وڭىردە تاسقىن سۋعا قارسى قۇرىلعان جەدەل شتاب جۇمىسىن وبلىس اكىمى ناريمان تورەعاليەۆتىڭ ءوزى باقىلاپ, بۇكىل جۇمىستى جەدەل ۇيلەستىرىپ وتىر.
– قازىر بىزگە رەسەيدەن كەلەتىن سۋ ورىنبور وبلىسىنان جانە ساراتوۆ وبلىسىنىڭ پەرۆوماي اۋدانىنان كەلىپ جاتىر. ساراتوۆ وبلىسىنان كەلەتىن سۋ شاعان وزەنىنە, ال ورىنبوردان كەلەتىن مول سۋ جايىق وزەنىنە تۇسەدى. جالپى, جايىق وزەنىنە رەسەي مەن قازاقستان اۋماعىندا 80 وزەن كەلىپ قوسىلادى ەكەن. سولاردىڭ بارلىق سۋى باتىس قازاقستان وبلىسى ارقىلى ءوتىپ كاسپيگە قۇيىلادى عوي. وسىعان بايلانىستى ورال قالاسى مەن 4 اۋداننىڭ – ءبورلى, بايتەرەك, تەرەكتى, اقجايىق اۋداندارىنىڭ 84 ەلدى مەكەنىنە قاۋىپ ءتونىپ تۇر, – دەدى ءوڭىر باسشىسى.
بۇل اۋىلداردىڭ ءبارى جايىق وزەنىنىڭ بويىندا ورنالاسقان. اكىمنىڭ ايتۋىنشا, تاسقىننىڭ العاشقى كۇنىنەن باستاپ مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, ۇكىمەتتىڭ ۇلكەن قولداۋىمەن باتىس قازاقستان وبلىسىنا قوسىمشا كۇش-قۇرال جىبەرىلگەن.
«قازاقستاننىڭ بارلىق قالاسىمەن, ءوزىمنىڭ ارىپتەستەرىممەن حابارلاسىپ وتىرمىن. بىزگە قازىر وزگە وڭىرلەردەن مىڭنان اسا تەحنيكا كەلدى. بۇل – قازىرگى بوگەت قۇرىلىسىن جۇرگىزۋگە قاجەتتى ارنايى تەحنيكا. قازىردىڭ وزىندە 100 كيلومەتردەي بوگەت سوقتىق», دەدى ناريمان تورەعالي ۇلى.
مول سۋدى ەڭ الدىمەن قابىلدايتىن – ءبورلى اۋدانىنىڭ جارسۋات اۋلى. «قازگيدرومەت» مەكەمەسىنىڭ مالىمەتىنشە, 20-22 ساۋىردە سۋدىڭ ەڭ كوپ كولەمى بايتەرەك اۋدانىنداعى يانۆارتسەۆ اۋلىنىڭ تۇسىنا جەتەدى. ال ورال قالاسىنا ەڭ كوپ سۋ 22-24 ساۋىردە جەتەدى دەپ بولجانىپ وتىر. سۋ دەڭگەيى 934 سانتيمەترگە دەيىن كوتەرىلۋى مۇمكىن, بۇل – «قازگيدرومەت» مەكەمەسىنىڭ بولجامى. ياعني جايىق بويىنداعى بارلىق ەلدى مەكەن ءۇشىن ءالى قاۋىپ سەيىلگەن جوق.
ء«بىز سۋ جاعاسىنداعى قورعانىس بوگەندەردى كوتەرە بەرەمىز. ماقساتىمىز – ەڭ الدىمەن, تۇرعىنداردىڭ ءومىرىن قورعاۋ. قاۋىپتى ەلدى مەكەندەردىڭ بارىندە ەۆاكۋاتسيالىق جۇمىس جۇرگىزدىك. قاۋىپسىز جەرگە ءتورت ت ۇلىك مالدى شوعىرلاندىرىپ, باعۋدى ۇيىمداستىرىپ جاتىرمىز. ۇلكەن كىسىلەر, ايەل ادامدار, دەنساۋلىعى ناشار جاندار, بالالار ءبىرىنشى كەزەكتە قاۋىپسىز جەرگە كوشىرىلدى. جوعارىدا اتالعان قاۋىپ ءتونىپ تۇرعان ەلدى مەكەندەردەگى ستراتەگيالىق نىسانداردى دا باقىلاۋعا الىپ, قورعاۋدى كۇشەيتتىك. ەگەر سۋ 934 سانتيمەتردەن اسپاسا, ءبىز ءۇشىن جاقسى. ەگەر ودان دا ءارى كوتەرىلگەن جاعدايدا ورال قالاسىنا دا, اۋداندارعا دا قاۋىپتى. سوندىقتان قازىر بارلىق اۋدان اكىمدەرى مەنىڭ تاپسىرماما سايكەس ءتيىستى جۇمىستى اتقارىپ جاتىر. بارلىق جەردە قورعانىس بوگەندەردى بيىكتەتە بەرەمىز. بۇعان تەحنيكا دا, جانار-جاعارماي دا جەتكىلىكتى. اۋىر تەحنيكا ءارى-بەرى بوسقا جۇرمەۋى ءۇشىن ارنايى تەحنيكالارمەن جانارمايدى سول جەردە جەتكىزىپ وتىرمىز», دەدى وبلىس اكىمى.
باتىس قازاقستان وبلىستىق تسيفرلىق تەحنولوگيالار باسقارماسىنىڭ باسشىسى نۇرسۇلتان نۇرلاننىڭ ايتۋىنشا, وڭىردە ينتەرنەت جانە بايلانىس ادەتتەگىدەي جۇمىس ىستەپ تۇر. «قازاقتەلەكوم» اق فيليالدارى كەز كەلگەن جاعدايعا, اپاتقا دايىن. جارىق سونسە, ديزەلدىك گەنەراتورلار قوسىلىپ, بايلانىس پەن ينتەرنەتتى ۇستاپ تۇرا الادى. رەزەرۆتە 30 ديزەل گەنەراتورى بار ەكەن. سونداي-اق قاجەت كەزىندە «Starlink» سپۋتنيكتىك تەرمينالدارى دا ىسكە قوسىلۋعا دايىن.
14 ساۋىردەن باستاپ وبلىستىڭ 6 اۋدانىندا سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەندەر ءۇشىن قوعامدىق شتاب اشىلعان ەدى. شتابتىڭ ماقساتى – سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن ازاماتتارعا كەڭەس بەرۋ جانە مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك شارالارىن ءتۇسىندىرۋ. شتاب قۇرامىنا بەلسەندىلەر, ءماسليحات دەپۋتاتتارى, قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرى, جاستار كوشباسشىلارى مەن كاسىپكەرلەر كىرەدى. شتاب نەسيەلەر مەن يپوتەكا تولەمدەرىن كەيىنگە قالدىرۋ, تۇرعىن ۇيگە وتەماقى تولەۋ, بىرجولعى ماتەريالدىق كومەك, ب ۇلىنگەن م ۇلىككە وتەماقى تولەۋ, ۇيلەردى جوندەۋ جانە قالپىنا كەلتىرۋ جانە باسقا دا ماسەلەلەردى قاراستىرىپ جاتىر.
كەيىنگى مالىمەتتەرگە قاراعاندا, وبلىس اۋماعىندا ب ۇلىنگەن 22 جول بولىگى بار. بۇرىنعىشا 9 ەلدى مەكەنمەن قاتىناس ۇزىلگەن. قازىر ساياجايلارداعى 2 994 ءۇيدى سۋ باستى. 13 771 ادام ەۆاكۋاتسيالاندى. ونىڭ – 5 717-ءسى – بالا, 19-ى – مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جان. ەۆاكۋاتسيالىق بەكەتتەردە 2 314 ادام ورنالاسقان, ونىڭ دا تەڭ جارىمى – بالالار. 4 925 ءۇي جانۋارى قاۋىپسىز جەرلەرگە ايدالدى. ءدال قازىر اپاتتان قۇتقارۋ جۇمىستارىندا 10 444 ادام, 1 715 تەحنيكا, 212 سۋ سورۋ قۇرالى, 164 قايىق جانە 3 تىكۇشاق جۇمىلعان.
باتىس قازاقستان وبلىسى
