وسىلايشا, حالقىمىزدىڭ ۇلى پەرزەنتتەرىنىڭ قۇرمەتىنە بەرىلگەن اۋدان اتاۋلارىندا ۇلتتىق بىرىزدىلىك قاعيداتى ساقتالعان جوق. وكىنىشكە قاراي, بۇل ماسەلەگە ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگى جىلدارىندا دا جەتە ءمان بەرىلمەدى. كوپتەگەن اۋداننىڭ اتاۋى قازاقىلانعانمەن, «اركىم ءوز بەتىنشە تۇيە ايداعانداي» جاعداي قالىپتاستى. ماسەلەن, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا وتكەن عاسىردىڭ توقسانىنشى جىلدارىنىڭ اياق شەنى مەن وسى عاسىردىڭ باسىندا حالىقارالىق «قازاق ءتىلى» قوعامى وبلىستىق فيليالى بەلسەندىلەرىنىڭ ۇيىتقى بولۋىنىڭ ناتيجەسىندە اۋدانداردىڭ كوپشىلىگىنىڭ اتاۋى قازاقىلاندىرىلعان. بىراق قىزىلجار وڭىرىنەن شىققان ۇلى تۇلعالاردىڭ اتى-جوندەرىن العان اۋدانداردىڭ اتاۋلارى ارقيلى جازىلعان: بۇرىنعى سەرگەەۆ اۋدانى – شال اقىن اۋدانى, بۋلاەۆ اۋدانى – ماعجان جۇماباەۆ اۋدانى, تسەليننىي اۋدانى – عابيت مۇسىرەپوۆ اتىنداعى اۋدان بولىپ قايتا اتالعان. وبلىستا جامبىل اۋدانى بۇرىننان بار بولعاندىقتان, سول ۇلگىمەن «ماعجان اۋدانى», «عابيت اۋدانى» دەپ جازۋ, ال ءۋاليحانوۆ اۋدانىن «شوقان اۋدانى» دەپ وزگەرتۋ قاجەت ەدى.
قوستاناي وبلىسىندا بۇرىنعى وباعان اۋدانى – التىنسارين اۋدانى, تاران اۋدانى – بەيىمبەت مايلين اۋدانى بولىپ قايتا اتالعان. جامبىل وبلىسىندا بۇرىنعى لۋگوۆوي اۋدانى ت. رىسقۇلوۆ اۋدانى بولىپ وزگەرتىلگەن. تۇركىستان وبلىسىنداعى بۇرىنعى لەنگىر اۋدانى تولە بي اۋدانى بولىپ وزگەرتىلگەنىمەن, رەسمي قۇجاتتاردا «تولەبي اۋدانى» دەپ جازىلىپ كەتكەن.
رەسپۋبليكا اۋداندارىنىڭ اتاۋلارىن شولىپ قاراساق, ولاردى بىرىزدىلەندىرۋدە اتقاراتىن جۇمىس ءالى از ەمەستىگى اڭعارىلادى. سونىڭ ىشىندە ماعىناسى تۇسىنىكسىز جانە ەلىمىزدىڭ تاريحىنا تىكەلەي قاتىسى جوق تۇلعالاردىڭ قۇرمەتىنە بەرىلگەن, سونداي-اق پاتشالىق جانە كەڭەستىك وتارلاندىرۋ ساياساتىمەن بايلانىستى اتاۋلاردى وزگەرتۋ قاجەتتىگى انىق. مىسالى, قاراعاندى وبلىسىنداعى وساكاروۆ اۋدانىنىڭ اتاۋى قازاقتىڭ «اسا قارلى» دەگەن سوزىنەن شىققان دەگەن بولجام بار. وسى اۋداننىڭ ءماسليحاتى 2022 جىلى اۋدان اتاۋىن سارىبەل دەپ وزگەرتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعان. الايدا بۇل شەشىم جوعارى جاقتا ءالى بەكىتىلگەن جوق.
پاۆلودار وبلىسىنداعى قازاقتىڭ «تەمىر» سوزىنەن شىققان جەلەزين اۋدانىنىڭ جانە پاتشالىق وتارلاۋشىلاردىڭ ءدىني ۇعىمىمەن بايلانىستى ۋسپەن اۋدانىنىڭ اتاۋلارىن دا وزگەرتەتىن كەز جەتتى. قوستاناي وبلىسىندا دەنيسوۆ جانە فەدوروۆ تەكتەرىمەن اتالاتىن اۋداندار دا وتارشىلدىقتىڭ ەسكەرتكىشىندەي مىزعىماي تۇر. باتىس قازاقستان وبلىسىنداعى ماعىناسى تۇسىنىكسىز قازتالوۆ اۋدانىنىڭ اتاۋىن دا اۋىستىرۋ كەرەك سياقتى. بۇعان قوسا, اۋدانداردىڭ اتاۋلارىنىڭ قايتالانۋى دا – ويلانارلىق جايت. ماسەلەن, الماتى, جامبىل جانە سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا جىر الىبى جامبىل ەسىمىمەن اتالاتىن اۋداندار بار. ەسىل وزەنىنىڭ اتاۋى اقمولا, سولتۇستىك قازاقستان وبلىستارىنداعى جانە استانا قالاسىنداعى اۋداندارعا بەرىلگەن. اقسۋ اتاۋىن جەتىسۋ جانە پاۆلودار وبلىستارىنىڭ اۋداندارى ەنشىلەگەن.
پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ تۇركىستاندا وتكەن ەكىنشى وتىرىسىندا سويلەگەن سوزىندە: «ونوماستيكا سالاسى تاريحي سانا-سەزىمدى جاڭعىرتۋدىڭ ماڭىزدى يدەولوگيالىق قۇرالى ەكەنى بەلگىلى. كەيبىر ادامداردىڭ قالاۋىمەن جالعان ءومىربايانى ادەيى قولدان جازىلعان كەڭەس ءداۋىرىنىڭ قايراتكەرلەرى بار. ونداي جاساندى تۇلعالاردىڭ ەسىمىن ءتۇرلى نىساندارعا بەرۋدى دوعارۋ قاجەت. جالپى, ونوماستيكا سالاسىن تارتىپكە كەلتىرگەن ءجون. بۇل شارۋا كەشەندى جانە دايەكتى تۇردە ءبىر ورتالىقتان اتقارىلۋعا ءتيىس. ونوماستيكا بۇل – اتا-بابالارىمىزعا بايلانىستى يا بەلگىلى تۇلعالاردىڭ تۋىسقاندارىنىڭ ءىسى ەمەس. بۇل – مەملەكەتتىڭ شارۋاسى. وسى سالاداعى بارلىق ءراسىمدى ءىس جۇزىندە رەتتەۋ ماڭىزدى. وندا ايماقتاردىڭ ەرەكشەلىگىمەن قاتار, جالپىۇلتتىق باسىمدىقتار دا ەسكەرىلۋى كەرەك», دەگەن بولاتىن.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس قولدانىستاعى زاڭناماعا ونوماستيكاعا بايلانىستى وزگەرىستەر ەنگىزىلىپ, وسى سالادا قوردالانىپ قالعان ءتۇيىندى ماسەلەلەر تۇپكىلىكتى شەشىمىن تابادى دەپ سەنەمىز.
