ەلىمىزدە تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋ بۇگىندە وزەكتى ماسەلەگە اينالدى. ويتكەنى زورلىق-زومبىلىق ءبىر عانا وتباسىنا قاتىستى بولمايدى, جالپى قوعامنىڭ تۇراقسىزدىعىنا جانە وتباسىلىق ءتارتىپتىڭ بۇزىلۋىنا الىپ كەلەدى.
بالانىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ, وتباسىنداعى زورلىق-زومبىلىققا جول بەرمەۋ, ونى بولدىرماۋ, بالالارعا قاتىگەزدىكپەن قاراۋعا جول بەرمەۋ جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىرىلۋعا ءتيىس جانە وسى ماسەلەنى زاڭنامالىق تۇرعىدان رەتتەۋ, ونىڭ ىشىندە قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ جەكەلەگەن تۇرلەرىنە جاۋاپتىلىقتى قاتاڭداتۋ – مۇنىڭ بارىنە نەگىز بولۋى كەرەك.
ەلدەگى كەز كەلگەن ادام ءوزىن قاۋىپسىز سەزىنۋگە ءتيىس. بىراق قازىر كەيبىر ادامدار ءۇشىن ءوز ءۇيى قىسىم كورسەتۋ, ادامي قادىر-قاسيەتىن قورلاۋ, ءوزىنىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن شەكتەۋ ورنىنا اينالىپ وتىر. تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق جاعدايىندا كوبىنەسە ايەلدەر, بالالار جانە ەگدە جاستاعىلار, اگرەسسوردىڭ نەمەسە جابىرلەنۋشىنىڭ بىرگە تۇراتىن اتا-انالارى زارداپ شەگەدى.
ستاتيستيكا بويىنشا ەلىمىزدە وتباسىلىق-تۇرمىستىق سالادا جىلىنا ورتا ەسەپپەن شامامەن 1000-عا جۋىق قىلمىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق تىركەلەدى, ولاردىڭ 20%-ى اۋىر زارداپتارعا, سونىڭ ىشىندە ادام ولىمىنە اكەلەدى. كۇنى كەشە قابىلدانىپ, قوعامدا سىلكىنىس تۋدىرىپ جاتقان زاڭدار مىنە, وسى ايەلدەر مەن بالالارعا قاتىستى زورلىق-زومبىلىقتىڭ پروفيلاكتيكاسىنا, الدىن الۋعا باعىتتالعان. ەندى ونى قولدايتىن, ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتەتىن شارالار قاۋىرت قولعا الىنۋى قاجەت.
زاڭنامالىق وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ايەلدەر مەن بالالارعا قاتىستى زورلىق-زومبىلىق كورسەتۋدىڭ كەز كەلگەن تۇرلەرى ءۇشىن, سونداي-اق وتباسىلىق-تۇرمىستىق قاتىناستار سالاسىنداعى قۇقىق بۇزۋشىلىقتار ءۇشىن جاۋاپتىلىقتى قاتاڭداتۋ ارقىلى ولاردى زورلىق-زومبىلىقتىڭ كەز كەلگەن كورىنىستەرىنەن قورعاۋ تەتىكتەرىن ىسكە اسىرۋعا ارنالعان.
زاڭدا قيىن جاعدايعا تاپ بولعان ازاماتتارعا كومەك كورسەتۋ ءۇشىن وتباسىن قولداۋدىڭ بىرىڭعاي ورتالىقتارى مەن بايلانىس ورتالىعىنىڭ قىزمەتىن قۇقىقتىق رەگلامەنتتەۋ ۇسىنىلادى. مۇنداي جۇيەنىڭ ۇيلەسىمدى جۇمىسى ايەلدەر مەن بالالارعا قاتىستى زاڭسىز ارەكەتتەردىڭ تەرىس سالدارىن بولدىرماي, ازاماتتارعا جەدەل قۇقىقتىق, پسيحولوگيالىق جانە كونسۋلتاتسيالىق كومەك كورسەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
جوعارىدا اتالعان ورتالىقتار ومىردە قيىن جاعدايعا تاپ بولعان ادامدارعا مەملەكەتتىڭ ۋاقتىلى كومەك كورسەتۋىنىڭ ءتيىمدى قۇرالى, سونداي-اق وسى سالاداعى ەڭ وتكىر پروبلەمالاردى مونيتورينگىلەۋدىڭ دەرەككوزى بولادى. بۇگىندە ەلىمىزدە ايەلدەر مەن بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ كەشەندى شارالارى قابىلدانىپ جاتىر. بۇۇ-نىڭ ايەلدەرگە قاتىستى كەمسىتۋشىلىكتىڭ بارلىق ءتۇرىن جويۋ تۋرالى كونۆەنتسياسىنا, بەيجىڭ دەكلاراتسياسىنا قوسىلا وتىرىپ, قازاقستان ايەلدەردىڭ قۇقىقتارىن ساقتاۋ جانە قورعاۋ كەپىلدىكتەرىن راستادى. ارىپتەستەرىمىزدىڭ وسىنداي باستامالارىن قولداي وتىرىپ, ءبىز قوعامدا ايەلدەر مەن بالالارعا قاتىستى زورلىق-زومبىلىققا توزبەۋشىلىك مادەنيەتىن قالىپتاستىرۋدى بەكىتتىك.
دەپۋتاتتار ۇسىنعان زاڭنامالىق باستامالار مەملەكەتتىڭ ايەلدەر مەن بالالاردىڭ ءومىرى ءۇشىن لايىقتى جاعدايلاردى قامتاماسىز ەتۋ سالاسىنداعى قىزمەتىنە وڭ ىقپال ەتەتىن بولادى.
مۇرات ابەنوۆ,
ءماجىلىس دەپۋتاتى
