پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ ەكونوميكالىق رەفورما جانە وڭىرلىك دامۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى ۇلىقبەك تۇماشينوۆ تۇرعىن ءۇي ساياساتىن رەفورمالاۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار تۋرالى زاڭ جوباسى اياسىندا جاساعان بايانداماسىندا تۇرعىن ءۇيدى جەكەشەلەندىرۋ جانە ءارتۇرلى ساناتتاعى ادامداردى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسىن كوتەردى.
اتالعان زاڭ جوباسى وتكەن جىلعى قاراشادا ءبىرىنشى وقىلىمدا ماقۇلداندى.
زاڭ جوباسىندا مىنا ماسەلەلەر قاراستىرىلعان:
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا وتباسى بانكىن «تولىققاندى دامۋ ينستيتۋتى» ەتىپ, ازاماتتاردى ەسەپكە قويۋ مەن تۇرعىن ۇيلەردى ءبولۋدى ورتالىقتاندىرۋعا باعىتتالعان نورمالار كوزدەلگەن.
جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگانداردان تۇرعىن ءۇيدى تىركەۋ, ەسەپكە الۋ جانە ءبولۋدى وتباسى بانكىنىڭ قۇزىرەتىنە بەرۋ ۇسىنىلادى.
زاڭ جوباسىندا اسكەري قىزمەتتى اتقارۋ, قۇقىقتىق ءتارتىپتى قورعاۋ كەزىندە, سونداي-اق ادام ءومىرىن قۇتقارۋ كەزىندە قازا تاپقان ادامداردىڭ وتباسىن ءبىر جىلدان كەشىكتىرمەي تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا نورما ەنگىزىلگەن.
زاڭ جوباسىن 2-ءشى وقىلىمعا دايىنداۋ بارىسىندا:
ءبىرىنشى. وتباسى بانكى ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەر جۇيەسىندە جانە دەپوزيتتەرگە مىندەتتى كەپىلدىك بەرۋ جۇيەسىندە ساقتالىپ قالدى. سونداي-اق وتباسى بانكىنىڭ قىزمەتىن ليتسەنزيالاۋ دا ساقتالاتىن بولادى.
ەكىنشى. زاڭ جوباسىنا «ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز» ازاماتتارعا جالعا بەرىلگەن تۇرعىن ۇيلەردى – ەندى «جەكەشەلەندىرۋ قۇقىعىن بەرۋ» تۋرالى ۇسىنىس ەنگىزىلدى.
بۇگىنگى تاڭدا ساتىپ الۋ قۇقىعىنسىز بەرىلەتىن تۇرعىن ۇيلەر – حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىنا عانا بەرىلەتىنى بەلگىلى. بۇل ازاماتتارعا جالعا بەرىلەتىن باسپانانى جەكە مەنشىك رەتىندە قالدىق قۇنىمەن الۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
مۇنداي جاڭا جەكەشەلەندىرۋ قۇقىعىن – بارلىق وڭىرلەردە 51 مىڭ حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىنىڭ ازاماتتارى پايدالانا الادى.
2017 جىلدان بەرى قايتارىمسىز نەگىزدە جالعا بەرىلەتىن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 418 ملرد تەڭگەدەن استام قاراجات ءبولىندى جانە وڭىرلەردە 51 مىڭ پاتەر سالىنىپ, بەرىلدى («نۇرلى جەر» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا).
ءۇشىنشى. جالعىز باسپاناسى «اپاتتى تۇرعىن ءۇي» دەپ تانىلعان ءۇيدىڭ ورنىنا بەرىلگەن تۇرعىن ءۇيدى جەكەشەلەندىرۋ قۇقىعىن بەرۋ ەنگىزىلىپ وتىر. ول قولداۋ تاپتى. بۇل ۇسىنىس 1600-دەن استام ازاماتتىڭ ماسەلەسىن شەشۋگە باعىتتالعان.
ءتورتىنشى. «تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى تۋرالى» زاڭنىڭ 13-بابىنىڭ 8-تارماعىنا سايكەس مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي قورىنان تۇرىپ جاتقان ۇيلەردى 11 ساناتقا (سوعىس ارداگەرلەرى; 1 جانە 2 توپتاعى مۇگەدەكتەر; قىزمەت بارىسىندا قازا تاپقان اسكەري قىزمەتشىلەر مەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ وتباسى مۇشەلەرى; يادرولىق سىناقتاردان زارداپ شەككەن ازاماتتار جانە ت.ب.) «مەنشىگىنە وتەۋسىز الۋعا» قولدانىستاعى قۇقىق ساقتالدى.
بەسىنشى. اسىراۋشىسىنان ايىرىلعان ادامداردىڭ مۇددەلەرىن قورعاۋ ماقساتىندا «جەسىرلەر» ساناتى – جەكە دەربەس ساناتقا ءبولىندى. ول, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارى تىزىمىنە جاڭا سانات رەتىندە قوسىلدى.
«جەسىرلەر – اسىراۋىندا كامەلەتكە تولماعان بالالارى بار جانە كۇندىزگى بولىمدە وقيتىن بالالارى بار, بىراق ولار جيىرما ءۇش جاسقا تولعانعا دەيىن».
سونداي-اق جەكەلەگەن نورمالاردى ناقتىلايتىن جانە زاڭ جوباسىنىڭ مازمۇنىن جاقسارتاتىن تۇزەتۋلەر ەنگىزىلدى.
قىرمىزى جۇماعاليقىزى,
ەۇۋ ستۋدەنتى
