ەكونوميكا • 11 ماۋسىم, 2024

كرەاتيۆتى يندۋستريا قالاي دامىپ جاتىر؟

400 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

قازىرگى تاڭدا  ەكونوميكانىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ بىرىنە  اينالىپ وتىرعان كرەاتيۆتى يندۋستريا – قارجىنىڭ ەرەكشە سالاسى. ول ءبىراز ەلدەردە مەملەكەتتىك قولداۋعا يە بولىپ, نارىقتا ءىجو-گە قوسقان ۇلەسى 3%, ال كەيبىر دامىعان ەلدەردە 10-12%-دى قۇرايدى, دەپ جازادى Egemen.kz.

كرەاتيۆتى يندۋستريا قالاي دامىپ جاتىر؟

جالپى  بىزدە  ۇلتتىق ەكونوميكانى دامىتۋدا وزىندىك ۇلەسى بار كرەاتيۆتى يندۋستريانىڭ ساۋلەت, ءسان, ونەر, مۋزىكا, ديزاين, كينو, IT-تەحنولوگيالار مەن  حالىق قولونەرى سەكىلدى  شىعارماشىلىق باعىتتارى جۇمىس ىستەيدى. بۇعان دەيىن اتالعان  ەكونوميكانىڭ ناقتى انىق­تا­ماسى مەن تىزبەسى بولماعان.  تەك ۇكىمەتتىڭ وتكەن جىلعى  6 ماۋسىمداعى №448 قاۋلىسىمەن وسى  قىزمەت تۇرلەرىنىڭ تىزبەسى بەكى­تىل­دى. وعان 43 ەكونوميكالىق قىزمەتتىڭ جالپى جىكتەمەسى ەنگىزىلىپ,  32 مىڭ كاسىپكەرلىك سۋبەكتىسىندە 300 مىڭعا تارتا   ادام جۇمىس ىستەيدى. نەگىزگى كاپيتالعا سالىنعان ينۆەس­تيتسيا 35 ملرد تەڭگەگە جۋىق بولسا, ەل ەكونوميكاسىنا قوسقان ۇلەسى – شامامەن 2,7%.

جالپى كەلەر  جىلعا دەيىنگى ۇلت­­تىق دامۋ جوسپارىندا  جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرىپ, كرەاتيۆتى دە ءبىلىمدى جاستاردى جۇمىسپەن قامتۋ مىندەتتەرى كوزدەلگەن ەدى.

وعان قوسا, ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى كرەا­تيۆ­تى يندۋستريانى دامىتۋدا  ءىجو-گە سالىمدى  3%-عا, جۇمىسپەن قام­تىلعانداردىڭ ۇلەسىن 4%-عا دەيىن ۇلعايتىپ, شاعىن جانە ورتا بيزنەس سانىن 80 مىڭ بىرلىككە دەيىن جەتكىزۋگە, سونىمەن قاتار ءونىم ەكسپورتىن 200 ملن دوللارعا ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرۋگە ءتيىس دەگەن بولجام جاسايدى. قالاي دەسەك تە  الدىمىزداعى جىلى  كرەاتيۆتى يندۋستريانىڭ قازاقستان ەكونوميكاسىنا قوسقان ۇلەسى 5%-عا­­­­ جەتۋى كەرەك.

سونىڭ  ءبىر دالەلى - تاياۋدا سانكت-پەتەربۋرگ قالاسىندا وتكەن  حالىقارالىق ەكونوميكالىق فورۋمىندا شىعارماشىلىق باستامالار مەن مادەني مۇرا قوعامدىق قورى ءوز جۇمىسىن  تانىستىرعانى بار. ونداعى جالپى ماقسات –  شىعارماشىلىق كاسىپكەرلىك سالاسىندا ءبىلىم بەرۋ, كونسالتينگتىك قىزمەتتەردى كورسەتۋ, حالىقارالىق قىزمەتتەردى ىلگەرلەتۋ مەن وسى سالاداعى عىلىمي-زەرتتەۋ جانە تالداۋ قىزمەتتەرىن جاريالاۋ ارقىلى قازاقستان مەن ەاەو ەلدەرى اراسىندا  كرەاتيۆتى ەكونوميكا جانە  كرەاتيۆتى يندۋستريانى دامىتۋعا جاۋاپتى ۇيىمدارمەن قاتارلاسا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىق  قارىم-قاتىناس ورناتۋدى  كوزدەپ وتىر. بۇل قور «سانكت-پەتەربۋرگ حالىقارالىق ەكونوميكالىق فورۋمى–24»  اياسىندا رەسەي شىعارماشىلىق يندۋستريا فەدەراتسياسىمەن  ەكونوميكا سالاسىنداعى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمگە العاش رەت قول قويدى. كەلەشەكتە ەكى تاراپ ءوزارا تاجىريبە الماسۋدى, كاسىپكەرلەر اراسىندا شىعارماشىلىق جانە ىسكەرلىك بايلانىستى   ودان ءارى نىعايتۋدى  جوسپارلايدى.

«مۇنداي سەرىكتەستىك  ەكى ەل اراسىندا بيزنەستى ءتيىمدى  دامىتىپ قانا قويماي, حالىقارالىق نارىقتا ءوز پوزيتسياسىن  ايقىنداۋعا مۇمكىندىك الادى.  اتالعان  سالانى  دامىتۋ بويىنشا ۇسىنىستار, ستراتەگيالار مەن  باعدارلامالاردى ازىرلەۋ ىنتىماقتاستىقتىڭ ماڭىزدى باعىتى بولماق», دەيدى شىعارماشىلىق باستامالار مەن مادەني مۇرا قوعامدىق  قورىنىڭ  نەگىزىن قالاۋشى, ساۋلەتشى دينا ابدراحمەت.

سونىمەن قاتار ەلارالىق ءبىلىم بەرۋ  مەن  اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ باستامالارىن دامىتۋ دا ويدا بار ەكەندىگىن جەتكىزدى.

حح

رەسەي كرەاتيۆتى يندۋستريا  فەدەراتسياسىنىڭ باس ديرەكتورى يگور ناماكونوۆ  قازىر ءارتۇرلى باعالاۋلار بويىنشا, 2030 جىلعا قاراي  ءىجو-ءنىڭ  10%-دان  استامى الەمدىك كرەاتيۆتى سالالارعا تيەسىلى بولاتىندىعىن, ال شىعارماشىلىق ءوندىرىستىڭ ءوزى باتىستان  بريكس-كە (برازيليا, رەسەي, ءۇندىستان, قىتاي جانە وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسى ت.ب.) مۇشە ەلدەرىنە كوبىرەك اۋىسىپ جاتقاندىعىن,  10 بريكس  ەلدەرىنىڭ 8-ءى شىعارماشىلىق يندۋستريانى  دامىتۋ ستراتەگياسىن  الەمدىك ارەناداعى پوزيتسيانى  نىعايتۋدا حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ تارماقتارىن ەنگىزگەندىگىن اتاپ ءوتتى.

جالپى فورۋم قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى كرەاتيۆتى يندۋستريانى قولداۋدا  حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ العاشقى  ءارى تابىستى تاجىريبەنىڭ نەگىزىن قالاعانداي.  سونىمەن بىرگە  ءبىزدىڭ قور ستراتەگيالىق باستامالار اگەنتتىگىمەن كەلىسىمگە وتىرىپ,  ەكى ەلدىڭ كرەاتيۆتى ەكونوميكاسىن زەرتتەۋ بويىنشا اقپاراتتىق الماسۋ, كرەاتيۆتى يندۋستريالاردى دامىتۋ, ستراتەگيالاردى ازىرلەۋ كەزىندە كەڭەسۋ, جوبالار مەن باعدارلامالاردى  بىرلەسە جۇزەگە اسىراتىن بولدى. اتالعان اگەنتتىك قازىردىڭ وزىندە وتاندىق ارىپتەستەرىمەن شىعارماشىلىق يندۋستريانى دامىتۋدىڭ وڭىرلىك ستاندارتىن ەنگىزۋ تاجىريبەسىمەن بولىسۋگە دايىن. قازىردىڭ وزىندە سبا  كرەاتيۆتى ەكونوميكالىق دامىتۋ ورتالىعى بىزدەگى «پروديۋسەرلەر كلۋبى» مەن  «شىعارماشىلىق كەڭىستىكتەر جەلىسى» سەكىلدى ەكى اۋقىمدى جوباعا قاتىسۋعا نيەت ءبىلدىرىپ وتىرعان جايى بار.

«الەمدىك نارىقتا باسەكەگە قابىلەتتى جاڭا ەلارالىق جانە پانارالىق شىعارماشىلىق جوبالاردى ءتيىمدى پايدالانۋدا,  شىعارماشىلىق ەكونوميكا سالاسىنداعى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق ستراتەگياسى  قالىپتاستى. ويتكەنى كرەاتيۆتى ەكونوميكا – بۇل جاھاندىق ەكونوميكا. قازاقستان سبا كرەاتيۆتى ەكونوميكالىق دامىتۋ ورتالىعىنىڭ جۇمىسىندا  كەلىسىمگە قول قويعان ءبىرىنشى ەل», دەيدى سبا كرەاتيۆتى ەكونوميكانى دامىتۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ەكاتەرينا چەركەس-زادە.

سونىمەن «شىعارماشىلىق باستامالار مەن مادەني مۇرا» قوعامدىق قورى كرەاتيۆتى يندۋستريا سالاسىنداعى ەكى ءىرى حالىقارالىق ويىنشىمەن ماڭىزدى كەلىسىم جاسادى.

«بۇل قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى كرەاتيۆتى يندۋستريانى قولداۋداعى تابىستى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ باستاماسى. سەرىكتەستىكتەر ءبىزدىڭ كرەاتيۆتى ماماندارىمىزدىڭ شەتەلدەگى ۇستانىمىن نىعايتۋعا جانە جەرگىلىكتى وندىرىستەردى جاڭا يدەيالارمەن كەڭەيتۋگە كومەكتەسەدى. بۇل ىنتىماقتاستىق جاھاندىق ينتەگراتسيا ەل اراسىنداعى جاسامپاز ەكونوميكانىڭ ءوسۋى مەن دامۋىنا قالاي ىقپال ەتەتىندىگىن كورسەتەدى», دەيدى قوردىڭ نەگىزىن قالاۋشى دينا ابدراحمەت.

ءيا,  كرەاتيۆتى يندۋس­تريا ەل ءۇشىن ماڭىزدى ەكونو­مي­كالىق ارتىق­شىلىقتىڭ ءبىرى ەكەنى راس. الەمدە بۇل ناعىز ين­كليۋ­زيۆتى ەكونوميكانىڭ دامۋ كوزى بولىپ تۇر. ازاماتتاردىڭ شىعارماشىلىق الەۋەتى مەن زياتكەرلىك كاپيتالىنا نەگىزدەلگەن «شىعارماشىلىق ءوندىرىس» بولاشاقتا ەكونوميكانىڭ ەڭ ماڭىزدى سالاسىنا اينالۋى ابدەن مۇمكىن.       

جج

سوڭعى جاڭالىقتار

«سپارتاك» تاعى دا جەڭىلدى

سپورت • بۇگىن, 11:55