– قازىرگى زامان تالابىنا ساي مۋزەي قوعام ساناسىن جاڭعىرتۋعا زور ىقپال ەتەتىن وزىق ينستيتۋتقا اينالۋى كەرەك. سول ارقىلى جاس ۇرپاق ءتول تاريحىمىز بەن سالت-ءداستۇرىمىزدى تەرەڭ تانىپ, ودان تاعىلىم الۋى قاجەت. جالپى, ەلىمىزدە تاريحي-مادەني مۇرانى ساقتاۋ جانە مولايتۋ ماقساتىندا اۋقىمدى ءارى ۇزدىكسىز جۇمىس جۇرگىزىلىپ كەلەدى. ۇزاق جىلدان بەرى العاش رەت جاقىندا ماتەريالدىق ەمەس مادەني مۇرانىڭ ۇلتتىق تىزبەسى ايتارلىقتاي كەڭەيدى. يۋنەسكو-نىڭ ماتەريالدىق ەمەس مادەني مۇرالار تىزىمىنە ءبىزدىڭ «سالبۋرىن» جانە «بەتاشار» سياقتى ۇلتتىق داستۇرلەرىمىزدى ەنگىزۋ ماسەلەسى پىسىقتالىپ جاتىر, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
مەملەكەت باسشىسى مادەنيەت پەن ونەر ادامدارى تاريحي ءۇردىستىڭ الدىڭعى شەبىندە ءجۇرىپ, سول ارقىلى ۇلتىمىزدىڭ قارقىندى دامۋىنا ىقپال ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.
– سىزدەر ءوز شىعارماشىلىقتارىڭىز ارقىلى حالقىمىزدىڭ بىرەگەي بولمىسىنىڭ جاڭا قىرىن اشاسىزدار. ازاماتتاردىڭ جاسامپاز قۋاتىن وياتاسىزدار. سوندىقتان مەملەكەت شىعارماشىلىق وكىلدەرىنىڭ بەدەلىن ارتتىرۋ ءۇشىن ءتيىستى شارالاردى قابىلدايدى. مادەنيەت جانە ارحيۆ ءىسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى ايتارلىقتاي كوبەيدى. مەنىڭ تاپسىرماممەن «حالىق ءارتىسى» جانە «حالىق جازۋشىسى» اتاعى قايتا بەرىلە باستادى, – دەدى پرەزيدەنت.
قاسىم-جومارت توقاەۆ حالقىمىز دارىندى ۇل-قىزدارىن قاشاندا قادىرلەي بىلگەنىنە نازار اۋدارىپ, استاناداعى قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنە كۇلاش بايسەيىتوۆانىڭ ەسىمىن بەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعانىن جەتكىزدى.
– بۇل – ايگىلى انشىگە كورسەتىلگەن زور قۇرمەت ءارى ەرەكشە ونەرىمەن تاريحتا قالعان تۇلعالارعا ەل ىقىلاسىنىڭ ايرىقشا بەلگىسى. تۇپتەپ كەلگەندە, مۇنى تاريحي ادىلدىكتى قالپىنا كەلتىرۋ دەپ تۇسىنگەن ءجون. اعا بۋىننىڭ ونەردەگى جولىن قازىرگى جاستارىمىز دا لايىقتى جالعاستىرىپ كەلەدى. وسى ساباقتاستىقتى ساقتاۋ وتە ماڭىزدى, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنت حالقىمىز دارىندى ۇل-قىزدارىن قاشاندا قادىرلەي بىلگەنىنە نازار اۋدارىپ, استاناداعى قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنە كۇلاش بايسەيىتوۆانىڭ ەسىمىن بەرۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعانىن جەتكىزدى.
ايتا كەتەيىك, كۇلاش جاسىنقىزى بايسەيىتوۆا 1912 جىلى 2 مامىردا قاراعاندى وبلىسىنىڭ اقتوعاي اۋدانىندا دۇنيەگە كەلگەن. قازاق وپەرا ونەرىنىڭ نەگىزىن سالۋشىلاردىڭ ءبىرى, قوعام قايراتكەرى. كسرو حالىق ءارتىسى (1936). كسرو مەملەكەتتىك سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى.
قازاق حالقى كۇلاش ارقىلى دۇنيە ءجۇزىنىڭ كلاسسيكالىق وپەراسى مەن كوپتەگەن حالىقتاردىڭ مۋزىكاسىن تانىدى. ونىڭ داۋىسى – الەمدىك وپەرادا سيرەك كەزدەسەتىن سۇلۋ دا سىرلى داۋىس بولاتىن. كسرو حالىق ءارتىسى اتانعاندا ءانشى نەبارى 24 جاستا عانا ەكەن.
1933 جىلى كۇلاش بايسەيىتوۆا مۋزىكالىق تەاتر ترۋپپاسىنىڭ (قازىرگى اباي اتىنداعى مەملەكەتتىكاكادەميالىق وپەرا جانە بالەت تەاترى) قۇرامىنا كىرىپ, ونىمەن ءوزىنىڭ بۇكىل عۇمىرىن بايلانىستىردى. كۇلاش سومداعان قىز جىبەك, قاديشا, اقجۇنىس, اجار, Cارا بەينەلەرى ءالى كۇنگە دەيىن حالىق جادىندا ساقتالعان. ول ارقىلى قازاق حالقى العاش رەت كلاسسيكالىق وپەرا قاھارماندارىمەن تانىستى.
