشىمباەۆ.
سونداي-اق وتىرىس كەزىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن قۇرىلعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورنىقتى دامۋ سالاسىنداعى ۇلتتىق ماقساتتارى مەن مىندەتتەرىنىڭ ىسكە اسىرىلۋىنا مونيتورينگ جۇرگىزۋ جونىندەگى پارلامەنتتىك كوميسسيانىڭ قۇرامىنا سەنات دەپۋتاتتارىن سايلاۋ تۋرالى ماسەلە قارالدى. پارلامەنت رەگلامەنتىنە سايكەس ەكى پالاتا بىرلەسكەن وتىرىسقا دەيىن كوميسسيا قۇرامىنا ەنەتىن كانديداتۋرالارىن ايقىنداۋى قاجەت. وسىعان بايلانىستى سەناتتان پارلامەنتتىك كوميسسيانىڭ قۇرامىنا ولگا بۋلاۆكينا مەن ەۆگەني بولگەرتتى سايلاۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى.
بۇدان بولەك, ءىس-شارا كەزىندە سەناتورلار دەپۋتاتتىق ساۋالدارىن جولدادى.
