ماسەلەن, اقمولا وبلىسىنىڭ زەرەندى اۋدانىنداعى قازاق اۋىلدارىندا كىسى قايتقان ۇيگە الىس-جاقىننان كوڭىل ايتۋعا كەلەتىن اعايىنداردى كورشىلەرى ءوزارا ءبولىسىپ الىپ, ۇيلەرىنە شاقىرىپ, قوناق قىلاتىن ءداستۇر بار. «كورشى اقىسى – ءتاڭىر اقىسى» دەپ سانايتىن زەرەندىلىك اعايىندار اتا-بابالارىنان ميراس بولعان وسى ساۋاپتى ءىستى وتكەن عاسىردىڭ اياعىنداعى ەكونوميكالىق داعدارىستىڭ اۋىر جىلدارىندا دا ۇزبەي جالعاستىرعان ەكەن. ال كوكشەتاۋ قالالىق ارداگەرلەر كەڭەسى, جەرگىلىكتى مەشىت جانە «ەل بىرلىگى» قوعامدىق بىرلەستىگى قالالى جەردە دە قىمبات ادامىنان ايىرىلعان ازالى وتباسىعا سالماق تۇسىرمەۋ ماسەلەسىن اقىلداسا كەلىپ, كىسى جەرلەۋ راسىمىنەن كەيىن بەرىلەتىن اس ءمازىرىن شەكتەۋ جونىندە شەشىم شىعارعان. ناقتى ايتساق, داستارقانعا تەك ماي, باۋىرساق, نان جانە ازداپ كامپيت قويىپ, شاي بەرۋ جەتكىلىكتى دەپ ۇيعارىلعان. بۇل ەل ىشىندەگى ايلىعى شايلىعىنا ارەڭ جەتىپ جۇرگەن جانداردىڭ كوڭىلدەرىنەن شىققان باستاما بولدى. ارينە, اۋقاتتى اعايىندار اسقا جىلقى سوياتىن ەسكى ءداستۇردى جالعاستىرىپ جاتىر. بىراق جەرگىلىكتى مەشىت بۇل داستۇرگە دە سىني كوزبەن قاراپ, پىسىرىلگەن ەتتى استاۋعا مۇشەلەپ سالۋدى توقتاتىپ, تۇگەل تۋراپ اكەلۋدى ءجون دەپ شەشكەن.
الايدا جاقىندا كەيبىر مەشىتتىڭ مارقۇم بولعان ادامنىڭ جانازاسىنا جينالعان جاماعاتقا بەرىلەتىن اس ۇستىندە ءدىني قىزمەتكەرلەردىڭ قۇران وقىپ, ۋاعىز ايتۋىمەن شەكتەلىپ, بىلايعى جۇرتتىڭ ءسوز سويلەۋىنە تىيىم سالۋدى ۇيعارعانىن ەستىپ, قايران قالدىق. ارينە, مۇنداي شەشىمنىڭ قابىلدانۋىنىڭ وزىندىك سەبەبى بارى دا انىق.
بۇدان ءبىراز جىل بۇرىن ومىردەن وزعان بەلگىلى ادامدى جەرلەۋدەن كەيىن بەرىلگەن اس ۇستىندە ءبىر جۋرناليست-جازۋشى ءسوز الىپ, جارتى ساعاتتان اسا كوسىلە سويلەگەنىن كورىپ, جاعامىزدى ۇستاعانداي بولعانبىز. ول مارقۇمنىڭ ەل ەسىندە قالاتىن ەلەۋلى ەڭبەگىن, اينالاسىنا نۇرىن شاشقان ادامگەرشىلىك قاسيەتتەرىن ەمەس, ونىڭ قالاداعى ەڭ ۇلكەن مەيرامحاناعا لىق تولىپ وتىرعان جۇرتقا استا-توك داستارقان جايعان شەنەۋنىك ۇلىن ءتىلىنىڭ مايىن تامىزا ماقتادى, «قازاقتىڭ اسى دا, تويى دا تاۋسىلمايتىن, قوي ۇستىنە بوزتورعاي جۇمىرتقالاعان زامان ورناتقان تۇڭعىش پرەزيدەنتتىڭ» دانا ساياساتى جايلى دا كەڭىنەن تولعادى. اكەسىنەن ايىرىلعان شەنەۋنىكتىڭ «اسا اۋىر قايعىسى ءوزىنىڭ دە كوزىنەن اششى جاس شىعارىپ, قابىرعاسىن قاتتى قايىستىرىپ, جان دۇنيەسىن كۇڭىرەنتە كۇيزەلتىپ تۇرعانىن شىن جۇرەكتەن تەبىرەنە» ايتۋداي-اق ايتتى.
مىنە, وسىلاي توپىراقتى ءولىمدى تورقالى تويعا اينالدىرىپ, ءوز ۋاقىتىن دا, وزگەنىڭ ۋاقىتىن دا اياماي, اۋزى كوپىرگەنشە توقتامايتىن «شەشەندەر», وكىنىشكە قاراي, ارا-تۇرا كەزدەسىپ قالادى. البەتتە, مۇنداي ادەپسىزدىكتى تىيۋ قاجەتتىگى داۋسىز. ايتسە دە استا ءسوز سويلەۋگە تولىق تىيىم سالۋ دۇرىستىققا جاتا قويار ما ەكەن؟
جۋىردا ءبىر جولداسىمىزدىڭ قايىن ەنەسىنىڭ قىرىق كۇندىك دۇعاسىنا قاتىستىق. مارقۇم كەزىندە باسشىلىق قىزمەتتەر اتقارعان, ەلگە سىيلى ادام بولعان ەكەن. قاراماعىندا قىزمەت ىستەگەن, جاقسىلىعىن كورگەن, شاراپاتى تيگەن ادامدار شاعىن ەستەلىكتەر ايتتى. مارقۇمنىڭ سوڭىندا قالعان بالالارى مەن نەمەرەلەرى بىلە بەرمەيتىن ونەگەلى ىستەرى, اسىل قاسيەتتەرى, ازاماتتىق اسقاق تۇلعاسى حاقىندا شىنايى سىر شەرتىلدى. اسقا جينالعان قاۋىم ومىردەن ەلىن, حالقىن سۇيگەن قايراتكەر ازامات, ادال جار, اياۋلى انا, اسىل اجە وتكەنىن ءبىلىپ, مول تاعىلىم ءتۇيدى. دەمەك اس ۇستىندە قۇران وقىلىپ, ۋاعىز ايتىلۋىمەن قاتار, دۇنيەدەن وتكەن ادامدى جاقسى بىلەتىن ازاماتتار مارقۇم جايلى ءبىراۋىز ءسوز ايتسا, ارتىقتىق ەتپەيدى. بۇل وسكەلەڭ ۇرپاق تاربيەسى ءۇشىن دە ماڭىزدى.
ايتپاقشى, سول دۇعادا مارقۇمنىڭ كۇيەۋ بالاسىنىڭ ءبىر ۇستەل باسىندا وتىرعان جولداستارى بىزگە دە «بىرەۋىڭىز سويلەيسىزدەر مە؟» دەگەن يشارا ءبىلدىرىلدى. ارامىزدا ۇلكەن قىزمەت اتقارعان, سوزگە ۇستا ازاماتتار بار ەدى. بىراق ولار مارقۇممەن ومىردە ارالاس-قۇرالاس بولماعاندىقتان, ول كىسى تۋرالى ءسوز سويلەۋ ورىنسىز دەپ شەشتى. ال ءبىزدى دۇعاعا شاقىرعان جولداسىمىز: «سەندەردىڭ وسى استا توبە كورسەتكەندەرىڭنىڭ ءوزى – ءبىزدىڭ وتباسىمىز ءۇشىن جەتكىلىكتى قۇرمەت», دەدى. بيىك پاراسات يەسىنىڭ ءسوزى بۇل.
