ءبىلىم • 08 ناۋرىز, 2024

ۇزدىك پەداگوگ

581 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

ءار ماماندىقتىڭ ءوز قيىندىعى بار. دەگەنمەن ۇستازعا «ۇلتتى تاربيەلەيدى» دەپ ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەلگەن. وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتىنشە, ەلىمىزدە وسى مارتەبەلى ماماندىق يەسى اتانىپ, مەكتەپكە دەيىنگى, ورتا, تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا قىزمەت ەتىپ جۇرگەن 556 مىڭ مۇعالىم بار. ولاردىڭ 80 پايىزعا جۋىعى – ايەلدەر. بارلىعىنىڭ ەڭبەگى باس يۋگە تۇرارلىق. ال سولاردىڭ ىشىندە ۇزدىك بولۋ – جان-تانىمەن ۇستازدىققا ءومىرىن ارناۋ دەگەن ءسوز. بۇگىنگى اڭگىمەمىزدىڭ ارقاۋى دا – وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى تاراپىنان «ۇزدىك پەداگوگ» اتاعىن العان ارداقتى ۇستازدار.

ۇزدىك پەداگوگ

ينفوگرافيكانى جاساعان – امانگەلدى قياس, «EQ»

«مۇعالىم بولۋ – جۇرەك جى­لۋىن, مەيىرىم شۋاعىن, ادامگەرشىلىك قاسيەتىن وقۋشى بويىنا دارىتۋ. مۇعالىم مارتەبەسى – شاكىرتكە اتا-انا­­سىنداي بولىپ تاربيە بە­رۋ. ولارمەن بىرگە قۋانا ءبىلۋ, ۋا­قىت ارناۋ», دەيدى 2023 جىلى «ۇز­دىك پەداگوگ» اتانعان استانا قالا­سىنداعى «№93 مەكتەپ-ليتسەيىنىڭ قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانىنىڭ مۇ­عا­لىمى نۇرگۇل داريۆحان. بۇل ناعىز ۇستازدىڭ جۇرەكتەن شىققان, 10 جىلدىق تاجىريبەسىنەن تۇيگەن ويى.

ەۆنش

بىلىكتى مۇعالىم بار ءبىلىمىن بۇ­گىن الدىندا پارتادا وتىرعان, ەر­تەڭ ۇلتتىڭ بولاشاعىنا اينالاتىن وقۋشىلاردىڭ بويىنا ءسىڭىرىپ جا­تىر. ول مۇعالىم ۇنەمى ىزدەنىستى توقتاتپاۋعا ءتيىس ەكەنىن ايتادى.

«مەن سارسەن امانجولوۆ اتىن­داعى شىعىس قازاقستان مەم­لە­كەت­تىك ۋنيۆەرسيتەتىن قا­زاق ءتىلى مەن ادەبيەتىنىڭ مۇعا­لىمى ماماندىعى بويىن­شا ءتامام­دادىم. فيلولوگيا عى­لىم­دارى­نىڭ ماگيسترانتىمىن. ۇستازدىق ەڭبەك ءوتىلىم – 10 جىل. اتاقتى قانيپا بىتىباەۆانىڭ تەحنولوگيالارى سىن تۇرعىسىنان ويلاۋ, وي تاستاۋ, ويلانتۋ, ويلاۋ, دامى­تا وقىتۋ ادىستەرىن قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ساباعىندا قولدانۋ ارقىلى ۇلتىن, ادەبيەتىن, ءتىلىن سۇيەتىن تۇلعا قالىپتاستىرۋعا ءوز ۇلەسىمدى قوسىپ جاتىرمىن. ۇزدىك پەداگوگ بولۋ – ۇزدىكسىز ءبىلىم الىپ, ىزدەنىپ, سونى شاكىرت بويى­نا سىڭىرە ءبىلۋ دەگەن ءسوز. اباي اتا­مىزدىڭ ناقىل سوزىمەن ايتساق, «اقىرىن ءجۇرىپ, انىق باسۋ». سەبەبى مۇعالىم – ءوزىنىڭ ءبىلىمىن ۇزدىكسىز جەتىلدىرىپ وتىرعاندا عانا مۇعالىم, ال وقۋدى, ىز­دەنۋدى توقتاتقان كەزدە ونىڭ مۇ­عا­لىم­دىگى دە جويىلادى», دەيدى ول.

ۇستازدىڭ ەڭبەگى قاشاندا وقۋ­شىلارىنىڭ ناتيجەسىنەن كورى­نىپ, سونىمەن باعالانادى. مۇعا­لىم شاكىرتى شىڭعا شىققان سا­يىن ءوزى دە بيىكتەي بەرمەك. نۇر­گۇل داريۆحاننىڭ دا كوپتەگەن جەتىس­تىككە جەتكەن وقۋشىلارى بارشىلىق.

«حالىقارالىق, رەسپۋبليكا­لىق, قالالىق وليمپيادالاردا جەڭىمپاز اتانعان وقۋشىلارىم بار. مىسا­لى, اقنۇر تۇياقباي مۇقاعالي ما­قا­تاەۆ حالىقارالىق قورىنىڭ ءبىلىم گرانتىن يەلەن­دى. باۋىرجان بەكماعانبەت رەس­پۋبليكالىق بالالار وقۋىنىڭ جەڭىمپازى اتاندى. ايبەك باي­جۇما رەسپۋبليكالىق قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى ءپانى وليم­پيا­دا­سىنىڭ جەڭىمپازى بولسا, جان­نۇر ساعىناي, بالنۇر امان­گەلدى – رەسپۋبليكالىق ابايتانۋ وليم­پياداسىنىڭ جۇلدەگەرلەرى. ءاربىر سايىسقا وقۋشىلارىما ءوز بەتىمەن ىزدەنىپ, دايىندالۋىنا باعىت-باعدار بەرىپ, كومەكتەسەمىن»,  دەيدى مۇعالىم.

نگ

ال كۇنسۇلۋ امانتايقىزى قو­عامدىق تاماقتانۋ جانە سەرۆيس كوللەدجىندە 18 جىل بويى ساباق بەرىپ كەلەدى. بىلىكتى ماماننىڭ تاجىريبەسى دە, تۇيگەنى دە, ومىرگە, وندىرىسكە دايارلاعان شاكىرتتەرى دە كوپ. سول شاكىرتتەر قازىر الەم­نىڭ ءار ەلىندە جۇمىس ىستەپ ءجۇر.

«مەن جۇمىس كۇنىمدى ستۋدەنت­تەرگە ءدارىس وقۋدان باستايمىن, سودان كەيىن وقۋ زەرتحاناسىندا تاجى­ريبەلىك ساباقتار وتكىزەمىن. توپتىڭ كۋراتورى رەتىندە وقۋ, تاربيە, عىلى­مي زەرتتەۋ جۇمىستارىمەن دە اينالىسامىن. سونداي-اق بىزدە ينكليۋزيۆتى وقىتۋ توپتارى بار. ەرەكشە ءبىلىم بەرۋ قاجەتتىلىگى بار ستۋدەنتتەرگە دە ساباق بەرەمىن. بۇل – مەنىڭ جۇمىسىمنىڭ تاعى ءبىر جاۋاپتى تۇسى. بۇعان قوسا ستۋ­دەنت­تەرىمدى قوعام ومىرىنە ۇنەمى بەل­سەندى ارالاسۋعا تاربيەلەپ وتىرامىن. ويتكەنى ولاردىڭ ار­قاي­سى ءبىر كەتىككە قالاناتىن كىر­پىش. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – ۇيرەتىپ, باعىتتاۋ. كوللەدجدە ەڭبەك ەتكەن ۋاقىت ارالىعىندا الدىمنان 200-دەن استام شاكىرت تۇلەپ ۇشتى. مەن ولاردى ماقتان تۇتامىن. بارلىعى دەرلىك وقىعان سالاسى بويىنشا كاسىبي مامان بولىپ, ەلىمىزدە, ءتىپتى الەم ەلدەرىندە قىزمەت ەتىپ ءجۇر»,  دەيدى پەداگوگ.

كۇنسۇلۋ حاليدا وقىتۋشىلىق جانە كۋراتورلىق جۇمىستار­دان باسقا, ستۋدەنتتەرگە, جاس مامان­­­دا­ر­­­عا شەبەرلىك سىنىپتارىن دا وتكى­زەدى. وندا وقىتۋشى تاجىري­بەسىمەن ءبولىسىپ, كورسەتەدى. سونى­مەن قاتار ۇزدىك پەداگوگ ءوزىن شىڭ­داپ, كاسىبي تۇرعىدان وسۋگە, تار­بيەلەۋگە ەرەكشە كوڭىل بولەتىنىن ايتادى.

«مەن جىل سايىن استانا­دا­عى جانە ەلىمىزدىڭ باسقا اي­ماق­تا­ر­ىن­داعى كاسىپورىنداردا بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارىنان, تاعىلىمدامادان وتەمىن. سونىمەن قاتار ءارتۇرلى سەمينار مەن كونفەرەنتسياعا قاتىسامىن. قازىرگى كەزدە كوللەدج باسشىلىعى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق بويىنشا بەلسەندى جۇمىس جۇر­گىزىپ, باسقا وقۋ ورىندارىمەن مەموراندۋمدارعا قول قويدى. وسى ورايدا فينليانديادا, تا­تارستاندا, ياكۋتيادا تاعى­لىم­دامادان ءوتىپ, ونداعى ارىپتەستە­رىممەن تاجىريبە الماسىپ, ءبىلى­مىمدى شىڭداۋعا مۇمكىندىك الدىم. سونىمەن قاتار سالاماتتى ءومىر سالتىن ۇستانامىن. قالالىق دەڭ­گەيدەگى ۇستەل تەننيسى مەن ۆولەيبولدان سپورتتىق جارىستارعا ءجيى قاتىسامىن. بۇعان قوسا قازىرگى زاماننىڭ قاجەتتىلىگىنە اينالعان الەۋمەتتىك جەلىنى دە مەڭگەرگەن ءجون دەپ ويلايمىن. YouTube-تە جە­كە ارنام بار. وندا مەن ءوزىمنىڭ شەبەرلىك دارىستەرىمدى بەينە­ساباق رەتىندە جۇكتەپ وتىرامىن. جالپى, ۇستاز ارقاشان ءوزىن دامىتىپ وتىرۋى قاجەت. مەن ءوز جۇمىسىما جاۋاپكەرشىلىكپەن ءارى ماحابباتپەن قارايمىن, ويتكەنى مەن ءوز سالامنىڭ كاسىبي ماماندارىن تاربيەلەپ وتىرمىن.

رپ

استانا قالاسى №8 مەك­تەپ-ليتسەيىنىڭ باستاۋىش سىنىپ مۇ­عالىمى سەرىككۇل سەكسەنباەۆانىڭ ەڭبەك ءوتىلى 26 جىل. ول ماماندى­عىنا كاسىپ دەپ ەمەس, ومىرلىك ميس­سياسى رەتىندە قارايدى. وقۋ­شى­لار­دىڭ الدىنداعى ۇلكەن جاۋاپكەر­شىلىكتى بار جۇرەگىمەن سەزىنەدى.

«مەنىڭ بالا كۇنگى ارمانىم, انام سياقتى, ارداقتى ۇستازدارىم سياقتى ۇستاز بولۋ ەدى. مەن ۇستاز­دىق­تىڭ اۋىر جۇگىن ارقالاۋدى ءوز جۇرەك قالاۋىممەن تاڭدادىم. سوندىقتان ماماندىعىم ماقتا­نىشىم دەپ ايتا الامىن. «ماعان جاقسى مۇعالىم بارىنەن دە قىمبات», دەپ ىبىراي التىنسارين اتامىز ايتقانداي, دۇنيەدەگى مامان­دىق اتاۋلىنىڭ تورەسى – ۇستاز­دىق. مۇ­عالىم – بارلىق ماماندىق يەسىن تاربيەلەيتىن, ۇيرەتەتىن, ءبىلىم نارىمەن سۋسىنداتاتىن جان. مۇعالىم بەرگەن تاربيە ءار­بىر جاننىڭ ومىرىنە جول سىلتەر شام­شىراق سياقتى. سوندىقتان دا ۇلاعاتتى ۇستازدارعا بۇكىل ادام بالا­سى باس يەدى. ۇستاز – بىلگە­نىن ۇيرەتۋشى عانا ەمەس, تۇلا بويى تۇنعان ونەگە, اق تىلەۋلى انا سياقتى بارلىق ادامنىڭ بويىنان جاقسىلىق ىزدەيتىن ىزگى نيەت يەسى دەپ ايتار ەدىم. ۇستازدار جايىن­دا باۋىرجان مومىش ۇلى: «ۇستازدىق – ۇلى قۇرمەت. سەبەبى ۇرپاقتاردى ۇستاز تاربيەلەيدى. بولاشاقتىڭ باسشىسىن دا, داناسىن دا, عالىمىن دا, ەڭبەكقور ەگىنشىسىن دە, كەنشىسىن دە ۇستاز وسىرەدى», دەگەن بولاتىن. مىنە, بۇ­گىنگى تاڭدا مەن وزىمنەن وزعان شا­كىرت­تەردى تاربيەلەپ كەلەمىن. شە­بەر ۇستاز ۇزدىكسىز ىزدەنىستە بولىپ, قوعام سۇرانىسىنا ساي ءبىلىمدى, شىعارماشىل, ءوزىن ءوزى دامىتىپ, جەتىلدىرە الاتىن بولۋى قاجەت دەپ ويلايمىن», دەيدى مۇعالىم.

ەڭبەكتىڭ ەلەنۋى ءونىمدى ءىس اتقارىپ, قوعامعا ۇلەس قوسىپ جات­­قانىڭدى سەزدىرەدى. بۇل دا – مارتەبە. «بيىلعى وقۋ جىلىندا وتكەن رەسپۋبليكالىق «ۇزدىك پەداگوگ» بايقاۋىنا قاتىسۋ مەن ءۇشىن ۇلكەن جەڭىس بولدى دەپ ايتا الامىن. مەنىڭ 26 جىلدىق ەڭبەگىمنىڭ ناتيجەسى دەپ تۇسىنەمىن», دەيدى سەرىكگۇل ابباسقىزى. 

سوڭعى جاڭالىقتار