سالت-سانامىز, داستۇرىمىزگە جات, ورەسكەل, ءتۇرلى وقيعالاردىڭ كوپتەپ كورىنىس بەرىپ, ابدەن اسقىنىپ كەتۋىنە بايلانىستى بارشا بۇقارانىڭ تالاپ-تىلەگىنە وراي اتالعان كەلەڭسىزدىكتەردى اۋىزدىقتاۋ, ازايتۋ ماقساتىندا جاقىندا ارنايى زاڭ دا قابىلداندى.
جاراتۋشى يەمىز كۇللى جاراتىلىستى جۇبىمەن جاراتقان. اللا تاعالا ەر ادامدى جانە ايەل ادامدى ءبىر-بىرىنە بوتەن ومىردەن ۇيلەنۋ ارقىلى باستارىن توعىستىردى. ارينە, بۇل – ادام ومىرىندەگى ەڭ قۋانىشتى, جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى ساتتەردىڭ ءبىرى. سونىمەن قاتار نەكەنىڭ قيىلۋىمەن بىرگە جاڭا مىندەتتەر, قۇقىقتار جانە جاۋاپكەرشىلىكتەر پايدا بولادى.
مۇحاممەد پايعامبار (س.ا.س.) ءوزىنىڭ ءبىر حاديسىندە: «جۇبايلارىڭنىڭ سەندەردىڭ الدارىڭدا بەلگىلى ءبىر مىندەتتەرى بولعانى سەكىلدى, سەندەردىڭ دە ولاردىڭ الىندا اتقارار مىندەتتەرىڭ بار ەكەنىن ۇمىتپاڭدار», دەپ بۇيىرادى. وتباسى قالاي بولسا سولاي, ايتەۋىر كۇيبەڭ تىرشىلىكتىڭ ءوتىپ جاتاتىن جەرى ەمەس. ەكى جاقتىڭ دا قايعىنى دا, قۋانىشتى دا بىرگە بولىسەمىز دەپ, تاعدىرلارىن بىرلەستىرگەن ۇمىتىلماس كەزەڭى.
ءومىر – سىناق, بۇل سىناقتىڭ ماتەريالدىق جانە رۋحاني ماشاققاتتارى بولادى. ونى بىرگە كوتەرۋ ءۇشىن ء«بىر جاعادان باس, ءبىر جەڭنەن قول شىعارىپ» جۇبايلار بىرگە جۇمىلا كىرىسۋى قاجەت. شىندىعىندا, ۇيلەنۋدەن ءۇي بولۋ وتە ماڭىزدى. اتا-بابالارىمىزدان قالعان «ۇيلەنۋ وڭاي, ءۇي بولۋ قيىن» دەگەن ناقىل ءسوز سودان شىققان. وتباسى – قوعامنىڭ دانەگى, نەگىزىن قۇرايتىن ماڭىزدى تىرەگى. وتباسىن قۇرۋ ارقىلى تەك ەكى ادام باس قوسىپ قانا قويمايدى, سونىمەن بىرگە قوعامنىڭ ىرگەتاسىن قالايدى.
وتباسىلى بولعان سوڭ دۇنيەگە ءسابي كەلەدى. ارقايسىمىز ءبىر وتباسى ورتاسىندا دۇنيەگە كوزىمىزدى اشامىز, ۋاقىت وتە كەلە ءوزىمىز دە جاڭا ءبىر وتباسىن قۇرامىز. مىنە, بۇل جالعاسىپ جاتقان امانات تىزبەگىنىڭ ءبىر بولشەگى دەگەن ماعىناعا كەلەدى. ادامدار ءبىر-بىرىنە «مال-م ۇلىك ارقىلى ەمەس», «امانات ساناسىمەن» بايلانىستى بولۋى كەرەك. جانىمىزدىڭ يەسى بولعان اللا ءبىزدى, ارقايسىمىزدى جۇبىمىزبەن كەزدەستىرە وتىرىپ, ءبىر-بىرىمىزگە امانات ەتىپ تاپسىرعان. ولاي بولسا, جۇبايىمىزبەن, بالالارىمىزبەن جاۋاپكەرشىلىكسىز, ءاتۇستى قارىم-قاتىناس جاساۋعا قاقىمىز جوق. ۇلى جاراتۋشىنىڭ اماناتىن كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋدىڭ ورنىنا توزدىرىپ-توقىراتاتىندار ءبىر كۇن كەلىپ, اماناتتىڭ يەسىنە قايتارىلاتىنىن ەستەن شىعارماۋ كەرەك. وتباسىندا جايلى ءومىر سۇرە ءبىلۋ ءۇشىن قاراپايىم مىنەز-ق ۇلىق ەرەجەلەرىن ساقتاۋعا تىرىسۋ كەرەك. ياعني كەشىرىمدى بولىڭىز, اشۋىڭىزدى ىشكە بۇگىپ قالىڭىز, كەمشىلىكتەردى ىزدەپ تۇرتكىلەمەڭىز, قاتەلەسىپ جاتساڭىز, كەشىرىم سۇراۋدان قاشپاڭىز.
جۇبايىمىزبەن, بالالارىمىزبەن, اتا-انالارىمىزبەن جاقسى تۇرۋ جۇمىستا نەمەسە بازارداعى بوتەن بىرەۋگە نازىك تە سابىرلى قارىم-قاتىناس جاساۋدان دا قيىن ەكەنىن مويىنداۋىمىز كەرەك. مىنە, سوندىقتان دا پايعامبارىمىز (س.ا.س.) «سەندەردىڭ ەڭ جاقسىلارىڭ وتباسىمەن ەڭ جاقسى قارىم-قاتىناستا بولعاندارىڭ», دەپ بۇيىرعان. كورىپ وتىرعانىمىزداي, قانداي جاعداي بولسا دا, بىرەۋگە كىنا تاعۋىمىزدىڭ ورنىنا قاراپايىم بولۋعا جانە شىنايى سوزدەر ارقىلى ماسەلەنى شەشۋگە تىرىسۋىمىز كەرەك. بىرەۋدىڭ ماپەلەپ, الپەشتەپ وسىرگەن قىزىن نەكەگە العاننان كەيىن ونى قورلاۋعا, كەمسىتۋگە, زورلىق-زومبىلىق كورسەتۋعا يسلام ءدىنى تۇبەگەيلى تىيىم سالادى.
ەشقانداي اكە بالاسىنا جاقسى تاربيەدەن ارتىق ميراس قالدىرا المايدى. ادىلەتتىلىكتى, ىنساپتى جانە مەيىرىمدى اكەمىزدەن كورىپ ۇيرەنەمىز. قوقان-لوقىنىڭ, زورلىق-زومبىلىقتىڭ «اكە» دەگەن ۇعىممەن ماندەس بولىپ كەتۋى, وتباسىندا اكەنىڭ اتىنىڭ قورقىنىشپەن, ۇرەيمەن ەسكە الىنۋى قانداي قايعىلى جانە وكىنىشتى.
شىنايى مۇسىلمان ادام ەشكىمنىڭ اقىسىن جەمەيدى, بىرەۋدى الدامايدى, ادام بالاسىنا دورەكى سويلەمەيدى, السىزدەرگە زورلىق-زومبىلىق جاسامايدى, جەتىم-جەسىرلەر مەن كەدەيلەرگە تاكاپپارلىق كورسەتپەيدى.
وتباسىن ويران ۇياسى ەتپەيىك, كەسىر, كەساپات كورىنىستەردەن ارىلتايىق. جارىق دۇنيەنىڭ نۇرى – ايەل-انالاردى ارداقتايىق, التىن باسىن قور ەتپەيىك. بولاشاعىمىز – بالالاردى مۇڭسىز, قامسىز وسىرەيىك, ولاردىڭ الاڭسىز ءومىر ءسۇرۋى ءۇشىن قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن جاسايىق. سوندا عانا ءبىز وركەنيەتتى مەملەكەت, ادىلەتتى قوعام ورناتا الامىز.
بالعابەك مىرزاەۆ,
«يسلام زەرتتەۋلەرى ورتالىعى» قوعامدىق قورىنىڭ ديرەكتورى, ءدىنتانۋشى
