ەركەگۇل كوكەيدىڭ ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدا مەنەدجەر بولىپ قىزمەت ەتكەنىنە 12 جىلدان اسقان. ازاماتتىق قوعام قۇرۋدا اتسالىسىپ جۇرگەن بەلسەندى قايىرىمدىلىق جانە ەكولوگيالىق باعىتتاعى جوبالاردى ۇسىنىپ, ناتيجەلى جۇزەگە اسىرعان.
– ءبىز «باقىتتى بالا» جوباسى اياسىندا اتا-انانىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالاردىڭ تىزىمدەرىن الىپ, ولاردىڭ جيناق قورىنا قارجى اۋدارۋعا ىقپالداسامىز. ودان بولەك, شاھاردىڭ تازالىعىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ءتۇرلى ەكولوگيالىق اكتسيالار ۇيىمداستىرىپ, قوقىستان تازارتامىز. قايىرىمدىلىق جاساۋ – ىزگى جۇرەكتەن. وسىلايشا, ءبىز ەلدىڭ دامۋىندا وزىمىزشە ۇلەس قوسىپ جاتىرمىز, – دەدى قوعام جاناشىرى.
قوعامداعى ءتۇرلى الەۋمەتتىك توپتىڭ ءار الۋان ماسەلەسىن شەشۋدە جۇدىرىقتاي جۇمىلا بىلگەن مۇنداي ۇيىمداردىڭ ەرەن ەڭبەگىنە جالپاق جۇرت كۋا. بىرەر كۇن بۇرىن جاھان جۇرتى جاپپاي دۇنيەجۇزىلىك ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار كۇنىن اتاپ ءوتتى. وسىعان وراي مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى ايدا بالاەۆا Facebook-تەگى پاراقشاسىندا ءوز قۇتتىقتاۋىن جاريالاعان-دى.
«ۇەۇ حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋ مەن ازاماتتىق قوعامنىڭ ءرولىن كۇشەيتۋدە ماڭىزدى ءرول اتقارادى. قازىر ەلىمىزدە ۇەۇ-دى مەملەكەتتىك قولداۋ تەتىكتەرى قالىپتاستى. اتاپ ايتساق, مەملەكەتتىك الەۋمەتتىك تاپسىرىس, گرانتتىق قارجىلاندىرۋ جانە ماراپاتتاۋ. قوعامدىق بىرلەستىكتەر مەن قوعامدىق كەڭەستەر تۋرالى زاڭناماعا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلدى. مەملەكەت دامۋىنىڭ نەگىزگى رەسۋرسى – ادامي كاپيتال, ونىڭ الەۋەتى مەن دامۋى, ياعني الەۋمەتتىك كاپيتال. ازاماتتارعا ينۆەستيتسيا سالا وتىرىپ, ءبىز اركىم الەۋمەتتىك مىندەتتەرىن جۇزەگە اسىرۋعا ءوز ۇلەسىن قوساتىن كۇشتى جانە دامىعان قوعام قالىپتاستىرامىز. ەلىمىزدەگى ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋداعى ماڭىزدى جانە نەگىزگى مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋدا بارشاڭىزعا ساتتىلىك, شىعارماشىلىق تابىس, جانە كاسىبي بەلسەندىلىك تىلەيمىن!», دەدى مادەنيەت جانە اقپارات ءمينيسترى.
مەرەكەنى ارقاۋ ەتىپ ۇيىمداستىرىلعان بۇل ديالوگ الاڭىنا مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى قولداۋ ءبىلدىرىپ, «قازاقستاننىڭ ازاماتتىق اليانسى» زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگى ۇيىتقى بولدى.
– ءبىز جىلىنا 200 ملن-نان اسا ءىس-شاراعا اتسالىسامىز. كەيىنگى 10 جىلدا قابىلدانعان بارلىق زاڭناماعا پىكىر ءبىلدىرىپ, ساراپتاما جاسادىق. وسىدان 20 جىل بۇرىن 500 عانا ۇكىمەتتىك ۇيىم بار ەدى. جىل سايىن قاتارىمىز كوبەيىپ كەلەدى. دەگەنمەن ءالى دە بولسا ءبىزدىڭ ۇيىمنىڭ جۇمىسىمەن تانىس ەمەس بەلسەندى ازاماتتار كوپ. «جالعىزدىڭ ءۇنى شىقپاس» دەمەكشى, بىرلەسىپ كەز كەلگەن ماسەلەنى وڭاي شەشۋگە شاقىرامىز, – دەدى «قازاقستاننىڭ ازاماتتىق اليانسى» زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى گۇلنار قۇربانباەۆا.
نەگىزى ۇەۇ جوبالارى بۇكىل الەۋمەتتىك سالانى قامتيدى. ولاردىڭ قاتارىندا حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىن قولداۋ, جاستاردىڭ باستاماسىن دامىتۋ, سالاماتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ, ءبىلىم بەرۋ, اقپارات جانە مادەنيەت سالالارىن دامىتۋ, قوعامدىق كەلىسىم مەن ۇلتتىق بىرلىكتى نىعايتۋ, ازاماتتاردىڭ قۇقىعىن قورعاۋ, ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋ جانە تاعى دا باسقا مىندەتتەر بار. دەمەك ەلىمىزدە ۇەۇ-نى قولداۋعا باعىتتالعان وڭ ساياسات مەملەكەتتىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق الەۋەتىنىڭ دامۋىنا ىقپال ەتەتىندەي كۇشكە اينالدى. ياعني ازاماتتىق سەكتور قوعامنىڭ ماسەلەلەرىن شەشۋ جولىندا جاۋاپتى بيلىك ورگاندارىنا ءادىل ارىپتەس. سوندىقتان پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ وسىدان ەكى جىل بۇرىن حالىققا جولداۋىندا وسىنداي ينستيتۋتتاردىڭ ءرولىن نىعايتۋدى تاپسىردى.
– مينيسترلىك بيىل ۇەۇ وكىلدەرىنىڭ ءوتىنىشى بويىنشا ازاماتتىق قوعامدى دامىتۋ تۇجىرىمداماسىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋدە جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر. اقپان ايىنىڭ باسىندا قولدانىستاعى تۇجىرىمدامانى جاڭارتۋ بويىنشا ۇسىنىستار مەن ەسكەرتۋلەر جيناۋدى باستادىق. وسى مۇمكىندىكتى پايدالانا وتىرىپ, اتالعان ىسكە بەلسەنە اتسالىسۋدى سۇرايمىز, – دەدى مادەنيەت جانە اقپارات ۆيتسە-ءمينيسترى دانيار قادىروۆ.
ديالوگ الاڭىنا پارلامەنت دەپۋتاتتارى, مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ وكىلدەرى, رەسپۋبليكالىق ۇەۇ جەتەكشىلەرى مەن ساراپشىلار, حالىقارالىق ۇيىمدار مەن ورتالىق مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى. جينالعاندار ازاماتتىق قوعامدى ودان ءارى ىلگەرىلەتۋ جانە ازاماتتىق باستامالاردى قولداۋ جونىندە پىكىر الماستى.
– «حاس شەبەر» قاۋىمداستىعىنىڭ مىڭنان اسا شەبەرى كوپبالالى انالار مەن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردىڭ ونەرى ارقىلى تابىس تابۋىنا كومەكتەسىپ ءجۇر. ۇەۇ-عا جۋىردا تىركەلدىك. ال بىلاي ءوزىمىز اتسالىسىپ جۇرگەنىمىزگە 2,5 جىلداي بولدى. وعان دەيىن دە جەكە-جەكە بولىپ جۇردىك. ەندى بارشامىز «حاس شەبەر» قاۋىمداستىعى ۇيىمىنىڭ استىنا بىرىكتىك. جالپى, ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمدار مەن بيزنەس قاۋىمداستىق اراسىندا جۇمىس زاڭ اياسىندا جۇيەگە كەلتىرىلگەن. تەك الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشەردە قولىمىز قىسقا, – دەيدى «حاس شەبەر» قاۋىمداستىعىنىڭ پرەزيدەنتى زيۋار جۇمانوۆا.
كەيىنگى ءۇش جىلدا ۇەۇ-عا بەرىلگەن 59 ملرد تەڭگەنىڭ نەگىزگى بولىگى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەردەن ءبولىنىپتى. جيىندا ساراپشىلار قوعامدىق ۇيىمداردىڭ جۇمىسى مەن ناتيجەسىن قاتاڭ قاداعالاۋ قاجەت ەكەنىن ايتتى. ويتكەنى كەيبىرى ءوز باستامالارىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۇددەلى ەمەس كورىنەدى.
– ماسەلەن, مۇگەدەكتىگى بار ادامدارعا ارنالعان ءتۇرلى سەمينارلار وتكىزىلەدى. ال ەندى ولار ءارى قاراي جۇمىسقا كىردى مە, كىرگەن جوق پا دەگەن ساۋالداردى اشىق كۇيىندە قالدىرماس ءۇشىن بىرنەشە ايدان كەيىن ونى تەكسەرۋ قاجەت. وسى باعىتتاعى باسقا دا سەمينار, ترەنينگتەر ناتيجەلى بولعانىن باقىلاۋ كەرەك. ياعني كرى جاعىن مەملەكەت قاداعالاعانى ابزال, – دەدى «تەڭ مۇمكىندىكتەر الەمى» قوعامدىق قورىنىڭ ديرەكتورى نۇرگۇل ۇلجەكوۆا.
مينيسترلىكتىڭ مالىمەتىنشە, ەلىمىزدە ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتور الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋ مەن ازاماتتىق باستامالاردى جانداندىرۋدا مەملەكەتتىڭ سەنىمدى سەرىكتەسى بولىپ كەلەدى. بۇگىندە باس-اياعى 23 335 ۇەۇ تىركەلگەن. ونىڭ 18 مىڭنان استامى بەلسەندى جۇمىس ىستەيدى. كەيىنگى 15 جىلمەن ەسەپكە الساق, ۇەۇ سانى 6,5 ەسە وسكەن.
– ۇكىمەت ولارعا قانداي كومەك كورسەتە الادى؟ سول كاسىبي بىلىكتىلىكتەرىن ارتتىرۋ ماسەلەسى ءبىراز تالقىلاندى. ۇسىنىستار جازىلدى. بۇل ۇسىنىستاردى الداعى ۋاقىتتا بىزدەر ەسكەرىپ, جوبالاردى جاساعان كەزدە ءبارىن قوسامىز, – دەدى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگى ازاماتتىق قوعام ينستيتۋتتارىمەن ءوزارا ءىس-قيمىل باسقارماسىنىڭ باسشىسى اسىلحان كوشكىمباەۆ.
سونداي-اق وتىرىستا الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى شەشۋدەگى وڭتايلى كەيستەر مەن وزىق تاجىريبەلەر تانىستىرىلدى. وعان قوسا, سالانى دامىتۋعا ۇلەس قوسقان بەلسەندىلەر ماراپاتتالدى. مەرەكەلىك جيىندار رەسپۋبليكانىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە ءوتتى. اتاپ ايتساق, ۇەۇ-عا ونلاين شەبەرلىك ساباقتارى, سەمينارلار مەن كەڭەس بەرۋ ءىس-شارالارى ۇيىمداستىرىلدى.
