تۇساۋكەسەرگە ەلىمىزدە اككرەديتتەلگەن شەت مەملەكەتتەر مەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ ەلشىلەرى, پارلامەنت دەپۋتاتتارى مەن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, قازاقستاننىڭ ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدارى مەن عىلىمي قوعامداستىق وكىلدەرى قاتىستى. كوپتىڭ اراسىندا دەفەكتولوگ, تيفلوپەداگوگ ءادىل ورالباەۆ تا بار. مامان ەلورداداعى №10 مەكتەپ-گيمنازياسىندا كوزى ناشار كورەتىن بالالارعا كەڭىستىكتى باعدارلاۋدى ۇيرەتەدى. ول ءىس-شارادا برايل قارپىمەن شىعارىلعان كونستيتۋتسيانى العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ وقىپ كوردى.
– ماعان اتا زاڭدى برايل قارپىمەن باسىپ شىعارعانى ۇنادى. وقۋعا وتە ىڭعايلى. ءارى ەلىمىزدىڭ كونستيتۋتسياسى بارلىق ازاماتقا قولجەتىمدى بولۋى كەرەك. ءبىز وسىلايشا ءوز قۇقىعىمىزدى ءبىلىپ قانا قويماي, قورعاۋ تەتىكتەرىن پايدالانىپ, ومىردە ءوز ماقساتتارىمىزعا زاڭ اياسىندا قول جەتكىزە الامىز. وسى تۇرعىدا كونستيتۋتسيالىق سوت ماڭىزدى ءارى ۇلكەن قادام جاساپ وتىر, – دەدى ءادىل ورالباەۆ.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كونستيتۋتسياسىن برايل قارپىمەن شىعارۋ –ەقىۇ-نىڭ استاناداعى باعدارلامالار كەڭسەسى مەن مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن جۇزەگە اسقان بىرلەسكەن جوبا. كونستيتۋتسيالىق سوتتىڭ توراعاسى ەلۆيرا ءازىموۆا قولجەتىمدى ورتانى قۇرۋ بارلىعىنىڭ زاڭ الدىنداعى تەڭدىگى مەن سوت تورەلىگىنە قول جەتكىزۋىنىڭ كونستيتۋتسيالىق كەپىلدىگىن بەرەتىنىن اتاپ ءوتتى.
– ءار ادامنىڭ زاڭ ۇستەمدىگىنە, قۇقىعىن قورعاۋعا جانە باسقا دا دۇنيەلەرگە قول جەتكىزۋگە تولىق قۇقىعى بار. كەز كەلگەن ەلدىڭ اتا زاڭىندا وسى سۇراقتاردىڭ جاۋابى بولادى. ءبىزدىڭ ەڭ باستى ماقساتىمىز – كونستيتۋتسيانىڭ ءار ازاماتقا قولجەتىمدى بولۋى. كونستيتۋتسيالىق سوت كونستيتۋتسياعا جانە ادام قۇقىقتارىنىڭ جالپىعا بىردەي دەكلاراتسياسىنا سايكەس ءاربىر ادام ءۇشىن تەڭدىك, قادىر-قاسيەت جانە ادىلدىك قاعيداتىن ىلگەرىلەتۋدى جالعاستىرىپ جاتىر. كونستيتۋتسيا ءماتىنىن برايل قارپىمەن باسىپ شىعارۋ – مەملەكەتتىڭ ادام قۇقىقتارى مەن بوستاندىعىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە كەمسىتپەۋگە بەيىلدىلىگىن راستايتىن «ادىلەتتى قازاقستان» ساياساتىن ىلگەرىلەتۋگە قوسقان ۇلەسىمىز, – دەدى ە.ءازىموۆا.
ەقىۇ-نىڭ استاناداعى باعدارلامالار كەڭسەسىنىڭ باسشىسى فولكەر فروبارتتىڭ پىكىرىنشە, قازاقستان كونستيتۋتسياسىنىڭ ءماتىنىن برايل قارپىمەن باسىپ شىعارۋ قازاقستاندىق كونستيتۋتسيالىق باقىلاۋ ورگانىنىڭ قۇقىق قورعاۋ قۇندىلىقتارىنا جانە اقپاراتقا تەڭ قولجەتىمدىلىكتى قامتاماسىز ەتۋگە تولىق قاۋقارلى ەكەنىن كورسەتتى.
قازاقستان – بۇۇ-نىڭ «مۇگەدەكتەردىڭ قۇقىقتارى تۋرالى» كونۆەنتسياسىنىڭ قاتىسۋشىسى. قۇجاتقا سايكەس ەلىمىز مۇگەدەكتىگى بار ادامدارعا اقپاراتقا, بىلىمگە قول جەتكىزۋدى, زاڭ الدىنداعى تەڭدىكتى جانە تەڭ قۇقىقتىق قورعاۋدى, سونداي-اق سوت تورەلىگىنە قول جەتكىزۋدى قامتاماسىز ەتۋ ارقىلى ادام ءومىرىنىڭ بارلىق اسپەكتىلەرىنە جان-جاقتى قاتىسۋى ماقساتىندا ءتيىستى شارالار قابىلدايدى.
– كونستيتۋتسياعا سايكەس ەلىمىز ءوزىن الەۋمەتتىك مەملەكەت رەتىندە ورنىقتىرادى. اركىمنىڭ زاڭ مەن سوت الدىنداعى تەڭدىگى قاعيداتى باياندى ەتىلگەن. حالىقارالىق مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋ, قوعامنىڭ ءارتۇرلى سالالارىندا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ازاماتتارعا قولايلى جاعدايلار جاساۋ ماقساتىندا بىرقاتار شارا قابىلدانىپ جاتىر. باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى – قوعامنىڭ قۇقىقتىق مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋ. برايل قارپىمەن شىعارىلعان كونستيتۋتسيا ءماتىنىنىڭ باسىلىمدارى 56 مەكەمەگە, سونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق جانە ايماقتىق كىتاپحانالارعا, وقۋ ورتالىقتارى مەن مامانداندىرىلعان مەكتەپتەرگە بەرىلەدى, – دەدى كونستيتۋتسيالىق سوت توراعاسىنىڭ ورىنباسارى باقىت نۇرمۇحانوۆ.
ايتا كەتەيىك, دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس ەلىمىزدە كورۋ قابىلەتى ناشار 160 مىڭ ادام تۇرادى. ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتتارىنا ۇڭىلسەك, رەسپۋبليكادا 85 مىڭ زاعيپ ادام, 4 مىڭنان استام كوزى ناشار كورەتىن بالالار بار. ولاردىڭ 350-گە جۋىعى – زاعيپ بالعىن.
