سەرگەەۆ سۋ قويماسىنداعى ەڭ بيىك دەڭگەي 17 ساۋىردە 1 355 سم-گە جەتىپ, توقتادى. سودان بەرى سۋ دەڭگەيى اقىرىن تۇسە باستادى. 23 ساۋىردە بۇل تاعى دا 11 سم-گە ءتۇسىپ, سۋدىڭ جالپى دەڭگەيى 1 145 سم-گە دەيىن تومەندەدى.
تاسقىننىڭ بەتى قايتقالى بەرى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار مەن قىزمەت كورسەتۋ سالالارى بەيبىت تىرلىكتىڭ مۇڭ-مۇقتاجىن شۇعىل شەشۋگە كىرىسە باستادى. وبلىستىق اكىمدىكتە ءوڭىر باسشىسى عاۋەز نۇرمۇحامبەتوۆتىڭ توراعالىعىمەن تاسقىننىڭ زارداپتارىن جويۋ جونىندە كەڭەس ءوتتى. وندا تاسقىننان زارداپ شەككەن تۇرعىن ۇيلەردى قالپىنا كەلتىرۋ باستى نازاردا بولدى. قالپىنا كەلتىرۋگە كەلمەيتىن تۇرعىن ۇيلەردى بۇزۋ جانە جوندەۋگە كەلەتىندەرىن تۇزەتۋ ءۇشىن بارلىق اۋداننىڭ ارقايسىسىنان كەمىندە 8 بىرلىك تەحنيكاسى بار 5 مەحانيكالىق بريگادا جاساقتالىپ, قالانىڭ زارداپ شەككەن شاعىن اۋداندارى مەن اۋىلدارعا بولىنبەكشى. سونىڭ ىشىندە پەتروپاۆلدىڭ ويقالا شاعىن اۋدانىندا 30 بريگادا جۇمىس ىستەيدى. مۇندا ع.مۇسىرەپوۆ, تايىنشا, ءۋاليحانوۆ اۋداندارىنىڭ بريگادالارى كومەككە كەلمەك. تەرى زاۋىتى اۋدانىنا ەسىل, جامبىل, شال اقىن جانە ايىرتاۋ اۋداندارىنىڭ بريگادالارى بەكىتىلدى. زارەچنىي كەنتىنە م.جۇماباەۆ, تيميريازەۆ, اقجار جانە مامليۋت اۋداندارىنىڭ بريگادالارى بارادى. اققايىڭ اۋدانىنىڭ بريگاداسى قىزىلجار اۋدانىنا كومەككە جىبەرىلەدى. تاسقىننىڭ زارداپتارىن جويۋعا پەتروپاۆل قالاسىن قوسا ەسەپتەگەندە وبلىستىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن جالپى سانى 100-دەن اسا مەحبريگادا جۇمىلدىرىلاتىن بولدى. جولداردى جوندەۋگە جانە تازالاۋعا 50 تەحنيكاسى بار 8 جول-قۇرىلىس ۇيىمى بەكىتىلىپ, ولار قاجەت بولعان جاعدايدا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىنا دا تارتىلماق.
ع.نۇرمۇحامبەتوۆ جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگاندارعا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىنا قاجەتتى بريگادالار مەن تەحنيكالاردى ءبولىپ, جۇمىستاردى قىسقا مەرزىمدە جۇرگىزۋدى تاپسىردى. سونداي-اق ايماق باسشىسى قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ باعاسىن جاساندى تۇردە كوتەرۋگە جول بەرمەۋدى ءتيىستى ورگانداردىڭ قاپەرىنە سالدى. سۋدا قالعان ۇيلەر بويىنشا تەحنيكالىق تەكسەرۋ مەن باعالاۋدى جەرى قۇرعاعان اۋىلدار مەن قالادا جىلدام جۇرگىزۋ قاجەتتىگى ايتىلىپ, ونىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا وتەماقى ەسەپتەۋدى دە جەدەل جۇرگىزۋ تاپسىرىلدى.
قىزىلجار تۇرعىندارى «قىزىلجار سۋ» جشس كوتەرگىش سورعى ستانساسىنىڭ ىستەن شىعۋىنا بايلانىستى سۋدى ءالى كۇنگە كولدەن الىپ وتىر. بۇل سۋ ىشۋگە جارامايدى. اكىمدىكتىڭ وتىرىسىندا وسى ماسەلە دە تالقىلانىپ, ەسىلدەن سۋ تارتاتىن سورعى ستانساسىن قالپىنا كەلتىرۋ بويىنشا ءىس-شارالار جوسپارىن ازىرلەۋ تاپسىرىلدى.
وسىنىڭ الدىندا وبلىس اكىمى قىزىلجار اۋدانىنداعى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن سەميپولات, بەسكول, بولشايا مالىشكا اۋىلدارىندا بولىپ, تۇرعىندارمەن كەزدەسكەن. «ۇيلەردىڭ اۋماعى سۋدان قۇرعاپ, جەر دەگدىگەن ساتتەن باستاپ ءبىز م ۇلىككە تەحنيكالىق تەكسەرۋ مەن باعالاۋ جۇرگىزەمىز. بۇل جۇمىستار قازىردىڭ وزىندە اۋدانداردا باستالىپ كەتتى. قىزىلجار اۋدانى مەن پەتروپاۆل قالاسىنىڭ اكىمىنە ەشتەڭەنى كۇتپەي, سۋ تارتىلعان ۇيلەردە تەكسەرۋ ءۇشىن باعالاۋ كوميسسيالارىن جىلدام جىبەرۋدى تاپسىردىم», دەدى اكىم تۇرعىندارعا.
بۇدان بۇرىن جازعانىمىزداي, ەگەر كوميسسيا ءۇيدى جوندەۋدى ۇسىنسا, قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى شۇعىل تۇردە باستالماق, ال ەگەر باسپانا ءومىر سۇرۋگە جارامسىز بولسا, جاڭا ءۇي سالىنادى نەمەسە ەكىنشى نارىقتان باسپانا ساتىپ الىنادى.
پەتروپاۆل قالاسىندا بىررەتتىك الەۋمەتتىك كومەك الۋعا 2 مىڭنان اسا ادام ارىز بەرگەن ەدى. 23 ساۋىردەگى مالىمەتكە قاراعاندا, سونىڭ 1 131 ماتەريالدىق كومەكتى الدى. بۇل شىعىنعا بيۋدجەتتەن 417,6 تەڭگە تولەنگەن. «بارلىق تۇرعىندار قاجەتتى قۇجاتتاردى كورسەتكەن سوڭ عانا اقشا الدى. بۇگىنگە دەيىن 100 اەك الۋعا ءتيىستى ادامداردىڭ جارتىسىنان كوبى اقشالارىن الدى», دەدى جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار ءبولىمىنىڭ باستىعى دانيار اسىلبەكوۆ.
ايتا كەتەتىن جايت, ۇيلەرى سۋدا قالىپ, دۇنيە-مۇلكى ب ۇلىنگەن ادامدارعا ۇكىمەت قاۋلىسىمەن قوسىمشا 150 اەك تولەنەتىن بولدى. بۇل حابار دا سولتۇستىكقازاقستاندىق سۋ كەشكەندەردى قۋانتىپ وتىر.
بۇدان بۇرىن ۇيلەرىنىڭ ماڭى قۇرعاعان تۇرعىندار ورالا باستاعانىن حابارلاعان ەدىك. الايدا ولاردىڭ ۇيىندە ەلەكتر قۋاتى جوق بولىپ شىقتى. وبلىسقا ەلەكتر قۋاتىن تاراتاتىن «سولتۇستىك قازاقستان ەلەكتر قۋاتىن تاراتۋ» اق وكىلى تۇرعىنداردىڭ جارىقتىڭ جوعىنا شاعىمدانعان ساۋالىنا: ء«بىزدىڭ اپاتتى جويۋ بريگادالارىمىز قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن ىستەپ جاتىر. الايدا كوپتەگەن جەردە ترانسفورماتورلار ءالى دە سۋدا تۇر. ال سۋ مەن ەلەكتر قۋاتى قوسىلعان جەر قاۋىپتى. سوندىقتان ەلەكتر جاراعىنا جەتۋ مۇمكىن بولماي تۇر», دەپ جاۋاپ بەردى.
سونىمەن قاتار قازىر شال اقىن, قىزىلجار اۋداندارىندا ب ۇلىنگەن ەلەكتر باعاندارى قالپىنا كەلتىرىلىپ جاتىر ەكەن. وبلىس ورتالىعىنىڭ شاعىن اۋداندارى مەن كەيبىر اۋىلداردا ديزەلدىك گەنەراتورلارمەن ەلەكتر قۋاتى جەتكىزىلدى. جالپى, وبلىس بويىنشا تاسقىننىڭ اساۋ تولقىندارىمەن كەلگەن الىپ سەڭدەر سوعىپ قۇلاتقان ەلەكتر باعاندارىنىڭ سانى 729 ەكەنى بەلگىلى بولىپ وتىر. ولاردى قالپىنا كەلتىرۋگە الدىن الا ەسەپ بويىنشا 2,4 ملرد تەڭگە قاجەت. ازىرگە قىزىلجار اۋدانىنداعى ۆوزنەسەنكا, نادەجكا, بوگوليۋبوۆ اۋىلدارىنا تارتىلعان باعاندار جوندەلگەن. شال اقىن اۋدانىنداعى كەڭەس, جاڭاتالاپ, جاڭاجول اۋىلدارىنا تارتىلعان جەلىلەردىڭ باعاندارى دا ىسكە قوسىلعان. سونداي-اق اكتسيونەرلىك قوعام قوسىمشا 5 ديزەلدى-گەنەراتورلىق قۇرال ساتىپ العان, بۇلار نوۆوكامەنكا مەن ارحانگەلكا اۋىلدارىنا ورناتىلماق.
زارداپ شەككەندەرگە كومەكتەسەتىن قوعامدىق شتاب وكىلدەرىنىڭ دە جۇمىسى قىزۋ. ولار ۇكىمەت تاراپىنان, جەرگىلىكتى بيلىك پەن كاسىپورىندار, ۇيىمدار, جەكە ادامدار تاراپىنان بەرىلگەن كومەكتەر مەن جەڭىلدىكتەردى دە ەۆاكۋاتسيالىق بەكەتتەردەگى تۇرعىندارعا جەتكىزىپ جاتىر. بۇل – دۇنيە-مۇلكى سۋدا قالعان جارىم كوڭىل جاندارعا ۇلكەن مەدەۋ. ەۆاكۋاتسيالىق بەكەتتە وتباسىنىڭ التى مۇشەسىمەن بىرگە جاتقان ورازعالي الدەكەەۆ ءوزىنىڭ بىررەتتىك جاردەماقىنى العانىن جەتكىزدى. «ەندى, مىنە, جاتاقحاناعا اۋىستىق. مۇنداعى جاعداي جاقسى. الدىمەن تۋىستاردىڭ ۇيىندە بولعانبىز, بىراق ولارعا كەدەرگى جاساعىمىز كەلمەدى», دەدى ول.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى