فوتو: assembly.kz
ادام – قوعامنىڭ باستى تۇلعاسى. ال ادالدىق – ادام بويىنداعى اسىل قاسيەتتەردىڭ ءبىرى, ادام باعاسىنىڭ ءبىر ولشەمى دە ىسپەتتى. ادالدىق دەگەن ءسوز شىنشىلدىق, اينىماستىق, شىن بەرىلگەندىك سياقتى يگى قاسيەتتەردى ەسكە سالادى. قازاق پايىمىندا ادام بويىندا ادالدىق – پاكتىك, ار-ۇجدان, جان تازالىعى ءتارىزدى اسىل قاسيەتتەردىڭ جيىنتىعىنان تۇرادى. قازاق ەلىنىڭ ادامگەرشىلىك, ادالدىق قاسيەتتەرى تۇرعىسىنان كىرشىكسىز تازالىعى مەن مارتتىگى تۋرالى شەتەلدىك ساياحاتشىلاردىڭ قولجازبالارى مەن كۇندەلىكتەرى, زەرتتەۋلەرىنەن دە كەزدەستىرۋگە بولادى. ادالدىق ارەكەتى ادال ەڭبەك پەن ادال تابىس تۇتاستىعىندا تانىلادى. وسى كەڭىستىك – وتان ابىرويى مەن تۇلعا تازالىعىن ساقتايدى.
ادال ۇرپاق تاربيەلەۋ – قاي ۋاقىتتا بولسا دا ءوز ماڭىزدىلىعىن جوعالتپاعان ماسەلە. حالقىنىڭ مۇددەسىن جەكە مۇددەسىنەن جوعارى قوياتىن, ادالدىق, باۋىرمالدىق, ادامگەرشىلىك سىندى اسىل قاسيەتتەردى بويىنا جيناي بىلگەن ۇرپاق تاربيەلەۋ – بارشامىزدىڭ باستى بورىشىمىز. بولاشاق ۇرپاعىمىزعا تەك تاربيە مەن ءبىلىم بەرۋمەن شەكتەلىپ قالماي, ەڭبەكقورلىققا دا ۇيرەتۋىمىز كەرەك.
ەڭبەكقور ەل ادال قىزمەت ەتۋ جانە سىبايلاس ءىس-ارەكەتتەردەن اۋلاق بولۋدان باستالادى. وسكەلەڭ ۇرپاق سىبايلاس جەمقورلىقتان اۋلاق بولۋ ءۇشىن مەكتەپ قابىرعاسىنان باستاپ تاربيەنى وسى باعىتتا بەرۋ ماڭىزدى. پرەزيدەنت ق.توقاەۆ: «قوعامدا جەمقورلىققا مۇلدەم توزبەۋشىلىك قالىپتاسۋى شارت. بالالاردى ەرتە جاستان جەمقورلىققا قارسى مادەنيەت نەگىزدەرىنە باۋلۋدى قولعا العان ءجون», دەپ اتاپ ءوتتى. سونىمەن قاتار جەمقورلىقتىڭ تامىرىنا بالتا شاپپاسا, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك پەن مەملەكەتتىڭ بولاشاعىنا نۇقسان كەلتىرەتىنىن ايتىپ, بۇل دەرتپەن ءبىر جەڭنەن قول, ءبىر جاعادان باس شىعارىپ كۇرەسۋگە شاقىردى. جالپى قوعامنىڭ ار تازالىعى – وتان تازالىعى, ءومىر ءسۇرۋ كەلبەتى دەگەن ءسوز.
حح عاسىردىڭ باسىندا قازاقتىڭ ۇلتتىق يدەياسى زامان تالابىنا ساي ساپالىق تۇرعىدان جەدەل جەتىلدى. ءارى ۋاقىت اعىمىنا وراي, ساياسي تۇرعىدان شيرىعىپ, الاش يدەياسى دۇنيەگە كەلدى. ونى جەتىلدىرۋشى ءارى قوزعاۋشىسى الاش پارتياسىن قۇرعان ۇلت قايراتكەرلەرى تاريحي مۇمكىندىكتى ءمۇلت جىبەرىپ الماۋ جولىندا جان ايانباي ەڭبەك ەتتى. بۇگىن سول جاڭعىرىپ, كەلەشەكتىڭ ادالدىق الاڭىندا ءومىر ءسۇرۋىمىز كەرەك.
قاسىم-جومارت توقاەۆ قۇرىلتاي مىنبەرىندە مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ قولدانىس اياسىن كەڭەيتە ءتۇسۋ – مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باستى باعىتى ەكەنىن ايتتى. ياعني تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ باستى كورسەتكىشى مەن قۋاتى – مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ تولىق قولدانىستا بولۋى. قوعام قازاق تىلىندە سويلەپ, قىزمەت جاساسا, وتانشىلدىق مۇددەمىز دە مىقتى بولارى ءسوزسىز. كەيىنگى جىلدارى ەلىمىزدىڭ اعارتۋشىلىق سالاسىندا وڭ وزگەرىستەر جوق ەمەس. كەزىندە ەكونوميكانىڭ قارجى, بيزنەس, يننوۆاتسيا, مەنەدجمەنت سالالارى بويىنشا شەت تىلىنەن ءبىراز وقۋلىق اۋدارىلىپ, جوعارى وقۋ ورىندارى, كىتاپحانالارعا تاراتىلدى. قازىر ستۋدەنتتەر وسى كىتاپتار, وقۋلىقتاردان ءبىلىم الىپ ءجۇر. ءبىلىم الۋ مەن بىلىمدەندىرۋ, عىلىممەن شىنايى اينالىسۋ – بۇل دا ادالدىقتىڭ باستى كورسەتكىشى. العان بىلىممەن عانا شەكتەلىپ قالماي وزدىگىنەن كىتاپ وقۋ ارقىلى بىلىمدەنۋ ءۇردىسى كەڭ قانات جايۋ كەرەك.
ماسەلەن, س.تورايعىروۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كىتاپحاناسىنداعى كىتاپ قورى – 520 653. جىل سايىن ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارىنىڭ عىلىمي ەڭبەكتەرى, مونوگرافيالارى, وقۋلىقتارى قازاق, ورىس, اعىلشىن تىلدەرىندە جارىق كورەدى. كەيىنگى جىلدارى اقپاراتتىق تسيفرلى تەحنولوگيالار سالاسىنداعى وقۋلىقتاردى مولىنان شىعارۋعا دەن قويىپ وتىرمىز. ويتكەنى ءبىلىم الۋشىلاردىڭ كىتاپقا, وقۋلىققا قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ – جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ باستى مىندەتى. پرەزيدەنت اتاپ وتكەندەي, جاپپاي كىتاپ وقيتىن ۇلتقا اينالۋىمىز كەرەك. بۇل – ءدال قازىر ىسكە اسىراتىن شارتتى ءىسىمىزدىڭ بىرەگەيى. تاۋەلسىزدىك كەزەڭىندە ەلىمىزدە كىتاپحانا ءىسى كەنجەلەپ قالدى. توقسانىنشى جىلدارداعى الاساپىران ۋاقىتتا مىڭداعان كىتاپحانا جابىلدى. ميلليونداعان كىتاپ قورىنان ايىرىلدىق. كەيىنگى جىلدارى جاعدايدى تۇزەۋ ءۇشىن ارەكەت جاسالىپ جاتىر. سەبەبى كىتاپحانا – مەملەكەتتىڭ, ۇلتتىڭ نەگىزگى جادى. ەلىمىز ءۇشىن قۇندى تاريحي دەرەكتەر مەن ماتەريالداردىڭ دەنى كىتاپحانادا ساقتالادى. ۇلتتىڭ وتكەنى مەن بۇگىنى, كەلەشەگى تاريحتى دۇرىس تانۋ مەن بولجاۋدا جاتىر. تاريح شىن بولۋ ءۇشىن وعان دا ادال قىزمەت ەتۋىمىز كەرەك. ءبىلىمدى مامان عانا قوعامدا ادال قىزمەت جاسايدى. ال كەمەل ءبىلىم كىتاپقۇمارلىق قاسيەتپەن كەلەدى.
پرەزيدەنت ۇلت ساپاسىن جاقسارتامىز دەسەك, جاڭا قۇندىلىقتار جۇيەسىن قالىپتاستىرۋىمىز قاجەتتىگىن العا تارتتى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ادالدىق ولشەمى رەتىندەگى باستى نىساناسى ءار ازامات وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىگىن سوزبەن عانا ەمەس, ناقتى ىسپەن كورسەتۋى قاجەت دەگەن ويى كوڭىلىمىزگە جىلۋلىق ۇيالاتتى. تاۋەلسىزدىكتىڭ قادىر-قاسيەتىن تەرەڭ سەزىنىپ, ونى باعالاي ءبىلۋى كەرەك. ءبىز ادىلەتتى مەملەكەت پەن وتانشىل, ادال ازاماتتاردىڭ كۇش-جىگەرىن جۇمىلدىرۋ جانە حالقىمىزدىڭ مادەني كودىن ۇنەمى زامان تالابىنا ساي بەيىمدەۋ ارقىلى عانا ەڭ ماڭىزدى مىندەتىمىزدى ورىنداي الامىز. جاڭا قۇندىلىقتار باستاۋىنا ەڭ الدىمەن ادال ازاماتتاردى قويىپ, ادال ەڭبەك ەتىپ, ادال تابىس تابۋعا مىندەتتىمىز. ويتكەنى قاي زاماندا بولسىن, ادام ەڭبەگىمەن كورىكتى, ادالدىعىمەن ارداقتى.
ايمان زەينۋلينا,
س.تورايعىروۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ كافەدرا مەڭگەرۋشىسى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, پروفەسسور
