سۋرەتتى تۇسىرگەندەر – ا.دۇيسەنباەۆ, ە.ۇكىباەۆ
مەملەكەت باسشىسى, ەڭ الدىمەن, تۋريزم الەمدىك ەكونوميكانىڭ قارقىندى دامۋىنا ىقپال ەتىپ وتىرعان ءارى ينۆەستورلار ءۇشىن تارتىمدى سالا ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– بۇگىندە الەمدىك جالپى ونىمدەگى ءتۋريزمنىڭ ۇلەسى 9 پايىزدان استى. ياعني پاندەمياعا دەيىنگى دەڭگەيگە قايتا كەلدى دەۋگە بولادى. دۇنيەجۇزىندەگى جۇمىس ورىندارىنىڭ شامامەن 10 پايىزى تۋريزمگە تيەسىلى. ءاربىر ءتورتىنشى جۇمىس ورنى وسى سالادا اشىلىپ جاتىر. كورسەتىلەتىن قىزمەتتەر بويىنشا الەمدىك ەكسپورتتىڭ 30 پايىزى, ينۆەستيتسيانىڭ 7 پايىزى جانە سالىق تۇسىمدەرىنىڭ 5 پايىزى تۋريزم ارقىلى تۇسەدى. قازاقستاندا ءتۋريزمنىڭ بارلىق ءتۇرىن دامىتۋعا مول مۇمكىندىك بار, ەكولوگيالىق تۋريزمنەن باستاپ بيزنەس تۋريزمىنە دەيىن دامىتۋعا بولادى, – دەدى پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدىڭ گەوگرافيالىق تۇرعىدان وڭتايلى ورنالاسقانىنا, الۋان ءتۇرلى تابيعاتىمىز, باي ءارى بىرەگەي تاريحي-مادەني مۇرامىز بار ەكەنىنە قاراماستان, تۋريزم سالاسىنداعى الەۋەتتىڭ تولىق پايدالانىلماي وتىرعانىن سىنعا الدى.
– ەكونوميكانىڭ ماڭىزدى سالاسى سانالاتىن تۋريزم ازىرگە ءتيىمدى بولماي تۇر. بۇل – ۇكىمەت پەن اكىمدىكتەردىڭ جىبەرگەن كەمشىلىگى. كەيىنگى ءتورت جىلدا ەكونوميكا قۇرىلىمىنداعى ءتۋريزمنىڭ ۇلەسى 3,7 پايىزدان 3,2 پايىزعا دەيىن ازايىپ كەتتى. بۇل الەمدەگى ورتاشا كورسەتكىشتەن ءۇش ەسە تومەن. بۇعان قوسا, اتالعان كورسەتكىش بويىنشا ءبىز كليماتى مەن مادەنيەتى ۇقساس كورشى ەلدەرگە دە ەسە جىبەرىپ وتىرمىز. تۋريزم سالاسى قارقىندى تۇردە دامۋ ءۇشىن شۇعىل ءارى جۇيەلى شارالار قابىلداۋ قاجەت ەكەنى انىق, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت ايرىقشا نازار اۋدارۋدى قاجەت ەتەتىن بىرنەشە باسىم باعىتقا ارنايى توقتالدى. مەملەكەت باسشىسى, ەڭ الدىمەن, تۋريزم سالاسىنىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى.
– دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق فورۋمنىڭ باعالاۋى بويىنشا ەلىمىز تۋريزم سالاسىنداعى ىسكەرلىك ورتانى دامىتۋ دەڭگەيى تۇرعىسىنان 119 ەلدىڭ ىشىندە 70-ورىندا تۇر. بۇل ماقتاناتىن كورسەتكىش ەمەس. دەمەك بۇل سالادا بيزنەس جۇرگىزۋگە قولايلى جاعداي جاسالماعان. سول سەبەپتى تۋريستەر ءنوپىرى ارتقانىنا قاراماستان, كۋرورتتىق ايماقتارداعى ورىن سانى وسپەك تۇرماق, كەرىسىنشە, ازايىپ بارادى. الاكول دەمالىس ايماعىنىڭ جەتىسۋ وبلىسى جاعى مەن الماتى تاۋ كلاستەرى كوش سوڭىندا كەلەدى. الاكولدەگى قوناقۇيلەر, وتەلدەر مەن تۋريستىك بازالاردىڭ سانى 24-كە, ال الماتىدا 16-عا قىسقارعان. سالدارىنان بيۋدجەت تۇراقتى سالىق تۇسىمىنەن, ال وڭىرلەر جۇمىس ورىندارىنان قاعىلىپ وتىر, – دەدى پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق پاركتەر مەن ورمان قورىنا تيەسىلى ايماقتاردا جەر تەلىمىن ءبولۋ ماسەلەسى زاڭ تۇرعىسىنان قيىنداعانىنا بايلانىستى بيزنەس وكىلدەرى تاراپىنان شاعىم ءتۇسىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ال بۇل ۇزاقمەرزىمدى ينۆەستيتسيا سالۋ, قارىزعا قارجى تارتۋ جانە تۋريزم ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ مۇمكىندىكتەرىن شەكتەيدى.
– مىسالى, تۋريزم سالاسىنداعى 17 سەرپىندى ينۆەستيتسيالىق جوبانىڭ ىشىندە تەك ەكەۋى ءىرى جوبا ەكەنى ءمالىم بولدى. بىراق ولارعا دا بيۋدجەتتەن قوماقتى قارجى قۇيۋ كەرەك. سوعان قاراعاندا, ۇكىمەت جوبالاردى ءوز قارجىسىمەن جۇزەگە اسىرۋعا دايىن ينۆەستورلارمەن جەتكىلىكتى دەڭگەيدە ءتيىمدى جۇمىس ىستەي الماي وتىر. ال ولارعا كەرەگى – تەك ينفراقۇرىلىم جاعىنان قولداۋ. تۋريزم سالاسىنا ينۆەستورلاردى تارتۋ ءۇشىن اشىق ءارى تۇراقتى جاعداي قاجەت. ۇكىمەت پەن وڭىرلەردىڭ اكىمدەرى كۋرورتتىق ايماقتار قۇرىلىسىنىڭ باس جوسپارىن تسيفرلىق نۇسقاعا كوشىرۋگە كىرىسىپ, وعان اشىق قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتكەنى ءجون. الەۋەتتى ينۆەستوردىڭ بوس جەر تەلىمدەرى تۋرالى ماڭىزدى اقپارات الۋعا مۇمكىندىگى بولۋعا ءتيىس, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
بۇل رەتتە مەملەكەت باسشىسى الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن شەتەلدىك IT-مامانداردى, ياعني «تسيفرلىق كوشپەندىلەردى» تارتۋ ىسىنە ايرىقشا ءمان بەرۋ قاجەت دەپ سانايدى. ۇكىمەتكە بيىل قازان ايىنان باستاپ ارنايى «Digital Nomad Visa» جانە «Digital Nomad Residency» باعدارلامالارىن ىسكە قوسۋدى تاپسىردى.
پرەزيدەنتتىڭ پىكىرىنشە, وتاندىق ءتۋريزمدى تەجەيتىن ەلەۋلى تۇيتكىلدىڭ ءبىرى – كولىك ينفراقۇرىلىمىنىڭ ناشارلىعى.
– ەلىمىزدەگى تەمىرجول سالاسى سىن كوتەرمەيدى. ۆاگونداردىڭ كوبى ابدەن ەسكىرگەن. كەيبىر ۆاگونداردا, ءتىپتى كونديتسيونەر دە جوق. ۇكىمەت الداعى بەس جىلدا ۆاگوندار پاركىن جاڭارتۋعا ءتيىس. بۇل جۇمىستى سوزباي, جەدەل اياقتاۋ قاجەت. سونداي-اق تەمىرجول ستانسالارىنىڭ اۋماعىن اباتتاندىرۋ كەرەك, بارلىعى حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي بولۋعا ءتيىس. جاز ايلارىندا جولاۋشىلار سانى كۇرت ارتاتىنى بەلگىلى. جۇرت ءجيى باراتىن جەرلەرگە جايلى ۆاگوندارى بار پويىزداردى كوبەيتۋ قاجەت. بۇل – وتە جەدەل اتقاراتىن مىندەت. اۆتوموبيل جولدارىنىڭ ساپاسى دا ناشار. اسىرەسە شالعايدا ورنالاسقان دەمالىس ايماقتارىنا كولىكپەن جەتۋ وڭاي ەمەس. ءتىپتى وتە قيىن. تاس جول جوق دەۋگە بولادى. «استانا – الماتى» باعىتىنداعى جولدى جوندەۋ جۇمىستارى 2021 جىلدان بەرى سوزىلىپ كەلەدى. بۇل – قازاقستاننىڭ وڭتۇستىگى مەن ورتالىعىن بايلانىستىرىپ تۇرعان كۇرە جول. قۇرىلىسى اياقتالماي جاتقان تاعى بىرنەشە جوبا بار. بۇلار – «اتىراۋ – استراحان», «تالدىقورعان – وسكەمەن», «مەركە – بۋرىلبايتال», «اقتوبە – قاندىاعاش», «كازتالوۆكا – جانىبەك» باعىتتارى. ءبىر سوزبەن, مۇنداي احۋال ايماقتاردىڭ تۋريستىك الەۋەتىن تولىق اشۋعا مۇمكىندىك بەرمەي وتىر. ونىڭ ۇستىنە, جول جوندەۋ جۇمىستارىنىڭ سمەتالىق قۇنى جىل سايىن قىمباتتايدى. ۇكىمەت وسى قۇرىلىستاردى بيىل تولىق اياقتاۋى كەرەك. بارلىق باعىت بويىنشا جۇرتتىڭ كەدەرگىسىز قاتىناۋىن قامتاماسىز ەتۋ قاجەت, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى دەمالىس ورىندارىمەن لوگيستيكالىق بايلانىستىڭ ناشارلىعى ىشكى تۋريزمگە عانا ەمەس, شەتەلدىك قوناقتاردىڭ دا كەلۋىنە اسەر ەتەتىنىن ايتتى.
– شەتەلدىك تۋريستەردىڭ 90 پايىزىنا جۋىعى كورشىلەس تمد ەلدەرىنە تيەسىلى. الىس شەتەلدەن كەلەتىن تۋريستەر ازىرگە از. حالىقارالىق زەرتتەۋلەرگە سايكەس, ساياحاتشىلاردىڭ 70 پايىزدان استامى ۇشاقپەن 4 ساعات اينالاسىندا جەتەتىن دەمالىس ورىندارىنا بارعاندى ءجون كورەدى. دەمەك قىتاي, ءۇندىستان, شىعىس ازيا, تاياۋ شىعىس ەلدەرىنەن كەلەتىن تۋريستەر ءۇشىن قازاقستان وتە تارتىمدى بولۋى مۇمكىن. بۇل رەتتە شەتەلدىك تۋريستەردىڭ ۇلتتىق مەنتاليتەتىمەن, ولاردىڭ مۇددەسىمەن جانە سۇرانىستارىمەن ساناسىپ, وزىندىك ەرەكشەلىكتەرىن ەسكەرگەن ءجون. بۇكىل تۋريستكە ءبىر باعدارلاما ۇسىنۋعا بولمايدى. ول ءۇشىن جوعارى بىلىكتى ماماندار كەرەك جانە ساپالى جۇمىس ىستەۋ قاجەت. الداعى بەس جىلدا ەلىمىزگە كەلەتىن تۋريستەر سانىن ەكى ەسە, ءتىپتى ءۇش ەسە ارتتىرۋعا مۇمكىندىگىمىز بار. اۋە تاسىمالى سالاسىن دامىتۋ قاجەت. ەڭ الدىمەن, تانىمال اۋە باعىتتارىنداعى لوۋكوستەرلەردىڭ سانىن كوبەيتۋ كەرەك. قازىر قازاقستاننىڭ جولاۋشىلار تاسىمالى قۇرىلىمىنداعى لوۋكوستەرلەردىڭ ۇلەسى – نەبارى 21 پايىز. سالىستىرمالى تۇردە ايتقاندا, گرۋزيا مەن ازەربايجاندا بۇل كورسەتكىش 56 جانە 37 پايىزدى قۇرايدى. سونىمەن قاتار بيزنەس اۋە تاسىمالى نارىعىندا ۇدايى وزگەرىستەرگە تاپ بولىپ وتىر. ءتىپتى وعان بەيىمدەلىپ ۇلگەرمەيدى. «اتامەكەن» پالاتاسىنىڭ مالىمەتى بويىنشا بيىل الاكول باعىتىنداعى اۋە رەيستەرى سۋبسيدياسىز قالدى. بۇل تۋرالى تۋريستىك وپەراتورلار ماۋسىم باستالار الدىندا عانا ءبىلدى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ بيىل قىتايداعى قازاقستان ءتۋريزمى جىلى دەپ جاريالانعانىن ەسكە سالىپ, كورشى ەلدەن تۋريستەردى كوبىرەك تارتۋ ءۇشىن مادەني الەۋەتىمىزدى پايدالانۋ, شەكارا ماڭىنداعى تۋريستىك ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا ايرىقشا ءمان بەرۋ ماڭىزدى ەكەنىنە نازار اۋداردى. بۇل رەتتە ۇكىمەتكە شەكارالاس ايماقتاردىڭ اكىمدەرىمەن بىرلەسىپ, ەلدى مەكەندەردى تۋريستەر قابىلداۋعا دايىنداۋ, «باقتى» جانە «كولجات» باقىلاۋ-وتكىزۋ بەكەتتەرىندەگى جاڭعىرتۋ جۇمىستارىن تەزىرەك اياقتاۋ, سونداي-اق قازاقستانعا كەلگەن شەتەلدىك تۋريستەردىڭ قاۋىپسىزدىگىن ۇدايى باقىلاۋدا ۇستاۋ جونىندە تاپسىرما بەرىلدى.
پرەزيدەنت تۋريستىك ايماقتاردى ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ ىسىندە دە تۇيتكىلدەر كوپ ەكەنىنە توقتالدى.
– تۋريستىك بازالاردا ەنەرگيا قۋاتىنىڭ ءوزى جەتىسپەيدى. سول سەبەپتى دەمالۋشىلار كوبىنە جارىقسىز قالادى. سالدارىنان ادامدارعا قاتەر تونەدى. سونداي-اق ءورت شىعۋ قاۋپى بار, تۇرمىستىق تەحنيكا جارامسىز بولىپ قالادى. كاسىپكەرلەر قۇرالداردىڭ ىستەن شىعۋىنا جانە ازىق-ت ۇلىكتىڭ بۇزىلۋىنا بايلانىستى زور شىعىنعا باتادى. ۇكىمەت اكىمدىكتەرمەن بىرلەسىپ, كۋرورت ايماقتارىن ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىممەن قامتاماسىز ەتۋ ىسىنە تەكسەرۋ جۇرگىزۋگە ءتيىس. تۋريستىك ورىنداردى ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىممەن, سونىڭ ىشىندە ەلەكتر ەنەرگياسىمەن, كارىز جۇيەسىمەن, تازارتۋ قۇرىلعىلارىمەن, اۋىزسۋمەن جانە كىرەبەرىس جولدارمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ارنايى بيۋدجەتتىك باعدارلاما قاجەت, – دەدى پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇكىمەتتىڭ بارلىق وڭىردە ءبىر مەزەتتە 20 تۋريستىك ايماقتى دامىتۋ جوسپارىن سىنعا الىپ, مۇنداي ءتاسىل ءتيىمسىز ەكەنىن, مەملەكەتتىڭ شەكتەۋلى رەسۋرسىن زايا كەتىرەتىنىن مالىمدەدى. پرەزيدەنتتىڭ پىكىرىنشە, قازاقستان ءتۋريزمىنىڭ جاھاندىق دەڭگەيدەگى تولقۇجاتىنا اينالۋعا لايىق اناعۇرلىم پەرسپەكتيۆتى نىسانداردى قىسقامەرزىم ىشىندە رەتكە كەلتىرگەن ءجون.
– الماتى ءوڭىرىنىڭ تاۋ كلاستەرى, ماڭعىستاۋ جاعاجاي ءتۋريزمى جانە ششۋچە-بۋراباي كۋرورتتىق ايماعى ەڭ قولايلى باعىتتار سانالادى. الماتى – قازاقستان ءتۋريزمىن دامىتۋدىڭ باستى ورتالىعى. جالپى تۋريستەر لەگىنىڭ تورتتەن ءبىرى, سونىڭ ىشىندە شەتەلدىك تۋريستەردىڭ جارتىسى وسى قالاعا تيەسىلى. بىراق قالانىڭ تۋريستىك ينفراقۇرىلىمى جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلە جاتقان نوپىرگە توتەپ بەرە المايدى. دەمالىس جانە مەرەكە كۇندەرى شىمبۇلاققا كەلۋشىلەر سانى ونىڭ وتكىزۋ مۇمكىندىگىنەن 2,5 ەسە اسىپ كەتەدى. سوندىقتان تاۋ شاڭعىسى كلاستەرىن, ونىڭ ىشىندە الماتى وبلىسىنداعى تۇرگەن شاتقالىندا جىل بويى جۇمىس ىستەيتىن تاۋ كۋرورتىن سالۋ ارقىلى ودان ءارى دامىتۋ وتە ماڭىزدى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
سونىمەن قاتار پرەزيدەنت ۇكىمەتكە ماڭعىستاۋ وبلىسىنىڭ اكىمدىگىمەن بىرگە كاسپي جاعالاۋىنداعى تۋريزم ينفراقۇرىلىمىنىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ءۇشىن قوناقۇي جانە مەيمانحانا بيزنەسىنىڭ الەمدىك برەندتەرى مەن فرانشيزالارىن تارتۋمەن بەلسەندى اينالىسۋدى, جاعالاۋداعى كۋرورتتىق ايماقتاردى دامىتۋ جونىندەگى دۋباي مەن باكۋ قالالارىنىڭ تاجىريبەسىن ەسكەرە وتىرىپ, اقتاۋ قالاسىنىڭ باس جوسپارىن قايتا قاراۋدى, اقتاۋعا الماتىدان, اقتوبەدەن, شىمكەنتتەن جانە اتىراۋدان قاتىنايتىن اۋە رەيستەرىنىڭ سانىن ارتتىرۋدى, «جىلى جاعاجاي» اۋماعىنداعى جوبالاردى جىل سوڭىنا دەيىن اياقتاۋدى, سونداي-اق كەندىرلى دەمالىس ايماعىن دامىتۋ ءىسىن جەدەلدەتۋدى تاپسىردى.
مەملەكەت باسشىسى ششۋچە-بۋراباي كۋرورتتىق ايماعىنداعى تۇمسا تابيعات, تاريحي جانە مادەني ەسكەرتكىشتەر ءبىزدىڭ بىرەگەي بايلىعىمىز ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
– بۋراباي استانادان الىس ەمەس. سوندىقتان ەلوردا تۇرعىندارى مەن قوناقتارى بۇل جەرگە ءجيى بارادى. تۋريستەر سانى جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلە جاتىر. دەگەنمەن وندا ينفراقۇرىلىم سالۋ جۇمىسى وتە باياۋ ءجۇرىپ جاتىر. سالدارىنان جەرگىلىكتى دەمالىس ورىندارىنداعى ەكولوگيالىق احۋال ءالى دە كۇردەلى. جەرگىلىكتى بيلىك ماڭىزدى ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردىڭ ورىندالۋىن سوزبالاڭعا سالىپ وتىر. مىسالى, ششۋچە-بۋراباي كۋرورتتىق ايماعىن دامىتۋ جوسپارى تولىق جۇزەگە اسىرىلعان جوق. بۇل قۇجات سوناۋ 2012 جىلى قابىلدانعان. جوسپار بويىنشا 126 ميلليارد تەڭگە بولىنۋگە ءتيىس ەدى. ءىس جۇزىندە 35 ميلليارد تەڭگە بەرىلگەن. بۇل – كوزدەلگەن قارجىنىڭ نەبارى 28 پايىزى. ون جىلدان استام ۋاقىت ءوتتى. بىراق دەمالىس ورنىندا تازارتۋ قوندىرعىلارى ورناتىلعان جوق. سۋ جەلىلەرى مەن جىلۋ كوزدەرىنىڭ قۇرىلىسى دا تولىق بىتپەگەن. ۇكىمەت, پرەزيدەنت ءىس باسقارماسى جانە وبلىس اكىمدىگى وسى جوبالاردى كوپكە سوزباي, قىسقا مەرزىمدە اياقتاۋعا ءتيىس, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
بۇدان بولەك, ۇكىمەت پەن جەرگىلىكتى اكىمدىككە «بۋراباي» كۋرورتىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان «اقبۋرا», جوكەي كولى, قاتاركول, تەكەكول جانە باسقا دا جاڭا تۋريستىك ايماقتاردى دامىتۋ, بۋراباي ايماعىنا استانا, قاراعاندى, پاۆلودار, وسكەمەن قالالارىنان جەدەل قاتىنايتىن پويىزداردى ىسكە قوسۋ, پرەزيدەنت ءىس باسقارماسى ازىرلەپ جاتقان «Burabay Travel» بىرىڭعاي تسيفرلىق پلاتفورماسىندا ماڭايداعى تۋريستىك ايماقتاردى تۇگەل قامتۋ مىندەتتەرى جۇكتەلدى.
مەملەكەت باسشىسى قازاقستان ءتۋريزمىن ناسيحاتتاۋ ءۇشىن زاماناۋي قۇرالداردى بەلسەندى قولدانۋ قاجەت دەپ سانايدى.
– ەلىمىز تۋرالى قىزىقتى مالىمەتتەردى عالامدىق اقپارات كەڭىستىگىندە كەڭىنەن تاراتقانىمىز ءجون. ءتۋريزمدى دامىتۋ ءۇشىن قازاقستاندا وتەتىن اۋقىمدى حالىقارالىق شارالاردى تولىعىمەن پايدالانۋ كەرەك. بيىل ەلىمىزدە V دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارى وتەدى. بۇل دودا ءتول ءداستۇرىمىزدىڭ, مادەنيەتىمىز بەن سپورتىمىزدىڭ ۇيلەسىم تاپقانىن كورسەتەدى. بىراق الەمدىك مەديا-كەڭىستىكتە بۇل تۋرالى اقپاراتتار وتە از دەۋگە بولادى. مۇنداي مۇمكىندىكتى جىبەرۋگە بولمايدى. شەتەلدەن تۋريستەر تارتۋ ءۇشىن ەلىمىزدى بارىنشا تانىتۋ كەرەك. حالىقارالىق ءىرى مەديا-كومپانيالارمەن تىعىز جۇمىس ىستەۋ قاجەت. سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنە وسى شارۋانى پىسىقتاۋدى تاپسىرامىن, – دەدى پرەزيدەنت.
مەملەكەت باسشىسى ءسوزىن قورىتىندىلاي كەلە, ەكولوگيا ماسەلەسىنە ارنايى توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, ءتۋريزمدى دامىتامىز دەپ, تابيعاتقا زيان كەلتىرۋگە بولمايدى.
– قوعامدا ەكولوگيالىق مادەنيەت قالىپتاسىپ كەلەدى. بىراق وتكىر ماسەلەلەر دە از ەمەس. وكىنىشكە قاراي, وزەن-كولدىڭ جاعاسىن, ورمان ءىشىن قوقىسقا تولتىراتىندار ءالى دە ازايماي تۇر. تازالىقتى ساقتاۋ ءۇشىن ارنايى ەكولوگيالىق شارالار وتكىزۋگە ءماجبۇرمىز. قازىر ەلىمىزدە «تازا قازاقستان» اكتسياسى ءجۇرىپ جاتقانىن بىلەسىزدەر. بۇل جۇمىستىڭ ءتيىمدى بولۋى, ەڭ الدىمەن, جۇرتتىڭ سانا-سەزىمىنە بايلانىستى. ارينە, ازاماتتاردىڭ ەكولوگيالىق ساۋاتىن كوتەرۋ دە ماڭىزدى. وسىعان وراي مادەنيەت, ەكولوگيا, وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىكتەرى ناقتى شارالاردى قولعا الۋعا ءتيىس. بۇل باعىتتا اعارتۋشىلىق جۇمىستارمەن عانا شەكتەلۋگە بولمايدى. كەز كەلگەن ازامات تابيعاتتا ەمىن-ەركىن دەمالۋى ءۇشىن بارلىق جاعداي جاسالۋى قاجەت. تۋريست قاي جەرگە تۇراقتاپ, قاي جەردە وت جاعۋعا رۇقسات ەتىلگەنىن ءبىلۋى كەرەك. سوندىقتان دەمالىس ورىندارىندا وسىنداي لايىقتى ينفراقۇرىلىم بولۋى قاجەت. بۇل ماسەلەمەن اكىمدىكتەر اينالىسۋعا ءتيىس, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
سونىمەن قاتار جيىندا تۋريزم جانە سپورت ءمينيسترى ەرمەك مارجىقپاەۆ, كولىك ءمينيسترى مارات قاراباەۆ, الماتى قالاسىنىڭ اكىمى ەربولات دوساەۆ, شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى ەرمەك كوشەرباەۆ, «Accor» قوناقۇيلەر جەلىسىنىڭ تمد بويىنشا باس ديرەكتورى الەكسيس دەلاروفف, «Orient Finance Group» كومپانياسىنىڭ اكتسيونەرى رۋسلان شاەكين, «PANA Group» كومپانياسىنىڭ تەڭ قۇرىلتايشىسى نۇرجان نيازاليەۆ, «SkyWayTravel» تۋريستىك كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى اسەم قوزباعاروۆا ءسوز سويلەدى.
