«تەك اقپاراتتىق تەحنولوگيانىڭ پايدالى جاعىن الىپ, زياندى جاعىنان ساق بولعان ءجون. اشىعىن ايتساق, ينتەرنەتتى تالعامسىز پايدالانۋ بالا تاربيەسىنە تەرىس ىقپال ەتىپ جاتىر. بۇل – وكىنىشكە قاراي, اقيقات. بالالار تۇگىلى, اتا-انالار دا الەۋمەتتىك جەلىدەگى ماعىناسىز كونتەنتكە تىم اۋەس. ءبىز, ەڭ الدىمەن, جاستاردى كىتاپ وقۋعا باۋلۋىمىز كەرەك. سوندا جاپپاي كىتاپ وقيتىن ۇلتقا اينالامىز. تاۋەلسىزدىك كەزەڭىندە ەلىمىزدە كىتاپحانا ءىسى كەنجەلەپ قالدى. توقسانىنشى جىلدارداعى الاساپىران ۋاقىتتا مىڭداعان كىتاپحانا جابىلدى. ميلليونداعان كىتاپ قورىنان ايىرىلدىق. سوڭعى جىلدارى جاعدايدى تۇزەۋ ءۇشىن ارەكەت جاسالىپ جاتىر. كىتاپحانا – مەملەكەتتىڭ, ۇلتتىڭ نەگىزگى جادى. ەلىمىز ءۇشىن قۇندى تاريحي دەرەكتەر مەن ماتەريالداردىڭ دەنى كىتاپحانادا ساقتالادى. سوندىقتان كىتاپحانا ءىسىن دامىتۋعا بەي-جاي قاراۋعا بولمايدى», دەدى مەملەكەت باسشىسى.
ۇل-قىزدارىمىزدىڭ, وقۋشىلارىمىزدىڭ وزدىگىنەن كىتاپ وقىماي كەتۋى دە ويلاندىرادى. بۇل اتا-انا مەن مۇعالىمدى عانا ەمەس, بۇكىل قوعامدى الاڭداتىپ وتىرعان ماسەلە. سوندىقتان مەملەكەتتىك دەڭگەيدە «وقۋعا قۇشتار مەكتەپ» دەگەن تاماشا اتاۋى بار جوبا دا قولعا الىنىپ, بۇل تۇيتكىلدىڭ ءتۇيىنىن تارقاتۋعا ۇمتىلىس جاسالۋى وتە قۇپتارلىق ءىس. البەتتە, كىتاپ وقيتىن ۇلتقا اينالۋ ءۇشىن جوعارى جاق نە دەر ەكەن دەپ تاپسىرما كۇتىپ وتىرۋعا بولمايدى. سول سەبەپتى ءار پەداگوگ, ءاربىر اتا-انا بۇل ىرگەلى ىسكە بەل بۋىپ كىرىسۋى قاجەت دەپ ەسەپتەيمىن. جاقىندا مىناداي اقپارات وقىپ قالدىم: «پسيحولوگ مامانداردىڭ زەرتتەۋىنشە, بالانىڭ كىتاپ وقۋ داعدىسى 9 جاسقا دەيىن قالىپتاسادى ەكەن. ەگەر بالا توعىز جاسقا دەيىن كىتاپ وقۋدى ۇيرەنسە, ول كىتاپتى ءومىر بويى جانىنا سەرىك ەتپەك. ال توعىز جاسقا دەيىن كىتاپ وقۋ داعدىسىن قالىپتاستىرماعان بالا, ەسەيگەندە وزدىگىنەن كىتاپ وقۋعا قىزىقپايدى». بۇل كىمدى بولسا دا تولعاندىراتىن ۇلكەن ماسەلە. ەندى نە ىستەمەك كەرەك؟ البەتتە, بالاڭىزدى شاقىرىپ الىپ, جۇيكەسى مەن ميىنا سالماق سالىپ, وقىعان, كوزى اشىق ادام بولۋدىڭ قاجەتتەلىگى تۋرالى ءدارىس وقۋدىڭ قاجەتتىلىگى بولماس. ونى ءوزىڭىزدىڭ ارەكەتىڭىزبەن كورسەتكەنىڭىز دۇرىس بولاتىن سياقتى. ءبىر ءسات توڭىرەگىڭىزگە كوز جۇگىرتىپ كورىڭىزشى. ءوز پەرزەنتتەرىڭىز, الدە كىشكەنتاي ءىنى-سىڭىلىلەرىڭىز بار دەپ ەسەپتەيىك. كىشكەنتايلار ۇلكەندەردىڭ ءىس-ارەكەت, قيمىلىن قايتالاۋعا اۋەس. ولار ەرەسەكتەرگە قاراپ بوي تۇزەپ, ەلىكتەپ وسەدى.
وسىنى اڭعارعان ءاربىر ادام, ادەپسىز ىسكە دە ەشقاشان قادام باسپايدى. ويتكەنى «بالانىڭ الدىندا بۇلاي ىستەگەنىمىز دۇرىس ەمەس ەكەن» دەپ تەز ەس جيىپ, قاتەسىن تۇزەۋگە, جامان ادەتىن كورسەتپەۋگە تىرىسادى. دەمەك ءبىزدىڭ ىشكى تۇيسىگىمىز وزىمىزدەن كىشىلەرگە ۇلگى ەكەنىمىزدى كورسەتۋ كەرەكتىگىن ايتىپ وتىرادى. سول سەبەپتى الدىمەن كىتاپ وقۋدى, گازەت-جۋرنال پاراقتاۋدى وزىڭىزدەن باستاڭىز. ۇيدە ۇلكەندەر كىتاپ وقىپ وتىرسا, بالاعا بۇل قالىپتى جاعداي بولىپ كورىنەدى. كىتاپتى ىلعي كورىنەتىن جەرگە قويىپ قويىڭىز. ونى جىرتىپ, ءبۇلدىرىپ تاستايدى دەپ سەسكەنبەڭىز. وسىلايشا وقۋلىقتى بالا قولى جەتپەيتىن جەرگە قويىپ, جاسىرىپ جۇرەتىن اتا-انالار دا بولادى. بۇل قادام بالانىڭ بەيسانالى تۇردە كىتاپتان الشاقتاتادى. قازىر ءبىزدىڭ ەل كىتاپ شىعارۋ, باسپا ىسىنەن الدىڭعى قاتارعا شىعا باستادى. كەز كەلگەن جاستاعى وقىرمان ءۇشىن كىتاپ شىعاراتىن ونداعان باسپا بار. سولار ءارتۇرلى بالالاردان باستاپ, جاسوسپىرىمدەرگە ارناپ ءتۇرلى قىزىقتى كىتاپ شىعارادى.
وزىڭىزگە قاجەتتى باسپانىڭ اتاۋىن ينتەرنەتتەن تەرسەڭىز بولادى, الدىڭىزدان شىعادى. كىتاپحانا ىزدەمەي, ونلاين ساتىپ الۋعا دا جاعداي جاسالعان. وسىلايشا وزىڭىزگە, بالالارعا ۇنايتىن كەز كەلگەن وقۋلىقپەن تانىسۋعا مۇمكىندىگىڭىز بار. ءيا, وسىلايشا قازاق تىلىندەگى, ساپالى كىتاپتارمەن ۇيدەگى كىتاپ سورەسىن تولتىرساڭىز ءوزىڭىز دە رۋحاني بايلىققا كەنەلگەندەي كۇي كەشەسىز. سونىمەن قاتار «بالدىرعان», «بالبوبەك», ء«مولدىر بۇلاق» جۋرنالدارىنا جازىلىپ قويساڭىز, ءاردايىم ۇيىڭىزگە كەلىپ تۇرادى. جازدىرۋ باعاسى دا ايتارلىقتاي قىمبات ەمەس. جۋرنالداردىڭ ءار سانى ءبىر كىتاپتىڭ جۇگىن كوتەرەدى. ءتۇرلى-ءتۇستى بەزەندىرىلگەن جۋرنال بالا ساناسىن وزىنە بىردەن باۋراپ الادى. ءالى دە ءارىپ تانىمايتىن بوبەكتەر, سۋرەتتەرگە قاراپ, سويلەۋگە يكەمدەلەدى.
ودان كەيىنگى ماسەلە – بالا وقىپ وتىرعان كىتاپتى ءوزىڭىز دە مىندەتتى تۇردە قاراپ شىعىڭىز. سول كەزدە ونىمەن ورتاق اڭگىمە پايدا بولادى. ەكەۋىڭىز دە بىلەتىن تاقىرىپتى تالقىلاۋدىڭ دا ىقپالى زور. كەز كەلگەن ادام ءوزى وقىعان دۇنيەنى سىر قىلىپ بولىسكىسى كەلىپ تۇرادى. ونى ءاسىلى سول تاقىرىپتى ۇعىپ تۇرعان اداممەن بولىسكەندى ءجون سانايدى.
ءاربىر جەتكىنشەككە العاش رەت پاراقتاعان كىتابى قاتتى اسەر ەتسە, ونىڭ كىتاپ وقۋعا دەگەن قۇشتارلىعى ارتادى. پەرزەنتىنىڭ جايىن اتا-انادان ارتىق ەشكىم بىلمەيدى. سوندىقتان بالاڭىزدىڭ وي-ورىسىنە ىڭعايلى بولاتىن كىتاپتار تاڭداۋعا باۋلىڭىز, سولاردى وقىپ, مازمۇنىنىن ايتقىزىپ وتىرىڭىز. البەتتە, ونداي كىتاپ تاڭداۋ ءۇشىن دە اتا مەن اجە, اكە مەن شەشە, اعالارى مەن اپالارى دا كىتاپقۇمار جاندار بولسا تىپتەن عاجاپ بولار ەدى.
بالاعا ءبىر كىتاپ ۇناپ قالسا, ول ونى قايتالاپ وقي بەرۋى دە مۇمكىن. سول كەزدە ء«بىر وقىعان كىتابىڭدى قايتا وقىپ الىپ, كىتاپ وقىدىم دەپ نەگە الدادىڭ؟» دەپ ايتپاڭىز. بالا ول كىتاپتان العان ەموتسياسىن ءاردايىم اڭساپ تۇرۋى دا تاڭقالارلىق جاعداي ەمەس.
بالانىڭ وزدىگىنەن, قالاعان كىتابىن تاڭداۋىنا مۇمكىندىك بەرىڭىز. ايىنا نەمەسە ەكى ايدا ءبىر رەت كىتاپ دۇكەنىن ارالاپ, ءوزى قالاعان كىتابىن ساتىپ الۋدى ادەتكە اينالدىرىڭىز. بالا ءارتۇرلى تاقىرىپقا قىزىعۋى مۇمكىن. كىتاپتى سول قىزىعۋشىلىعىنا ساي تاڭداسا پايداسى دا ۇشان-تەڭىزدەي بولماق.
تاعى ءبىر جاقسى ءتاسىل - ۇيىڭىزگە, مەكتەپكە جاقىن ورنالاسقان كىتاپحاناعا بارىپ, تۇراقتى وقىرمانى رەتىندە جازىلىپ قويىڭىز. قازىر ءبىلىم وشاقتارىندا دا كىتاپحانالار بار. اپتاسىنا ۇيىرمەگە بارعانداي ەكى-ءۇش رەت باس سۇعىپ تۇرساڭىز ۇرپاعىڭىز دا, ءوزىڭىز دە ۇتىلمايسىز. جازبامىزدىڭ باسىندا ايتقانىمىزداي, ءبىزدىڭ مەملەكەتتە كىتاپحانا ماسەلەسىنە دۇرىس نازار اۋدارۋ باستالدى. كىتاپحانالار جەلىسىندە جاڭا كىتاپتار پايدا بولدى. اۋدان, وبلىس, قالا ورتالىعىنان شالعاي جەردەگى ەلدى مەكەندەردە دە شاعىن بولسا دا كىتاپ قورى جاڭارتىلعان, تولىققان كىتاپحانالار بار.
ءبىز ۇل-قىزدارىمىزدى ەرتىپ, تۋىستارىمىزدىڭ, دوس-جاراندارىمىزدىڭ ۇيىنە مەيمانداپ بارۋدى ادەتكە اينالدىرعان حالىقپىز. البەتتە, قۇر قول بارۋ سالتىمىزدا جوق. مىندەتتى تۇردە كىشكەنتاي بولسا دا 3-5 مىڭ تەڭگە ارالىعىندا سىي-سياپات, ءتاتتى-ءماتتى الارىمىز انىق. سول ساتتە كامپيت ەمەس, كادە رەتىندە كىتاپ ساتىپ الساق جاقسى بولار ەدى. بۇل جاقسى ۇردىسكە اينالسا, ءبىز دە وقيتىن ۇلتقا اينالارىمىز ءسوزسىز.
ايگەرىم مۇقاشەۆا,
قاراعاندى وبلىسى, شەت اۋدانى, اقجال كەنتى,
ش. باتتالوۆا اتىنداعى تىرەك مەكتەبى (رو)
باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمى
