تالانتتاردى تانىتىپ, تسيفرلىق سالانى وقىتاتىن, بيزنەستى دامىتۋعا كومەك كورسەتەتىن, IT-تەحنولوگيالار ەكسپورتىن قولدايتىن ورتا مىقتاپ دامىپ كەلەدى. ونىڭ ىشىندە مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنعان «Tech Orda» باعدارلاماسى ءساتتى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر. 2025 جىلعا قاراي 20 مىڭ IT مامان دايارلاماق. قازىر 15 مىڭنان استام ستۋدەنت وقۋىن اياقتاپ, 2 مىڭ ستارتاپ-جوبا ىسكە استى.
بۇگىندە «Astana Hub» قاتىسۋشىلارىنا قولايلى ەكوجۇيە قۇرىلعان. ەلىمىزدە ساتىلاتىن تاۋارلاردىڭ, جۇمىستار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ اينالىمى بويىنشا قوسىلعان قۇن سالىعىن تولەۋدەن بوساتاتىن ارنايى سالىق رەجىمى تۇرىندەگى پرەفەرەنتسيالار دا قولدانىلادى. سونداي-اق IT-كومپانيالارعا جۇمىس ورىندارى, سەرىكتەستىك بونۋستارى بەرىلگەن. وسى قولداۋ شارالارىنىڭ بارلىعى ولارعا ۇنەمدەلگەن قارجىنى, جوبالاردى قارقىندى ىلگەرىلەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ەسكە سالا كەتەيىك, «Astana Hub»-تا وتكەن جىلى 400 ملرد تەڭگە تابىس تاپقان 1 400 IT-كومپانيا بار.
ۇكىمەت باسشىسى يننوۆاتسيالىق ەكوجۇيەنى ارالاپ, جەكە-جەكە تانىستى. مىسالى, وقىتۋشىنىڭ قاتىسۋىنسىز, ءدارىسسىز وتەتىن ورتالىق ازياداعى العاشقى «Alem» ءىت-باعدارلامالاۋ مەكتەبىنە باردى. ول «01EduSystem» فرانتسۋز ادىستەمەسى بويىنشا ءوزارا وقىتۋ قاعيداتتارىنا نەگىزدەلگەن. ەرەكشە مەكتەپتە جەرگىلىكتى, حالىقارالىق كومپانيالار مەن ستارتاپتاردا جۇمىس ىستەيتىن 900-دەن استام تۇلەك بار. ودان كەيىن «Astana Hub» قاتىسۋشىلارىمەن, NU عىلىمي قىزمەتكەرلەرىمەن كەزدەستى. جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى بىرقاتار وتاندىق ازىرلەمەلەرمەن تانىسىپ, عىلىمي جوبالاردى كوممەرتسيالاندىرۋدى ارتتىرۋ, ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورىمەن ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ كەلەشەگىن تالقىلادى.
– پرەزيدەنت ەكونوميكانى تسيفرلاندىرۋ شارالارىن كۇشەيتۋدى, جاساندى ينتەللەكت تەحنولوگيالارىن كەڭىنەن قولدانۋدى قامتاماسىز ەتۋ مىندەتىن ناقتى بەلگىلەپ بەردى. ماقسات – 2026 جىلعا قاراي IT-قىزمەتتەر مەن ونىمدەر ەكسپورتىنىڭ جىل سايىنعى كولەمىن كەمىندە $1 ملرد دەڭگەيىندە قامتاماسىز ەتۋ. بۇگىندە بۇل كورسەتكىش $529 ملن-دى قۇرايدى. ەلىمىز تسيفرلاندىرۋ سالاسىندا ۇلكەن جەتىستىككە قول جەتكىزدى. IT ماماندارىمىز ۇزدىكتەر قاتارىندا, ءبىز ولارعا جاڭا سەرپىندى ونىمدەر جاساۋعا, IT-شەشىمدەردىڭ ەكسپورتىن جەدەلدەتۋگە كومەكتەسۋىمىز كەرەك, – دەدى ولجاس بەكتەنوۆ.
ۇكىمەت باسشىسى تانىسقان جوبالاردى تانىستىرىپ وتەيىك. «Alaqan» ستارتاپى – كونتاكتىسىز تولەم جۇيەسى. ترانزاكتسيالاردى بيومەتريا تەحنولوگياسىن قولدانا وتىرىپ, الاقان تامىرلارىن تانۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرۋعا بولادى. وتاندىق جوبا 2020 جىلدان بەرى نارىقتا جانە بۇگىندە ءۇش ونىمگە يە: «Alaqan Pay», «Alaqan Mektep» جانە «Alaqan HR». «Alaqan» جۇيەسىندە 100 مىڭ بەلسەندى پايدالانۋشى, ايىنا 1,2 ملن سايكەستەندىرۋ, $300 مىڭ ينۆەستيتسيا كولەمى بار. كرەمني القابىندا اكسەلەراتسيادان وتكەن جوبا ەلىمىزدە مەكتەپتەردىڭ بىرىندە ءساتتى قولدانىلىپ كەلەدى. ازىرلەۋشىلەر ستارتاپتى ەلىمىز بەن شەتەلدە ودان ءارى كەڭەيتۋدى جوسپارلاپ وتىر. قازىر وتاندىق ازىرلەمەگە وڭتۇستىك-شىعىس ازيا, تاياۋ شىعىس جانە تۇركيا ەلدەرى قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, ونى 500 ەمحاناعا ورناتۋدى جوسپارلاعان. جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى تاعى ءبىر جاڭالىق – «Arlan Biotech» جوباسى. ستارتاپ جاساندى ينتەللەكتىنىڭ كومەگىمەن نانودەنەلەر جاسايدى. بۇل – مەديتسينا مەن فارماتسەۆتيكا سالاسىنداعى بىرەگەي جاڭالىق. نانودەنەلەر دياگنوستيكالىق تەست جۇيەلەرىن قۇرۋدا, سونداي-اق ونكولوگيالىق جانە اۋتويممۋندى اۋرۋلاردى زەرتتەۋ جانە ەمدەۋ ۇدەرىسىندە قولدانىلادى. سونداي-اق جاساندى ينتەللەكتىگە نەگىزدەلگەن بەينەكورىنىستەردى جاساۋعا جانە وڭدەۋگە ارنالعان پلاتفورما «Higgsfield AI» ازىرلەمەسى دە ۇسىنىلدى. باعدارلاما جەكە قوسىمشالارعا ارنالعان. ستارتاپ 16 ملن دوللار جيناعان. بۇلار تۋرالى الداعى نومىرلەردە جەكە-جەكە توقتالامىز.
سونىمەن قاتار پرەمەر-مينيستر ءموبيلدى ويىندار ازىرلەيتىن «O’games» ستۋدياسىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. ول «Car Parking Multiplayer» جوباسىمەن الەمگە تانىمال. ونىڭ ازيا, ەۋروپا, امەريكا ەلدەرىندە 100 ملن-نان اسا قولدانۋشىسى بار.
جاقىندا عانا قىرعىزستان مەن قازاقستان اراسىندا زاماناۋي تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ مەن يننوۆاتسيالىق دامۋ سالاسىندا كەلىسىم جاسالدى. استانادا وتكەن «قىرعىزستان – قازاقستان» بيزنەس فورۋمى اياسىندا قىرعىز دەلەگاتسياسى تەحنوپارك قىزمەتىمەن تانىسقان ەدى. تاراپتار تەحنوپارك رەزيدەنتتەرىمەن سەرىكتەستىك ورناتۋ, قىرعىز ونىمدەرىنىڭ قازاقستان نارىعىنداعى ەكسپورتىن ۇلعايتۋ ماسەلەسىن تالقىلادى. دەلەگاتسيا قۇرامىندا مەملەكەتتىك سەكتور, IT-كومپانيالار, اگروونەركاسىپتىك جانە اۋىل شارۋاشىلىعى كاسىپورىندارى, سونداي-اق ازىق-ت ۇلىك, تىگىن ونىمدەرى مەن قۇرىلىس ماتەريالدارىن ءوندىرۋشى ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى بولدى. ولار وتاندىق كاسىپكەرلەرمەن كەزدەسىپ, جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ جانە يننوۆاتسيالاردى دامىتۋ سالاسىندا تاجىريبە الماستى.
– IT-قاۋىمداستىقتىڭ دامۋى ءۇشىن «Astana Hub»-تا بارلىق جاعداي جاسالعان. مۇنداعى كوۆوركينگتەر زامانعا ساي جابدىقتالعان ەكەن. سونداي-اق اكسەلەراتسيالىق جانە ينكۋباتسيالىق باعدارلامالارىن ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. بۇل IT نەمەسە كرەاتيۆتى ەكونوميكا باعىتىنداعى ستارتاپتارعا ءوز داعدىلارىن شىڭداپ, ۆەنچۋرلىق قارجىلاندىرۋعا قول جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ماعان «Alem» باعدارلاماسى ايرىقشا اسەر قالدىردى, سەبەبى وسى باستامانىڭ ارنايى ءبىلىمى جوق ازىرلەۋشىلەرگە دە بەرەرى مول. بۇل اكادەميالىق باعدارلاما كەز كەلگەن ادامعا, ءتىپتى IT بويىنشا ءبىلىمى بولماسا دا, وسى سالانى يگەرۋگە جاعداي جاسايدى. بۇدان بولەك تەحنوپارك قاتىسۋشىلارى قىرعىز وندىرۋشىلەرىمەن ىنتىماقتاستىق ورناتۋعا نيەت ءبىلدىردى. بۇل ۇسىنىستاردى مىندەتتى تۇردە پىسىقتايمىز, ويتكەنى ءبىز ءۇشىن وتاندىق ءونىمنىڭ ەكسپورتىن كەڭەيتۋ ماڭىزدى, – دەدى قىرعىز رەسپۋبليكاسى ەكونوميكا جانە كوممەرتسيا مينيسترلىگى جانىنداعى «قىرعىز ەكسپورت» مم ديرەكتورى ۋرمات تاكيروۆ.
جالپى, ەلىمىزدە 2026 جىلعا قاراي ءىت-قىزمەتتەر مەن ونىمدەر ەكسپورتىنىڭ جىل سايىنعى كولەمى كەمىندە 1 ملرد دوللار دەڭگەيىنە شىعۋ ماقساتى بار. بۇگىندە بۇل كورسەتكىش 529 ملن دوللاردى قۇرايدى. وسى جولدا قىزمەت ەتەتىن ءار مامان, ءار جوبا – تسيفرلىق سالا ءۇشىن ماڭىزدى. تسيفرلىق دامۋعا بىردەن-ءبىر ۇلەس قوسىپ جۇرگەن «Astana Hub»-تىڭ ادىمى الشاڭ بولعاي.
