«الاش يدەياسى – ماڭگىلىك يدەيا!» ۇلت كوسەمى ءاليحان بوكەيحان ۇلىقتالدى

سالتاناتتى ءىس-شاراعا «ارداگەرلەر ۇيىمى» رقب ورتالىق كەڭەس توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ومىرزاق وزعانباەۆ, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ءاليحان بايمەنوۆ, الاشتانۋشى عالىم, جازۋشى تۇرسىن جۇرتباي, ءاليحاننىڭ شىراقشىسى, ولكەتانۋشى تۇڭعىشباي مۇقان, قوعام قايراتكەرى, اقىن كوپبولسىن بەكماعانبەت, الاشتانۋشى عالىم قايىربەك سادۋاقاسوۆ, زاڭگەر-قۇقىقتانۋشى, پۋبليتسيست ناقىپبەك سادۋاقاسوۆ, «AMANAT» پارتياسى استانا قالالىق فيليالى اتقارۋشى حاتشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى مۇحامەدجان بولىسبەك, «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ وكىلدەرى, استانا قالالىق ءماسليحات دەپۋتاتتارى, الاش ارىسىنىڭ اقتوعايلىق جەرلەستەرى, زيالى قاۋىم وكىلدەرى, قوعامدىق ۇيىم جەتەكشىلەرى, باق وكىلدەرى, ءا.بوكەيحان اتىنداعى №76 مەكتەپ ۇجىمى مەن وقۋشىلارى جانە زيالى قاۋىم وكىلدەرى قاتىستى.

ەسكەرتكىشكە گۇل شوقتارىن قويۋ ءراسىمىنىڭ الدىندا ەلىمىزدىڭ بىرنەشە قۇرمەتتى ازاماتتارىنا ءسوز بەرىلدى.

«تورە تۇقىمىندا قازاقتىڭ قاقى بار, ءتىرى بولسام قازاققا قىزمەت جاساماي قويمايمىن», دەگەن ءاليحان بوكەيحانوۆتى قانداي دا ءبىر ازاپ تا مويىتا الماعانىن تىلگە تيەك ەتكەن ارداگەر ومىرزاق وزعانباەۆ: « ۇلىلارىمىزدى ۇلىقتاۋ ەلدىكتىڭ بەلگىسى. ءاليحان بوكەيحانوۆتى ۇلىقتاۋ ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا جالعاسادى. ۇلى ادام ارۋاعىمەن جەلەپ-جەبەپ جاتقاي», دەدى.

الاشتانۋشى عالىم تۇرسىن جۇرتباي ۇلت كوسەمىنىڭ ۇستانىمدارى تۋرالى توقتالىپ ءوتتى:

• ەڭ ءبىرىنشى – الاش ۇلتتىق دەموكراتيالىق مەملەكەت بولۋ ءتيىس. ول ءۇشىن ەڭ الدىمەن «جەر, جەر جانە جەر» بولۋى كەرەك. جەرسىز وتان جوق. بوكەيحانوۆتىڭ ۇيعارىمى بويىنشا قازاقتىڭ بايىرعى جەرىن قاشان قازاقتىڭ ءوزى عىلىم مەن تەحنيكاعا سۇيەنىپ, تولىق يگەرمەيىنشە, جەر جەكەمەنشىككە, قونىس اۋدارۋشىلارعا بەرىلمەۋى كەرەك.
• ەكىنشى ۇستانىمى – الاش جەرىنىڭ ۇستىندەگى, استىنداعى, كوگىندەگى بارلىق بايلىق قازاقا قىزمەت ەتۋى ءتيىس. ياعني, بوكەيحانوۆتىڭ سوزىمەن ايتقاندا, «قازاقتىڭ ءاربىر تاسى قازاقتىڭ وڭىرىنە تۇيمە بولىپ تاعىلۋى ءتيىس».
• ءۇشىنشى ۇستانىمى – قازاق جەرىندە وندىرىلگەن ءار ءبىر ۋىس ءجۇن سول مەملەكەتتىڭ ازاماتتارىنىڭ ۇستىنە توقىما بولىپ كيىلۋى كەرەك. ياعني, مەملەكەت تولىقتاي ەكونوميكالىق تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزۋى ءتيىس بولعان.
• ءتورتىنشى ۇستانىمى – قازاق مەملەكەتىندە مەملەكەت قۇرۋشى ۇلتتىڭ ءتىلى, ءدىنى, مەنتاليتەتى وزگە ۇلتارعا قاراعاندا ۇستەم بولۋى كەرەك دەگەنگە سايادى. بۇل يدەولوگيالىق ۇستانىم بولاتىن. جاپونيا ۇلگىسىندەگى ۇلتتىق دەموكراتيالىق مەملەكەت قۇرىلۋى كەرەك.

«كەڭەس ۇكىمەتى قانشا قىسسا دا, سول كەزەڭدە دە الاش قوزعالىسى توقتاعان جوق, قار استىڭداعى كوكتەمگى قىزىل سۋ سياقتى ءجۇرىپ جاتتى. سوندىقتان الاش يدەياسى – ماڭگىلىك يدەيا!», دەپ تۇيىندەدى ءسوزىن تۇرسىن جۇرتباي.

ءىس-شارا بارىسىندا ءاليحان بايمەنوۆ تە ءسوز سويلەدى.

«قازاقتىڭ بودان بولعان ەڭ تومەنگى كەزەڭىندە دۇنيەگە كەلگەن ۇلى ابايدىڭ يدەيالارىن ءاليحان بوكەيحان باستاعان الاش قايراتكەرلەرى ساياسي دەڭگەيدە جالعاستىرىپ كەلدى. ولار بۇگىنگى كۇنگى بويىمىزداعى تاۋەلسىزدىكتى نىعايتۋعا دەگەن ۇمتىلىستىڭ نەگىزىن قالاپ, ۇلتتى قايتادان جانداندىردى. قازىر ءبىز وسى كىسىلەر ارمانداعان مەملەكەتتە ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز», دەدى ءاليحان بايمەنوۆ.

جينالعان قاۋىم ەسكەرتكىش تاقتاعا گۇل شوقتارىن قويىپ, ەستەلىك سۋرەتكە ءتۇستى.

ۇلت كوسەمىن ۇلىقتاۋ ءىس-شاراسى ءاليحان بوكەيحان اتىنداعى №76 جبو مەكتەپ-ليتسەيى عيماراتىندا جالعاسىن تاپتى.

اۋەلى, مەكتەپ اكىمشىلىگى ۇلت كوسەمىنە ارنالعان مۋزەي ىشىنە ساياحات ۇيىمداستىرىپ, قوناقتارعا تانىمدىق-اقپارتتىق ماعلۇماتتار بەرىلدى. سودان سوڭ, وقۋشىلاردىڭ شاعىن كونتسەرتتىك باعدارلاماسى تاماشالاندى.

ودان بولەك «رۋحاني تاعزىم» اتتى سۇحبات-كەزدەسۋ ءوتىپ, وعان الاشتانۋشى عالىم, جازۋشى تۇرسىن جۇرتباي, ءاليحاننىڭ شىراقشىسى, ولكەتانۋشى تۇڭعىشباي مۇقان, قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى, جازۋشى, ورالبەك ءجۇنىس ۇلى, ل.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ قازاق ادەبيەتى كافەدراسىنىڭ پروفەسسورى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, الاشتانۋشى عالىم ساعىمباي جۇماعۇل, حالىقارالىق جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى, اقىن ارداق قايىرقىزى, «AMANAT» پارتياسى استانا قالالىق ساياسي ءبولىمىنىڭ كونسۋلتانتى, اقىن ابدىعاني ءبازىلحان ۇلى, «اقجول» پارتياسىنىڭ قاراعاندى قالالىق ءماسليحاتىنىڭ 7-ءشى شاقىرىلىمىنىڭ ەكس-دەپۋتاتى بەيبىت وسپان ۇلى, «قازاق» راديوسىنىڭ ارداگەر ديكتورى كۇلاش مولداحمەتوۆا, ۇلت كوسەمىنىڭ تۋعان جەرى اقتوعايدان كەلگەن زەينەتكەر ۇستاز نازيما بايسەركينا قاتىسىپ, وقۋشىلار مەن قوناقتارعا ءاليحان بوكەيحان تۋرالى اڭگىمەلەپ, رۋحاني اسەر ۇستەدى.

ءىس-شارا ء«اليحان بوكەيحان – ۇلت-ازاتتىق كۇرەسكەرى» اتتى تانىمدىق دەرەكتى ءفيلمدى تاماشالاۋمەن اياقتالدى.