ايماقتار • 22 مامىر, 2024

كوپشىلىك قولداعان اكتسيا

160 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

سىر وڭىرىندە تۇرعىنداردىڭ ەكولوگيالىق مادەنيەتىن كوتەرۋدى كوزدەگەن «تازا قازاقستان» رەسپۋبليكالىق اكتسياسىنىڭ ءار كەزەڭى ۇتىمدى ۇيىمداستىرىلىپ, تازالىققا جۇمىلعان جۇرتتىڭ قاتارى كوپ بولدى. مەملەكەت باسشىسى باستاماشى بولعان اكتسيا اياسىندا وبلىس پەن اۋدان ورتالىقتارى عانا ەمەس, اۋىلداردا دا مىڭداعان كوشەت ەگىلىپ, كۇل-قوقىس شىعارىلدى. ءبىر-بىرىنە جالعاسقان سەنبىلىكتەر ناتيجەسىندە سۋ ايدىندارى مەن وزەن-كول جاعالاۋلارى تازارتىلدى.

كوپشىلىك قولداعان اكتسيا

اكتسيا باستالعان 9 ءساۋىر كۇنى وبلىس اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆ ۇندەۋ جاريالاپ, وندا ءار ءۇيدىڭ تازالىعى تۇتاس قالا مەن اۋىلدىڭ تازالىعى ەكەنىن ايتقان ەدى. «تازا ولكە» اتاۋىمەن باستالعان اكتسياعا العاشقى قاتاردا ءۇن قوسقان سىرداريا اۋدانىنداعى ناعي ءىلياسوۆ اۋىلى بولدى. وبلىستاعى «ۇلگىلى اۋىل» باي­قاۋى­نىڭ جەڭىمپازى اتانعان ەلدى مەكەن تۇرعىندارىنىڭ سانى 2 مىڭنان اسادى. سولاردىڭ 150-گە جۋىعى «تازا ولكە» اپتالىعىن باستاپ, اۋىلداعى اللەيالار جانە ارىقتاردى تازارتتى.

جالپى, جىل باسىنان بەرى اۋدان­دا 6 مىڭعا جۋىق اعاش وتىر­عىزىلىپ, تازا­لىق جۇمىستارى جۇيەلى ۇيىمداس­تىرىلىپ كەلەدى. تازالىققا ارنالعان «كيەلى مەكەن», «جاسىل ايماق», «ونەگەلى ۇرپاق», ء«مولدىر بۇلاق» اپتا­لىقتارىندا دا وبلىس حالقى ۇيىم­شىلدىق تانىتىپ, ورتاق ىسكە ۇلكەن ۇلەس قوستى.

بىلتىردان باستاپ وبلىس­تا «ۇلگىلى ەلدى مەكەن» كونكۋرسى تۇراقتى وتكىزىلىپ كەلەدى. ونداعى ءار اتالىم بويىنشا جەڭىمپازدارعا وسى ۋاقىتقا دەيىن 29 ارناۋلى تەحنيكا تابىس­تالىپتى. بۇل ءوڭىر جۇرتىنىڭ قورشاعان ورتا تازالىعىن ساقتاپ, اينالاسىن اباتتاندىرۋعا اي­رىق­شا ءمان بەرەتىنىن بايقاتسا كەرەك.

اكتسيا اياسىنداعى ءار اپتا تىن­دىرىمدى ىستەرمەن تۇيىن­دەلىپ تۇردى. «جاسىل ايماق» اپتا­لىعىندا اۋەجايدان وبلىس ورتالىعىنا جەتكىزەر كۇرە جول بو­يىنداعى «رامىزدەر الا­­ڭىندا» تال ەگىلدى. وبلىس اكىمى ن.نا­لى­باەۆ پەن وڭىردە سا­­پاردا جۇرگەن سەناتورلار قا­تىسقان سەنبىلىكتە بوي كوتەر­گەنىنە كوپ بولماعان الاڭ اۋما­عى كوشەتتەرمەن كوم­كەرىلدى. وسى كۇنى جاڭادان شا­ڭىراق كوتەر­گەن 10 وتباسى بىل­تىر عانا ەل يگىلىگىنە بەرىلگەن وتباس­ى ورتالىعى الاڭىنا اعاش كوشەت­تەرىن وتىرعىزدى. جاڭا ءومىر باس­تاعان جاستاردىڭ بۇل باستاماسىن جۇرت­شىلىق جىلى قابىلدادى. شيەلى اۋدانىنداعى «رۋ-6» مەن «Semizbai-U» سەرىك­تەس­تىكتەرىنىڭ قىزمەتكەرلەرى مەكەمە اۋماعىن اباتتاندىرىپ, 500 ءتۇپ اعاش ەكتى. بارلىق اۋدان مەن اۋىل­دا جالعاسقان «جاسىل ايماق» اپ­تا­لىعى ناتيجەسىندە وڭىردە 7 مىڭ­­نان اسا تال وتىرعىزىلعانى بەل­گىلى بولدى.

جالپى, قىسى قاتال, جازى اپتاپ سىردا تال-داراق ەگۋگە ەرەكشە قارايدى. بيىل وبلىس ور­تالىعىنان 2 گەكتارلىق جەر ارشىلىپ, 3 تۇقىمباق ازىرلەنىپ جاتىر. قىزىلوردا–استانا باعىتىندا سالىنىپ جاتقان باس­تى جولدىڭ قوس قاپتالىنا دا جاسىل بەلدەۋ قالىپتاستىرىلادى.

تۇتاس ەلدى قامتىعان اكتسيا قورىتىندىسىنداعى ء«مولدىر بۇلاق» اپتالىعى دا سىردا ەرەكشە ءوتتى. وعان مەملەكەتتىك مەكەمەلەر, جەكە ۇيىم وكىلدەرى, جاس­تار مەن ۆولونتەرلەر, تۇرعىندار قاتىسىپ, بارلىعى 245 تەحنيكا جۇمىلدىرىلدى. ونىڭ اياسىندا سىرداريا وزەنىنىڭ جاعالاۋى, «اق­قۇمشىق» جاعاجايى, «كارى­بوگەت» كوپىرى, «لايكول», «قام­باش», «جالاڭاش», «شومىشكول», «رايىم», «تۇششى», «يىركول», «قارا­وزەك», «الىمكول», «جا­مانكول» كولدەرى مەن «قال­عان­داريا», «ەلتاي», «شىركەيلى» ارنا­لارىنىڭ جاعالاۋى قوقىس­تان, تۇرمىستىق قالدىقتان تازارتىلدى. سۋ ايدىندارى مەن اياقسۋ ارىقتارىنان 40 توننادان اسا قوقىس پوليگوندارعا جەتكىزىلدى.

وبلىستا كۇن جىلىپ, جەر جىبىگەننەن-اق ەكى ايلىق ساني­تارلىق تازالىق, كوركەيتۋ-كو­گالداندىرۋ شاراسى باستالعان ەدى. ناۋرىزدان مامىر ايىنا دەيىن سوزىلاتىن ەكى ايلىق اياسىندا دا 35 مىڭ ءتۇپ سايالى اعاش ەگىلدى. ولارعا وبلىس ور­تالىعىندا جاڭادان قۇرىلعان «جاسىل-قىزىلوردا» مەكەمەسى كۇتىم جاسايدى.

 

قىزىلوردا 

سوڭعى جاڭالىقتار