وبلىستىق جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى جومارت نۇرعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, سۋ تاسقىنى كەزىندە جەرگىلىكتى ماڭىزى بار 25 جولدىڭ بويىنداعى 4 كوپىر, 34 سۋاعار قۇبىرلارىنا زاقىم كەلگەن جانە جولدىڭ ءۇستىن 22 جەردەن سۋ شايىپ كەتكەن.
«سۋ تارتىلعان سوڭ وڭىردە كولىك قاتىنايتىن نەگىزگى جولداردىڭ ءبارى قىسقا مەرزىم ىشىندە قايتا قالپىنا كەلتىرىلدى. مىسالى, قوستاناي قالاسىنا كىرەتىن «كورەي كوپىرى» جوندەۋدەن ءوتتى. اۋليەكول – جالداما تاسجولىنىڭ بويىنداعى اپاتتى كوپىردىڭ ورنىنا ۋاقىتشا اينالما جول سالىندى. ارقالىق, قوستانايدان تورعايعا باراتىن تاسجولدىڭ بويىن جاركول اۋلىنىڭ ماڭىندا ەكى جەرىنەن سۋ شايىپ كەتكەنىن بىلەسىزدەر, سوندىقتان تورعايدان ءشيلى, ارالكول ەلدى مەكەندەرى ارقىلى قوستانايعا وتەتىن ەكىنشى جول اشىلدى. سونىمەن قاتار الۋا – جاڭاقالا – ەكىدىڭ باعىتىنداعى تاسجولدىڭ بويىنداعى زاقىمدانعان كوپىر دە جوندەۋدەن ءوتتى. قازىر جەرگىلىكتى ماڭىزعا يە 16 جولدىڭ بويىندا 2 كوپىر, 29 سۋاعار قۇبىر اپاتتى جاعدايدا تۇر. بۇگىندە سۋ شايىپ كەتكەن 13 جول ۋچاسكەسى جوندەلىپ جاتىر», دەدى ج.نۇرعاليەۆ.
تورعاي وڭىرىندە 8 اۋىل كۇنى بۇگىنگە دەيىن كولىك بايلانىسىنان شەت قالىپ وتىر. باسقارما باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, جاقىن كۇندەرى امانگەلدى اۋدانىنا قاراستى قابىرعا ەلدى مەكەنى مەن جانگەلدين اۋدانىنىڭ ساعا, بيدايىق, قۇمشىق, وشاعان اۋىلدارىنا باراتىن جولدار قالپىنا كەلتىرىلەدى. قازىر بۇل وڭىردە 31 تەحنيكا, 45 ادام جول جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىر.
جانگەلدين اۋدانىنداعى اقكول, قاراسۋ, كوكالات اۋىلدارىنا اپاراتىن كولىك جولدارىنا جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ازىرگە مۇمكىن بولماي وتىر. ويتكەنى بۇل وڭىردە جول بويىن باسىپ جاتقان قىزىل سۋ ءالى تارتىلا قويماعان.
«شامامەن ءساۋىر ايىنىڭ 28-ىنە دەيىن بارلىق ەلدى مەكەندى جول قاتىناسىمەن قامتاماسىز ەتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. ەگەر سۋ دەڭگەيى تومەندەسە, جول جوندەۋ جۇمىستارىن ەرتەرەك اياقتاۋىمىز مۇمكىن. جول ۇستىندەگى جاعدايدى ۇنەمى باقىلاۋدا ۇستاپ وتىرمىز», دەدى جول باسقارماسىنىڭ باسشىسى.
قازىر وڭىردە وبلىستىق ماڭىزى بار 3, اۋداندىق ماڭىزعا يە 4 جولدىڭ ۇستىنەن سۋ اسىپ جاتىر. جول ۇستىندەگى سۋدىڭ تەرەڭدىگى 10 سم-دەن 140 سم-گە دەيىن جەتەدى. مۇنداي جول ۋچاسكەلەرىن تاۋلىك بويى ءتيىستى مەكەمەلەر تاراپىنان ۇيىمداستىرىلعان, كەزەكشىلەر كۇزەتىپ تۇر. سونىمەن قاتار ۋاقىتشا جول بەلگىلەرى ورناتىلىپ, جارىق شاعىلىستىراتىن لەنتا تارتىلعان.
بۇگىنگە دەيىن تاسقىننان زارداپ شەككەن 37 اۋىلدىڭ 25-ىنە جارىق بەرىلدى. قازىرشە 744 تۇرعىنى بار 11 اۋىل جارىقسىز وتىر. وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تكش باسقارماسىنىڭ باسشىسى داۋرەن اسقاروۆتىڭ ايتۋىنشا, كەيىنگى اپتانىڭ ىشىندە «قوستاناي وڭتۇستىك ەلەكتر جەلىلەرى» جشس قىزمەتكەرلەرى 22 ەلدى مەكەندى ەلەكترمەن قامتاماسىز ەتكەن. بۇل ەلدى مەكەندەردە شامامەن 3 056 ادام تۇرادى.
«جوندەۋ-قالپىنا كەلتىرۋ بريگادالارى اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعىنا قاراماستان, اۋىلداردى جارىقتاندىرۋ ءۇشىن شۇعىل شارالار قابىلدادى. وبلىستىڭ اۆاريالىق قايتا قالپىنا كەلتىرۋ بريگادالارى تاۋلىك بويى جۇمىس ىستەدى. ءبىرىنشى كەزەكتە جەلىلەر مەن قوسالقى ستانسالار ىسكە قوسىلدى. بۇگىنگى تاڭدا قىزىلجۇلدىز, قابىرعا, سىمتاس, سارىسۋ, تەنتەكساي, احمەت بايتۇرسىن ۇلى, اقكول, بيدايىق, اقشىعاناق, شەگەن, تۇيەمويناق, قارعالى ءتارىزدى 10 ەلدى مەكەن جانە 2 بولىمشەدە ەلەكتر جارىعى جوق. اتالعان اۋىلدارعا جارىق وتكىزۋگە ساي-سالانى سۋ باسىپ جاتقانى, ەلەكتر باعاندارىنىڭ سۋ استىندا قالۋى, وعان تەحنيكانىڭ جەتە الماي جاتقانى كەدەرگى بولىپ تۇر. قۇلاعان باعانداردى شىعارۋ, ماتەريالداردى تاسۋ قيىنعا سوعىپ وتىر. سۋ دەڭگەيى جارتى مەتر, كەي جەرلەردە ەكى مەترگە دەيىن جەتەدى. قازىر بارلىق ءىرى ەلدى مەكەندە ەلەكتر جارىعى قالپىنا كەلتىرىلدى. جوندەۋ-قالپىنا كەلتىرۋ بريگادالارى ەلدى مەكەندەردىڭ مۇمكىندىگىنشە تەزىرەك قالىپتى ومىرىنە قايتا ورالۋى ءۇشىن زاقىمدالعان ينفراقۇرىلىمدى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىن جالعاستىرىپ جاتىر. جارىقسىز وتىرعان شاعىن ەلدى مەكەندەرگە ديزەلدى گەنەراتورلار جەتكىزىلدى. جوندەۋ جۇمىستارىنا بارلىعى 35 ادام, 11 ارنايى تەحنيكا جۇمىلدىرىلدى», دەيدى د.اسقاروۆ.
سۋ تاسقىنى كەزىندە بارلىعى 1 174 باعان قۇلاعان, ونىڭ 52-ءسى جوعارعى ۆولتتى ەلەكتر قۋاتىن وتكىزەدى. جاقىن ارادا شەگەن, اقشىعاناق اۋىلدارىنا, تۇيەمويناق, قارعالى ەلدى مەكەندەرىن جارىقتاندىرۋ ءۇشىن 23 باعان ورناتىلماق. تاياۋدا «قوەج» كمك مەن مەردىگەرلىك كومپانيا اراسىندا جارىقسىز وتىرعان اۋىلداردى جەدەلدەتىپ ەلەكترمەن جابدىقتاۋ جونىندەگى شارتقا قول قويىلدى. مەردىگەرلەر شارتقا قول قويىلعان كۇننەن باستاپ ءتورت اي ىشىندە بارلىق جۇمىستى اياقتاۋعا ءتيىس. شالعاي اۋىلداردى ەلەكترمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەسى قاتاڭ باقىلاۋدا تۇر.
تاسقىن سۋدىڭ تەگەۋرىنى ابدەن كۇشەيگەن كەزدە وبلىس بويىنشا 42 اۋىل ءموبيلدى بايلانىستان شەت قالعان. 50 ەلدى مەكەندە «قازاقتەلەكومنىڭ» ستاتسيونارلىق بايلانىسى ءۇزىلدى.
ءباسپاسوز جيىنىندا وبلىستىق اقپاراتتاندىرۋ, مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ جانە ارحيۆ باسقارماسىنىڭ باسشىسى ازامات قاشيەۆ بۇگىنگە دەيىن وڭىردە سۋ باسقان ەلدى مەكەندەردەگى بايلانىس قىزمەتىن قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا قىرۋار شارۋا تىندىرىلعانىن ايتتى.
«بايلانىس وپەراتورلارىمەن بىرلەسە وتىرىپ, سۋ استىندا قالعان بازالىق ستانسالاردىڭ جۇمىسىن قايتا جانداندىرۋ, بايلانىس ارنالارىن تۇزەۋ, قوسىمشا رەلەلىك قۇرىلعىلاردى ىزدەستىرۋ جۇمىستارى اتقارىلدى. اسىرەسە, جارىقسىز قالعان ەلدى مەكەندەرگە بايلانىس ورناتۋدىڭ اسا قيىنعا تۇسكەنىن ايتا كەتۋ كەرەك. مۇنداي اۋىلدارعا مونتەرلەر مەن گەنەراتورلاردى تىكۇشاقپەن, قايىقپەن جەتكىزدىك. ستاتسيونارلىق جانە ءموبيلدى بايلانىس جەلىلەرى ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە اۋدان ورتالىقتارى مەن ءىرى ەلدى مەكەندەردە ورناتىلدى. مىسالى, 20 ساۋىردە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورىندار مەن ۇيالى تەلەفون بايلانىسى وپەراتورلارىنىڭ بىرلەسە كۇش سالۋىنىڭ ناتيجەسىندە شوپتىكول قىستاۋىنداعى ارالىق ستانسا ىسكە قوسىلدى. اتالعان ستانسا وبلىسىمىزدىڭ ەڭ شالعاي تۇكپىرىندە جاتقان اقكول, احمەت بايتۇرسىن ۇلى اۋىلدارىن ءموبيلدى بايلانىسپەن قامتاماسىز ەتەدى», دەدى ا.قاشيەۆ.
تاياۋدا رەسپۋبليكالىق عارىشتىق بايلانىس ورتالىعى ارقالىق قالاسىنا قاراستى 10 اۋىلدىڭ مەكتەبىنە جىلدامدىعى جوعارى «Starlink» ينتەرنەت جەلىسىن قوسىپ بەرگەنىن دە ايتا كەتۋ كەرەك. «Starlink» – «SpaceX» كومپانياسىنىڭ عالامدىق سپۋتنيكتىك جۇيەسى. وسىلايشا, اتالعان جۇيە ارقىلى ينتەرنەت بايلانىسى ءالسىز اشۋتاستى, ۆوستوچنىي, رودينا ەلدى مەكەندەرى دە جىلدامدىعى اسا جوعارى كەڭ جولاقتى سپۋتنيكتى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتىلىپ وتىر. قازىرگى تاڭدا ۆوستوچنىي مەكتەبىندە 156 بالا ءبىلىم الادى. مەكتەپ الدى دايارلىق سىنىبىنا 24 بالا بارىپ ءجۇر.
«مەكتەبىمىزگە جوعارى جىلدامدىقتى ينتەرنەت جەلىسىن ورناتىپ بەردى. بۇل ءبىز ءۇشىن, اسىرەسە بالالار ءۇشىن – ۇلكەن قۋانىش. بالالاردىڭ ساباق وقۋىنا, قوسىمشا ساباقتارعا دايىندالۋىنا وتە جاقسى بولدى», دەيدى مەكتەپ ديرەكتورى ەربوسىن سۇتتىباەۆ. اتالعان اۋىلداعى جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپ كومپيۋتەر سىنىبىمەن جابدىقتالعان. بۇعان دەيىن ءوڭىر مەكتەپتەرىندەگى ينتەرنەت جىلدامدىعى سەكۋندىنا 8 مبيت بولسا, ەندى جاڭا جەلى ىسكە قوسىلعاننان كەيىن 100 مبيت/س-قا دەيىن ارتىپ وتىر.
«تابيعي سيپاتتاعى توتەنشە جاعداي ەنگىزىلگەندە قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمدىگى تسيفرلىق دامۋ مينيسترلىگىمەن بىرلەسە وتىرىپ شالعاي اۋىلدارداعى ءبىلىم نىساندارىن جوعارى جىلدامدىقتى ينتەرنەتپەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا وڭىرگە 30 «Starlink» جيىنتىعىن جەتكىزۋ ماسەلەسىن پىسىقتاعان ەدى. ونىڭ بارلىعى ءبىلىم بەرۋ سەگمەنتى بويىنشا ءساتتى ورنالاستىرىلدى. سونداي-اق جاقىن ارادا وبلىسقا تاعى 150 جيىنتىق جەتكىزىلىپ, ءبىرىنشى كەزەكتە جانگەلدين, اۋليەكول جانە قاراسۋ اۋداندارىنداعى ءبىلىم وردالارىنا ورناتىلادى. ناتيجەسىندە, وقۋشىلاردىڭ ونلاين ءبىلىم رەسۋرستارىن پايدالانۋ مۇمكىندىگى ەداۋىر ارتادى», دەدى ا.قاشيەۆ.
وبلىس اكىمى قۇمار اقساقالوۆ جاۋاپتى ورىندار مەن مەردىگەرلەرگە تاسقىن سۋدىڭ سالدارىن جويۋ جۇمىستارىن بارىنشا شيراتۋدى مىندەتتەپ وتىر.
قوستاناي وبلىسى
