اسكەري قىزمەتكە بالا كەزىنەن قىزىعۋشىلىعى ويانعان التاي فارمان ۇلى «ساپتاعى سارباز اتانۋ ارمانىما قانات ءبىتىردى», دەيدى. وسىلايشا, مەرزىمدى اسكەري قىزمەتكە شاقىرىلعاننان كەيىن ەلدىڭ تىنىشتىعى جولىندا ەڭبەك ەتىپ, تەر توگۋدى ماقسات ەتكەن. سودان بەرى ايداۋىلداۋ جونىندەگى اتقىشتار روتاسىندا اعا سارباز-اتقىش, بولىمشە كومانديرى, ۆزۆود سەرجانتى قىزمەتتەرىن ابىرويمەن ورىندادى. ال 2013 جىلدان بەرى قاراۋىل قىزمەتىنىڭ ساپىندا ءجۇر.
مەرزىمدى قىزمەتتە ءجۇرىپ مىقتى كومانديرلەردىڭ الدىن كورگەن ول قازىر قاراۋىل باسشىسى قىزمەتىن اتقارادى. قوعام تىنىشتىعى جولىنداعى قاۋىپپەن ءجيى بەتپە-بەت كەلەتىن قىزمەتتە الدىڭعى بۋىن اعالاردىڭ سىلتەگەن جولى, دەمەۋى كاسىبي مامان رەتىندە شەشىم قابىلداۋعا ءالى كۇنگە دەيىن كومەگىن تيگىزەتىنىن تىلگە تيەك ەتە كەلىپ: «ايداۋىلمەن الىپ جۇرۋگە ارنالعان اتقىشتار روتاسىنىڭ باستى ماقساتى – قاراۋىل قىزمەتىن قامتاماسىز ەتۋ. ناقتى ايتقاندا, قارسى الۋ جانە سوت قاراۋىلدارىنا جاۋاپتىمىز. قارسى الۋ قاراۋىلى تەمىرجول بەكەتتەرىندە اتقارىلسا, سوت قاراۋىلى سوت عيماراتتارىندا جۇرگىزىلەدى. سوت قاراۋىلىنىڭ باستى مىندەتى سول, ايىپتالۋشىلاردى سوتقا ايداۋىلمەن جەتكىزۋ, ولاردىڭ قاشۋىنا جول بەرمەۋ, سوت ۇدەرىسىندەگى تۇلعالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە جاۋاپ بەرۋگە ءتيىسپىز», دەيدى. ونىڭ ايتۋىنشا, قوعام قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋداعى جاۋاپتى ساتتە جاۋىنگەرگە قىراعىلىق كەرەك.
– قىزمەت بارىسىندا وزىمە باعىنىستى جەكە قۇرامنىڭ قىزمەتىنە قىراعى, مۇقيات بولۋىنا ءمان بەرەمىن. سونىمەن قاتار ءار اسكەري قىزمەتشىنىڭ ءوزىنىڭ ار-نامىسىن بيىك ۇستاپ, الدىنا قويىلعان تاپسىرمانى ۋاقتىلى جانە ساپالى ورىنداۋىن تالاپ ەتەمىن. وقىس وقيعا بولا قالسا, جەدەل ارەكەت ەتىپ, جىلدام شەشىم قابىلداۋ دا باستى قاپەردە ۇستايتىن قاعيدامىزعا اينالۋعا ءتيىس, – دەيدى التاي. – ال قاراۋىل قىزمەتىنە تۇسەتىن اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ مورالدىق-پسيحولوگيالىق جاي-كۇيى ودان دا ماڭىزدى. ويتكەنى ادامنىڭ قاجەت كەزدە باتىلدىق تانىتىپ, جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنە ءبىلۋى ءۇشىن ەموتسيونالدىق كوڭىل كۇي ءوز بابىندا بولعانى ءجون. سوندىقتان سوت قاراۋىلىنا تۇسەتىن اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ مورالدىق-پسيحولوگيالىق جاي-كۇيىنە ەرەكشە ىجداعاتتىلىقپەن قارايمىز. قىزمەتكە شىعار الدىندا ولاردىڭ كوڭىل كۇيى مەن دەنساۋلىعى تەكسەرىلەدى. ويتكەنى مۇنىڭ ءبارى جاۋاپتى مىندەت اتقارۋ كەزىندە اسكەري قىزمەتشىگە كەدەرگى كەلتىرمەۋگە ءتيىس.
سوت ۇدەرىسى كەزىندە ۇلاندىق اسكەري قىزمەتشىلەرگە ءوز ارەكەتتەرىنە باعا بەرۋدى دە ۇيرەنۋگە تۋرا كەلەدى. بۇل – وتە ماڭىزدى ەرەجە. ويتكەنى سوت ۇدەرىسىندە اسكەري قىزمەتشىلەر سوتتالۋشىلاردىڭ قاشۋىنا جول بەرمەۋگە مىندەتتى بولعاندىقتان, ءتارتىپتى قاداعالاپ, قاتىسۋشىلاردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە جاۋاپ بەرەدى. سونداي-اق ءبىر مەزەتتە سوتتالۋشىمەن قارىم-قاتىناس كەزىندە ايداۋىل قىزمەتشىنىڭ قاپەردە ۇستاۋى كەرەك قاعيدانىڭ ءبىرى – اسكەري قىزمەتشى جانە قۇقىق قورعاۋ سالاسىنىڭ وكىلى ەكەنىڭدى ءبىر ءسات تە ۇمىتپاۋ. دەمەك بۇل قىزمەتتەن تىس قارىم-قاتىناسقا تۇسپەي, انتقا ادالدىق تانىتىپ, مىندەتكە ءمىنسىز بولۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا ءمان بەرۋگە شاقىرادى. سەبەبى اسكەري قىزمەتشى ءوز باسىنىڭ ار-نامىسىن جوعارى ۇستاعاندا عانا قاۋىپسىزدىكتى ساقتاپ, تارتىپكە باعىندىرۋدىڭ جولىن تابا بىلەدى.
جاۋاپتى قىزمەتتىڭ جاۋىنگەرى التاي جۋحين وتباسىنىڭ الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن دە ۇمىت قالدىرعان كەزى جوق. ءوزى قوستاناي وبلىسىنىڭ امانگەلدى اۋدانىنا قاراستى قاراسۋ اۋىلىندا قاراپايىم كوپبالالى وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن. وتباسى قۇندىلىعىن قاپەرىنەن شىعارماعان ول بۇگىندە ومىرلىك سەرىگىمەن بىرگە بەس بالا تاربيەلەپ وتىر.
«جاۋىنگەرلىك قىزمەت وتباسىلىق ومىرىمە ەشقانداي كەدەرگى كەلتىرمەيدى. بۇل ءۇشىن ارنايى دەمالىس كۇندەرى بەلگىلەنگەن. سوندىقتان ەلىم ءۇشىن ساپتاعى سارباز, وتباسىمدا ادال جار, ۇلگىلى اكە بولۋعا بارىمدى سالامىن», دەيدى التاي. سەبەبى وتان وتباسىنان باستالادى. ال وتباسى تىنىش بولسا, وتانىڭ دا تىنىش بولادى دەپ سانايتىن كەيىپكەرىمىز بوس ۋاقىتىن وتباسىنا ارناپ, تازا اۋادا سەرۋەندەپ, تابيعات اياسىندا دەمالعاندى جاقسى كورەدى. ايتۋىنشا, اسكەري ءومىر ۋاقىتتىڭ باعاسىن ۇقتىرىپ, ءار ءساتتى ماعىنالى وتكىزۋگە تاربيەلەيدى. سپورتپەن دە تۇراقتى شۇعىلدانىپ, قولى قالت ەتكەندە كىتاپ وقۋدى ادەتىنە اينالدىرعان سارباز قوعام تىنىشتىعىن ساقتاۋدا ارقاشان قىراعى.
