سونىمەن بيىلعى «الماتى – جالعىز, ءبىز – كوپپىز» دەگەن ۇرانمەن كوكتەم ايلارىندا تولاسسىز جالعاسىن تاپقان باستامالار «قوقىس بيكە» فلەشموبىمەن مارەگە جەتتى. مۇناي ونىمدەرىنەن وندىرىلەتىن قوقىس, ياكي اۋانىڭ لاستانۋىنىڭ نىشانى ىسپەتتى «اۋە پاتشايىمىنداي» «قوقىس بيكە مۇنايبايقىزىنىڭ» بەينەسىن قالا سۋرەتشىلەرى جاساپ, وسى ارقىلى پارىقسىز تۇتىنۋدىڭ سالدارىنا نازار اۋدارۋعا تىرىستى. فلەشموب تۇجىرىمداماسى بويىنشا «قوقىس بيكەلەر» شەرۋى ورتالىقتاعى ارباتتا اياقتالدى. وسىلايشا, تۇرعىندارى ەكولوگيالىق ماسەلەنى دەر كەزىندە شەشۋدىڭ ماڭىزى تۋرالى ويلارىن ءبىلدىرىپ, ەرەكشە ارت-جوبانى قىزىقتادى.
ء«بىزدىڭ قالا – ءبىزدىڭ ماقتانىشىمىز» ناۋقانى ءتورتىنشى اپتاعا ۇلاسقان تۇستا «قوقىستان جاسالعان ۇزدىك ارت-وبەكت» بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازدارى سالتاناتتى تۇردە ماراپاتتالعانىن ايتا كەتۋ ءلازىم. بايقاۋ ناتيجەسىندە ستۋدەنت ءالي جادىقوۆتىڭ «لاستانعان سانا» جوباسى قوقىستان جاسالعان ۇزدىك ارت-وبەكت دەپ تانىلسا (1 ملن تەڭگە جۇلدە), ەكىنشى ورىن ءمۇسىنشى قۋانىش مۇحامەدجانوۆقا بۇيىردى. ول ەسكى ۇيىمداستىرۋ تەحنيكاسىنان «قارا جىلقى جانە قازاق تازىسى» اتتى روبوت جاساعان (جۇلدەسى – 500 مىڭ تەڭگە). ءۇشىنشى ورىندى جاس ساۋلەتشى دانيەل يۋسۋفوۆتىڭ «Architecton – Anthropocene» اتتى جۇمىسى (جۇلدەسى – 300 مىڭ تەڭگە) يەلەندى.
كوشەلەردى تازارتۋ جۇمىستارىمەن قوسا, ناۋقان بارىسىندا قورشاعان ورتانى قورعاۋ, ەكولوگيالىق قۇندىلىقتى قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان باسقا دا بىرقاتار ءىس-شارا ۇيىمداستىرىلدى. سونىڭ ىشىندە مايدانگەرلەرگە, مۇگەدەكتەر مەن جالعىزىلىكتى زەينەتكەرلەرگە قولۇشىن بەرۋدى كوزدەگەن «جاقىنىڭا جاردەم بەر» باستاماسى جۇرەكتەرگە جىلىلىق ۇيالاتتى. ساۋاپتى ءىس ارقىلى 992 ۆولونتەر باق پەن اۋلا اۋماعىن تازالاپ, قورشاۋلار, ورىندىق پەن باسپالداقتاردى سىرلادى, 349 كومەككە مۇقتاج ادامنىڭ ۇيىندەگى اعاشتى كەسىپ, قوقىس شىعاردى.
«قورشاۋىڭدى/ورىندىعىڭدى/ساكىڭدى بويا» اكتسياسى دا دەر كەزىندە قولعا الىنعان تىرلىك بولسا, وعان قاتىسقىسى كەلگەن الماتىلىقتارعا 4 240 ليتر بوياۋ جانە 590 ليتر ەرىتكىش تەگىن تاراتىلدى.
سول سياقتى «مەرزىمى وتكەن ءدارى-دارمەكتى تاپسىر – تابيعاتتى ساقتا» باستاماسى 36 قالالىق ەمحانادا اشىلعان قابىلداۋ پۋنكتىنە 2 815 دانا نەمەسە 76 كيلودان اسا پايدالانۋ مەرزىمى وتكەن دارىلىك پرەپاراتتاردى جيناستىرىپ قانا قويماي, ونى دۇرىس كادەگە جاراتۋ مەن قورشاعان ورتاعا زيانى تۋرالى اقپارات بەرۋ جۇمىستارى ءجۇردى.
ەڭ قىزىعى, قايتا وڭدەۋگە بولاتىن 2 300 كگ تۇرمىستىق قالدىقتى تۇرعىندار سىيلىق كۋپونىنا ايىرباستاۋ ارقىلى قايتالاما شيكىزاتتى كادەگە جاراتۋدى ىنتالاندىرۋعا باعىتتالعان «قوقىستى تاماققا ايىرباستا» اكتسياسىن جانداندىردى. بارلىعى 11 قابىلداۋ پۋنكتى اكتسياعا قاتىسۋشىلارعا 1 867 ازىق-ت ۇلىك كۋپونىن بەردى.
بۇعان دەيىن گازەتىمىزدە جازىلعانداي, ەكولوگيالىق مادەنيەتتى قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا بيىل 3 مامىردا الماتىداعى ارباتتا تەحنيكالىق رەجىمدە پلاستيكالىق بوتەلكە مەن سۋسىننان اليۋميني بانكالاردى قابىلدايتىن ەڭ العاشقى فاندومات ورناتىلعانىن ەسكە سالا كەتۋگە بولادى.
ال «تازا قاسبەتتەر» اكتسياسى 1 600-دەن اسا كوممەرتسيالىق ۇيىم – ءىرى ساۋدا-ويىن-ساۋىق ورتالىقتارى, بيزنەس-ورتالىقتار, قوناقۇيلەر, بازارلار, سۋپەرماركەتتەر, ءدارىحانالار, ازىق-ت ۇلىك دۇكەندەرىن قامتىپ قانا قويماي, تازارتىپ ءوتتى.
قىسقاسى, الماتىدا ءبىر ايدا 30 مىڭداي كوشەت وتىرعىزىلسا, بۇل نيۋ-يوركتىڭ ايگىلى ورتالىق ساياباعىنداعى جاسىل جەلەك قورىنان دا كوپ, ول ساياباقتا 25 مىڭداي اعاش بار ەكەن.
«تازا تاۋلار: قوقىس جيناپ, تۇسكى استى تەگىن ال» باستاماسىمەن كىشى جانە ۇلكەن الماتى شاتقالدارىنداعى «گورەلنيك» جانە «ايۋساي» ۆيزيت ورتالىقتارىنىڭ اۋماعىنان 600 كيلو قوقىس شىعارىلدى.
وسى ارادا «الماتى – ءبىزدىڭ ورتاق ءۇيىمىز» ناۋقانىنا قالا مەكتەپتەرى مەن جوعارى وقۋ ورىندارى دا بەلسەنە قاتىسىپ, «GreenTech», «CleanTech» جانە «ClimateTech» اتالىمدارى بويىنشا ۇزدىك ستارتاپ-جوبالار بايقاۋىندا باق سىنادى. وعان قوسا 500-گە جۋىق وقۋشى «قۇستارعا ۇيا سىيلايىق» چەللەندجى اياسىندا 1 مىڭنان اسا ۇيا جاساپ, ولار مەكتەپ اۋلالارىنا, ساياباقتار مەن گۇلباقتارعا ورناتىلدى.
كوميۋنيتي ورتالىقتاردا «الەۋمەتتىك شەبەرحانا», «ەكوسورت: تازا قالا ءۇشىن بىرگە», «باتارەيا تاپسىر, تابيعاتتى ساقتا», ء«ومىر اعاشى: ءوز اعاشىڭدى وتىرعىز» جاستار اكتسيالارى, «اكۆاريۋم», «تازا ويىندار», «مۇرانى ساقتاۋ: ەسكەرتكىشتەردى تازالاۋ», «مەيىرىمگە تولى اۋىل», «1 قاپتاما پلاستيك = 1 كيلو الما», «جاقسىلىق اۋلالارى: ارداگەرلەر مەن مۇقتاجدارعا كومەك» سىندى ساۋاپتى ناۋقاندار ۇيىمداستىرىلدى.
الماتى
