جۇسىپبەك ۇستاعان قۇران كىتاپ

جۇسىپبەك تۋعان قاسيەتتى مە­كەن ەجەلدەن «اۋليەلى قى­زىل­تاۋ» دەپ اتالادى. اۋ­ماقتا ولكەتانۋشىلاردى قىزىق­تىرىپ وتىرعان تاريحي مە­كەن­نىڭ ءبىرى – شامامەن حح عا­سىردىڭ باسىندا حازىرەت ءابىل­دا يسابەك ۇلى سالدىرىپ, بالا وقىتقان مەشىت-مەدرەسە ورنى. بۇل ءدىني وقۋ ورنىندا زامانىندا جۇسىپبەك, جازۋشى, اتاقتى ساتيراشى قادىر تايشىقوۆ ساۋاتىن اشقان. ءابىلدا حازىرەت بۇقارادان كەرۋەن تارتتىرىپ, 10 تۇيەمەن 10 مارتە بارعىزىپ, ءۇيىپ-توگىپ ءدىني كىتاپتار ال­دىرت­قان. سوندا تۇيەدەن تۇ­سىرىل­گەن كىتاپتار اتىراپتى الىپ جاتادى ەكەن.

1936 جىلى بولشەۆيكتەر مەدرەسەنى تالقانداعاندا, جۇرت ونىڭ ىشىندە قالانىپ تۇر­عان قۇران كىتاپتاردىڭ بار­لىعىن قادىردىڭ اتاسى تاي­شىقتىڭ مولاسىنا اپارىپ ۇيگەن. تايشىق اتانىڭ كەسەنەسى بيىكتەۋ ءارى ءۇستى اعاشپەن جا­بىل­عاندىقتان, كىتاپتار ۇزاق جىلدار بويى ساقتالىپ كەلىپ­تى. الايدا كەيىن توبەسى جانىپ كەتىپ, كىتاپتار ب ۇلىنە باس­تاعان سوڭ جەرگىلىكتى ازامات­تار ءبۇتىن قالعاندارىن ۇيلەرىنە تا­سىپ اكەتكەن. جۇسىپبەك ۇس­تا­عان قۇران كىتاپتىڭ ءبى­رىن ول­كەتانۋشى رامازان نۇر­عا­ليەۆ امان ساقتاپ قالىپ, بايان­اۋىلداعى مۇسا مىرزا مەشىتىنە تاپسىرىپتى. الگى كىتاپتىڭ العاشقى بەتىنە بەلگىسىز بىرەۋ لاتىن الىپبيىمەن مەدرەسەنىڭ ورتەلگەن ۋاقىتىن جازىپ قال­دىرعان. ج.ايماۋىت ۇلىنىڭ 135 جىلدىعىنا وراي تاريحي جا­دى­گەردى باياناۋىل اۋدانىنىڭ باس يمامى سايان قوجين بۇقار جىراۋ مۋزەيىنە امانات ەتتى.

پاۆلودار وبلىسى