تەكسەرۋ بارىسىندا سازدى لاي كوشكىنى تاۋ بوكتەرىنىڭ ويىلىپ, «مۇزتاۋ» شاعىن اۋدانىندا سالىنعان زاڭسىز قۇرىلىستاردىڭ سالدارىنان بولعاندىعى انىقتالدى. ونىڭ ۇستىنە مەنشىك يەسى شارۋا قوجالىعىن جۇرگىزۋ ءۇشىن نىسانالى جەر تەلىمىندە رۇقسات قۇجاتتارى جوق قۇرىلىس جۇمىستارىن باستاعان. ءىرى قۇرىلىس نىسانى سوت شەشىمىمەن بۇزىلعانىن بىلەمىز. دەگەنمەن, ءدال وسى كۇندەرى مەگاپوليستە زاڭسىز سالىنعان عيماراتتار كەزەگىمەن ءسۇرىلىپ جاتىر.
مۇنان كەيىن قالا قۇرىلىسىن باقىلاۋ باسقارماسىنا ءال-فارابي داڭعىلى, 101 مەكەنجايىنداعى پەنتحاۋسقا ىرگەلەس عيماراتتاردى بۇزۋعا تۋرا كەلدى. بۇل مەنشىك يەسى دە زاڭسىز تۇرعىزىلعان قۇرىلىستى قالالىق ادىلەت دەپارتامەنتىنىڭ سوت ورىنداۋشىلارىمەن بىرگە ەرىكتى تۇردە بۇزۋعا كىرىسكەن ەدى. سول سياقتى قىز جىبەك كوشەسى, 25 مەكەنجايىنداعى تاۋلى ايماقتا زاڭسىز سالىنعان قۇرىلىس سۇرىلسە, كولەمى 544 شارشى مەتر بولاتىن نىساندى مەنشىك يەسى رۇقسات بەرۋ قۇجاتتاماسىنسىز, اۆتورلىق جانە تەحنيكالىق قاداعالاۋسىز شارۋاشىلىق تاسىلمەن تۇرعىزعان.
زاڭسىز سالىنعان قۇرىلىس نىساندارىنا بايلانىستى قالا اكىمى ەربولات دوساەۆ سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ قوعامدىق كەڭەسىمەن بىرگە جيىن وتكىزدى. ويتكەنى 2022 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا الماتى اكىمدىگى 15 گرادۋستان اساتىن تاۋ بەتكەيلەرىندە قۇرىلىسقا تىيىم سالىپ, قالا قۇرىلىسى جانە ۋربانيستيكا باسقارماسى جىل باسىنان بەرى – 36, 2022 جىلى – 89, 2023 جىلى 40 نىسانعا جوبالاۋ الدىنداعى قۇجاتتامانى بەرۋدەن باس تارتقان بولاتىن.
سول سياقتى سوت شەشىمىمەن بيىل قوعامدىق تاماقتاندىرۋ نىساندارىمەن قوسا, تاعى ءبىر دۇكەن بۇزىلدى. قالا قۇرىلىسىن باقىلاۋ باسقارماسى تۇركەباەۆ كوشەسىندەگى 88-ءۇيدىڭ قاسىنداعى عيماراتتى جوسپاردان تىس تەكسەرگەن كەزدە ىرگەلەس نىساننىڭ رۇقسات قۇجاتتارىنسىز سالىنعانىن انىقتادى. ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك, كاسىپكەرلىك كودەكسىنە سايكەس تەكسەرۋ سۋبەكتىسىنە جوسپاردان تىس تەكسەرۋ تاعايىنداۋ تۋرالى اكتىنى تاپسىرعان كەزدە عانا باستالۋى مۇمكىن.
كەي جاعدايلاردا زاڭسىزدىققا جول بەرگەن مەنشىك يەلەرى اپەللياتسيالىق شاعىم ءتۇسىرىپ, قۇرىلىسىنان ايىرىلماۋعا تىرىسىپ جاتادى. الايدا سوت شەشىمى وزگەرە قويمايدى, ەسەسىنە مۇنداي نىساندار سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن سۇرىلەدى.
تالاپ قويۋ قىزمەتىنىڭ ناتيجەلەرىنە سايكەس, جىل باسىنان بەرى قالادا 28 زاڭسىز نىسان, ونىڭ ىشىندە بيزنەس-ورتالىقتار, مەيرامحانالار, قوسالقى نىساندار مەن اۆتوسەرۆيستەر, سونداي-اق «مەچتا», «الما گاردەن», «Khan», «گراف» سياقتى ءىرى تۇرعىنۇي كەشەندەرى بۇزىلدى. قۇرىلىس نورمالارىن بۇزعانى ءۇشىن 2023 جىلدان باستاپ بيىل ءبىرىنشى توقسانعا دەيىن سوتقا 206 تالاپ-ارىز جولدانسا, ونىڭ 106-سى قاناعاتتاندىرىلىپ, 28 نىسان ءسۇرىلدى.
سونىمەن قاتار تاۋ بوكتەرىندە زاڭسىز قۇرىلىستىڭ 54 فاكتىسى انىقتالدى: بوستاندىق اۋدانىندا – 22, مەدەۋ اۋدانىندا – 24, ناۋرىزبايدا – 8. بۇدان وزگە 45 فاكتى بويىنشا سوتقا تالاپ ارىز بەرىلدى. بۇل باعىتتاعى جۇمىس جالعاسا بەرەدى. قالا قۇرىلىسىن باقىلاۋ باسقارماسى جىل باسىنان بەرى قالانىڭ قۇرىلىس نىساندارىندا 377 جوسپاردان تىس تەكسەرۋ جۇرگىزىپ, زاڭ بۇزۋشىلىقتاردى جويۋعا 211 ۇيعارىم بەردى. ال 2023 جىلى 1074 تەكسەرۋ جۇرگىزىلىپ, 634 نۇسقاما بەرىلگەن.
قۇزىرلى مەكەمە وتكەن جىلدان بەرى سوتقا قۇرىلىس نورمالارىن بۇزعانى ءۇشىن 206 تالاپ ارىز جىبەرىلگەنىن مالىمدەسە, ونىڭ 100-ءى ءالى كۇنگە دەيىن قارالىپ جاتىر. بۇدان وزگە قالا باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن زاڭناماعا ينسپەكتسيالاۋ اياسىندا قۇرىلىس جۇمىسىن توقتاتا تۇرۋ مۇمكىندىگىمەن قۇرىلىس كەزىندە زاڭ بۇزۋشىلىقتاردى انىقتاۋعا, جولىن كەسۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن «جەدەل دەن قويۋ شاراسى» جاڭا باقىلاۋ تەتىگى ەنگىزىلەدى.
قابىلدانعان وزگەرىستەر الماتى قالاسىنىڭ 2040 جىلعا دەيىنگى باس جوسپارىندا جانە ەگجەي-تەگجەي جوسپارلاۋدىڭ جاڭا جوبالارىندا كورىنىس تاپتى. قوعامدىق تالقىلاۋ قورىتىندىسى بويىنشا قالا تۇرعىندارى مەن ساراپشىلاردىڭ بىرقاتار ۇسىنىسى ەنگىزىلدى. سونىڭ ءبىرى – تاۋ بوكتەرىندەگى 4 270 گەكتاردان استام جەردى رەكرەاتسيالىق ايماققا اۋىستىرۋ. ەگەر وسى ۇسىنىس ەنگىزىلسە بۇل جەردە قۇرىلىسقا تىيىم سالىنادى.
قالالىق جوسپارلاۋ جانە ۋربانيستيكا باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, تاۋ بوكتەرىندەگى جەردە نىسانداردى جوبالاۋعا ازاماتتاردىڭ ءوتىنىشى نەگىزىندە سول ايماقتاعى توپىراقتىڭ ينجەنەرلىك-گەولوگيالىق دەرەگى بەرىلەدى. 2022 جىلى 36 نىساننىڭ قۇرىلىسىنا, وتكەن جىلى – 89, ال بيىل 32 نىسانعا رۇقسات بەرىلمەگەن.
بيىل 29 ناۋرىزدا وتكەن كەڭەستە قالا اكىمىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس قالالىق جوسپارلاۋ جانە ۋربانيستيكا, سونداي-اق قالا قۇرىلىسىن باقىلاۋ باسقارمالارىنىڭ جانە اۋدان اكىمدىكتەرىنىڭ ماماندارى تاۋ بوكتەرىندەگى اۋماقتاردا ءوز بەتىنشە قۇرىلىس جۇرگىزەتىندەرگە تۇراقتى مونيتورينگ جۇرگىزۋگە ءتيىس. سونىمەن قاتار زاڭنامانى جەتىلدىرۋ بولىگىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ازىرلەنەتىن قۇرىلىس كودەكسىنە قالا قۇرىلىسىن باقىلاۋ ورگاندارىنىڭ وكىلەتتىكتەرىن كۇشەيتۋ جونىندە ۇسىنىستار ەنگىزىلەدى. بۇل جەردە جەكە تۇرعىن ۇيلەردىڭ قۇرىلىسىن تەكسەرۋگە رۇقسات بەرۋ تۋرالى ايتىلىپ وتىر. ويتكەنى كەيبىر قۇرىلىس سالۋشىلار تاۋ بوكتەرىندە جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ ورنىنا كوپقاباتتى ءۇي تۇرعىزادى.
الماتىدا قۇرىلىس سالاسىندا ءتارتىپ ورناتۋ ماقساتىندا كەشەندى جۇمىس الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسادى.
الماتى
