وسى كەزدە قالا ىرگەسىندەگى ەلەك, جىڭىشكە وزەندەرىنىڭ جاعالاۋى بيىكتەتىلىپ, كوشەلەردەگى جاۋىن-شاشىن سۋلارى جينالاتىن ارىقتاردىڭ ءىشى قار مەن مۇزدان تازارتىلىپ, قورعانىس بوگەتتەرى قالپىنا كەلتىرىلىپ جاتىر. ايتەكە بي, قوبدا, ويىل اۋداندارىنداعى تەرەڭساي, تالدىساي, كوسەم, قازان-2, ەكپەتال بوگەتتەرى, سارالجىن, قۋىرداقتى, قاراوي مەن قايىڭدى اۋىلىنداعى كوپىرلەر جوندەلدى.
اقتوبە وبلىستىق تجد مالىمەتىنە قاراعاندا, كۇن جىلىنعان مەزگىلدەن باستاپ سۋ تاسقىنى قاۋپى بار وزەندەردىڭ 16 شاقىرىمىندا بىرقاتار جۇمىس ىسكە اسىرىلادى. سونىڭ ىشىندە ەلدى مەكەندەرگە جاقىن وزەن جاعالاۋلارىن توپىراق ۇيىندىلەرىمەن بەكىتىپ, بەس گيدروتەحنيكالىق قۇرىلىس جوندەلمەكشى. وسى جىلى اۆتوكولىك جولدارىندا ەكى كوپىر سالىنىپ, التى كوپىرگە كۇردەلى جوندەۋ جۇرگىزىلەدى.
«وبلىس اۋماعىندا سۋ تاسقىنىنا قارسى ءتيىستى جۇمىستاردىڭ جۇرگىزىلگەنىنە قاراماستان, بىرقاتار اۋداندا ەرىگەن قار سۋىنىڭ اۆتوكولىك جولدارىن بۇزىپ كەتۋى, جول ۇستىمەن اعۋى جىلدا قايتالانادى. ماسەلەن, بايعانين اۋدانىنداعى «قاراۋىلكەلدى – التاي باتىر – ميالى», «قاراۋىلكەلدى – ەبەيتى», ويىل اۋدانىندا «امانگەلدى – كوپتوعاي», «شالقار اۋدانىندا شالقار – شەتىرعىز» اۆتوكولىك جولدارىن ەرىگەن قار سۋى شايىپ كەتكەن. جول بويىنداعى سۋ وتكىزگىش قۇرىلعىلار دۇرىس بەكىتىلمەگەندىكتەن, قارعىن سۋ ەكپىنى ونى بۇزىپ كەتەدى. سۋ تاسقىنىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن كوشەلەردەگى قار شىعارۋ جۇمىسىن كۇشەيتۋ كەرەك», دەيدى وبلىستىق تجد باستىعىنىڭ ورىنباسارى ايبات جاڭابەرگەنوۆ.
قالا توڭىرەگىندەگى قۇرشىساي, سادوۆىي, ەسەت باتىر الابى, سايا, ماعادجان, اقشات ەلدى مەكەندەرىن جىلدا سۋ باسادى. ويتكەنى ەرىگەن قار سۋلارىنىڭ تابيعي ارناسىنا ۇيلەر تۇرعىزىلعان. ماسەلەن, جىلدا دالالىقتان اعىپ كەلەتىن قار سۋى قۇرشىساي اۋىلىنىڭ شەتىنە جينالادى دا, سول جەردەگى جاڭا سالىنعان ۇيلەرگە كىرەدى. بىلتىر كۇزدە وسى جەردەگى جينالعان قار سۋىن جىڭىشكە وزەنىمەن قوساتىن ارىق قازىلدى. سايا مەن ماعادجان ەلدى مەكەندەرىنىڭ تۇسىندا دا ەلەك وزەنىنە قاراي سۋ بۇرۋ ارناسى قوسىلدى.
الايدا كوكتەمدە ارناسىنان اسىپ جايىلىپ, اعىل-تەگىل بولىپ جاتاتىن سۋدىڭ شىلدە-تامىزداعى اپتاپتا شارۋاشىلىققا قاجەت ەكەنى ەسكە ءتۇسىپ, ۇستاپ قالا الماعانىمىزعا وكىنەمىز. قارعىن سۋدى جيناۋ تۋرالى قانشاما رەت ۇسىنىس تۇسسە دە, جاقسى جوبا ناقتى ىسكە اسپاي كەلەدى. الداعى بەس جىلدا ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىندە سۋ قويمالارىن سالۋ جونىندەگى ۇكىمەت تاپسىرماسى ىسكە اسسا, ەكونوميكاعا جان بىتەرى انىق. اقتوبە وبلىسىندا دا 2029 جىلعا دەيىن 22 سۋ قويماسىن سالۋ جوسپارلانىپ وتىر. سونشاما قويمانى ارناسى تاياز دالالىق وزەن سۋلارىمەن تولتىرا الار ما؟ دەگەنمەن بۇگىندە جەتى جوبانىڭ تەحنيكالىق-ەكونوميكالىق نەگىزدەمەسى ءازىر. تاياۋ كۇندەرى جەتى نىساننىڭ مەملەكەتتىك ساراپتاما قورىتىندىسى شىعىپ, جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتارى بەكىتىلسە, قۇرىلىس جۇمىستارى باستالماقشى.
وبلىستىق تابيعي رەسۋرستار جانە جەر قويناۋىن پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى جومارت باقىتكەلدى ۇلىنىڭ ايتۋىنشا, اقتوبە وبلىسىنىڭ جەرۇستى سۋلارى قورىن ۇلعايتۋ ماقساتىندا جاسالاتىن وسى ماڭىزدى جوبا ىسكە اسىرىلسا, قويمالاردا 491,62 ملن تەكشە مەتر سۋ جينالىپ, سۋارمالى القاپ اۋدانى 49 070 گەكتارعا ۇلعايادى. قازىرگى كەزدە وزەندەر بويىنداعى 206 گيدروتەحنيكالىق قۇرىلعى ابدەن توزسا دا, 611,8 ملن تەكشە مەتر سۋدى ۇستاپ قالاتىن شاماسى بار. ايتا كەتۋ كەرەك, اقتوبە قالاسىنىڭ ىرگەسىندەگى قارعالى, اقتوبە, سازدى سۋ قويمالارىنا كوكتەمدە قانشالىقتى سۋ جينالارى بەلگىسىز. بىلتىر كۇزدە وسى قويمالارداعى سۋ كولەمى ورتادان تومەن بولاتىن.
اقتوبە وبلىسى
